Nông thôn mới: Thực trạng và kỳ vọng

QĐND - 

Nong thon moi: Thuc trang va ky vong

LTS : Ngày 16-4-2009, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 491/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới. Sau một năm thực hiện Quyết định của Thủ tướng, phong trào xây dựng nông thôn mới đã được triển khai sâu rộng tại tất cả các tỉnh, thành phố trong cả nước. Nhóm phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã đến một số địa phương ghi nhận những cách làm hay, những mô hình tốt có thể nhân rộng, đồng thời nêu một số vấn đề đã bộc lộ qua thực tiễn cần rút kinh nghiệm kịp thời.

Bài 1: Tân Thịnh, điểm sáng ở miền Bắc

Khi lòng dân đồng thuận

Chúng tôi về xã Tân Thịnh (huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang) với câu hỏi lớn đặt ra: Liệu sau một năm triển khai mô hình xây dựng nông thôn mới, Tân Thịnh có đúng là đã “khoác trên mình chiếc áo mới” hay không?

Thật may, hôm đó Đảng bộ xã Tân Thịnh đang tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2010-2015, làm điểm của huyện Lạng Giang. Nghe báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết của Ban chấp hành Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2005-2010, không chỉ chúng tôi mà nhiều đại biểu có mặt đều mừng khi biết: Chỉ sau 6 tháng triển khai mô hình xây dựng nông thôn mới đã có sự chuyển biến tích cực về nhận thức trong cán bộ, đảng viên và nhân dân địa phương về mục đích, ý nghĩa và cách làm của chủ trương này; bước đầu tạo ra sức mạnh đồng bộ trong việc chỉ đạo và tổ chức thực hiện; công tác quy hoạch và xây dựng các chương trình, kế hoạch cụ thể được triển khai tích cực; kết cấu hạ tầng kỹ thuật như giao thông, thủy lợi, điện, nước, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, sân vườn, cổng ngõ của từng hộ dân, từng thôn xóm có nhiều thay đổi; đặc biệt, giá trị các ngành kinh tế chủ yếu của địa phương đã đạt 113,1 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người đã ngấp nghé 12 triệu đồng/người/năm, đời sống nhân dân được nâng lên rõ rệt…

Tranh thủ giờ nghỉ trưa, đồng chí Nguyễn Hữu Trung, Phó chủ tịch UBND xã, Phó trưởng Ban Quản lý xây dựng nông thôn mới đưa chúng tôi đi thăm một số thôn trong xã Tân Thịnh. Ngoài các tiêu chí cơ bản đã đạt được như: Quy hoạch sử dụng đất; quy hoạch phát triển các khu dân cư và chỉnh trang các khu dân cư theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp; quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường; quy hoạch phát triển sản xuất;… đổi thay rõ nhận thấy nhất ở Tân Thịnh là các con đường liên thôn, liên xóm đều mới được nâng cấp từ đường đất thành bê tông hóa, phẳng phiu và sạch bong. “Quy hoạch” trong mỗi hộ gia đình cũng được thể hiện rõ rệt từ mô hình kinh tế, đến phân bố các khu bếp, nhà vệ sinh tự hoại, đến hố rác…

Đồng chí Phó chủ tịch UBND xã tâm sự: “Là một xã thuần nông, được chọn làm điểm xây dựng mô hình nông thôn mới, bên cạnh niềm vui cũng là trách nhiệm lớn đối với chúng tôi. Làm sao để xứng đáng với mô hình điểm, để tới đây các xã trong cả nước sẽ đến tham quan, học hỏi, tiến tới nhân rộng trong toàn quốc. Có được kết quả như ngày hôm nay, chính là xuất phát từ chủ trương của Đảng, Nhà nước thuận với lòng dân và được toàn thể nhân dân hồ hởi, hăng hái tham gia”.

Những kinh nghiệm bước đầu

So với 19 tiêu chí để xây dựng mô hình nông thôn mới, bao gồm: Quy hoạch và thực hiện quy

hoạch, giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, chợ nông thôn, bưu điện, nhà ở dân cư, thu nhập bình quân đầu người/năm, tỷ lệ hộ nghèo, cơ cấu lao động, hình thức tổ chức sản xuất, giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường, hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh và an ninh, trật tự xã hội… Sau một năm triển khai, Tân Thịnh đã đạt được 18/19 tiêu chí.

Trao đổi với chúng tôi về những kinh nghiệm bước đầu trong triển khai thực hiện xây dựng mô hình nông thôn mới, đồng chí Nguyễn Hữu Trung cho rằng: Xây dựng nông thôn mới cần phải tập trung bám sát vào 5 nội dung cơ bản: đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn; Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn; hỗ trợ phát triển sản xuất và xây dựng các hình thức sản xuất có hiệu quả trong nông thôn; xây dựng đời sống văn hóa phong phú, lành mạnh ở nông thôn và bảo vệ, phát triển nâng cao chất lượng môi trường nông thôn. Chính vì vậy, khi bắt đầu triển khai, Ban Quản lý xây dựng mô hình nông thôn mới của xã và các Tiểu ban ở các thôn đã trực tiếp tuyên truyền, vận động nhân dân hiểu rõ và tham gia thực hiện các nội dung xây dựng nông thôn mới trên địa bàn các thôn, từng hộ gia đình. Chúng tôi đã tổ chức hàng chục buổi sinh hoạt cộng đồng theo quy chế dân chủ để lấy ý kiến đóng góp của nhân dân, động viên nhân dân đóng góp các nguồn lực cùng sự hỗ trợ của nhà nước để tạo bước đột phá trong xây dựng nông thôn mới. Đồng thời bổ sung vào quy ước làng văn hóa những tiêu chí liên quan đến xây dựng nông thôn mới. Trong quá trình triển khai các công trình xây dựng trên địa bàn đều do người dân và cộng đồng dân cư quản lý, vận hành và bảo dưỡng...

Cùng với sự hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước, kinh phí của địa phương và nhân dân đóng góp, bên cạnh việc đầu tư nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng; tìm đưa các giống cây trồng, vật nuôi có hiệu quả kinh tế cao về cho người dân; Ban Quản lý xây dựng mô hình nông thôn mới xã Tân Thịnh cũng hỗ trợ trực tiếp cho các hộ gia đình làm mới nhà vệ sinh (800 nghìn đồng/hộ), hầm bi-ô-ga (1,2 triệu đồng/hộ), nâng cấp, sửa chữa nhà ở (từ 10 đến 15 triệu đồng/hộ)… trong đó ưu tiên các hộ nghèo và cận nghèo; hỗ trợ hàng trăm lao động chuyển từ làm nông nghiệp sang học nghề thủ công nghiệp, làm dịch vụ… Hiện tại xã đang triển khai cho các đoàn thể, như: Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niên… mỗi đoàn thể xây dựng một mô hình điểm trong sản xuất, kinh doanh, chăn nuôi, trồng trọt… để từ các mô hình này nhân rộng ra các hộ trong toàn xã.

Ông Đặng Đình Nguyên, Trưởng thôn Cả, phấn khởi cho biết: Từ khi triển khai xây dựng mô hình nông thôn mới, toàn thể nhân dân trong thôn rất vui và đồng tình. Trong quá trình cải tạo nâng cấp đường liên thôn, nhiều nhà dân đã lùi tường rào, nhường đất để mở rộng hoặc nắn đường cho rộng, thẳng, đồng thời tự nguyện đóng góp hơn 60 triệu đồng để làm đường. 100% các hộ dân đã không còn vứt rác bừa bãi ra nơi công cộng. Đời sống văn hóa trong thôn ngày càng được nâng lên…”.

Sự đổi thay từng ngày ở Tân Thịnh bước đầu khẳng định chủ trương của Đảng, Nhà nước là đúng hướng, hợp với lòng dân. Hy vọng kinh nghiệm quý từ Tân Thịnh sẽ trở thành động lực để các địa phương học tập và làm theo.

Bài và ảnh: Thọ Hùng Liên Sơn

(còn nữa)

Tin mới