Trước Tết nhiều tháng, lực lượng chức năng ở các địa phương giáp ranh biên giới đã xây dựng kế hoạch tấn công, phòng chống hoạt động buôn bán, vận chuyển pháo lậu. Tuy nhiên, những ngày giáp Tết này, pháo lậu vẫn ồ ạt vượt biên, nóng nhất là ở khu vực biên giới phía Bắc giáp Quảng Ninh và Lạng Sơn.
Tinh vi, phức tạp hơn
Tại Móng Cái – Quảng Ninh, lợi dụng đường biên giới dài, địa hình phức tạp, các đầu nậu đã tổ chức cho cửu vạn (người vận chuyển thuê) vác pháo lậu qua những lối mòn, sau đó gom lại ở những điểm hoang vắng hoặc phân nhỏ, lẻ, đóng gói rồi vận chuyển bằng xe máy đến nơi tập kết. Khi bị cơ quan chức năng phát hiện, cửu vạn thả hàng xuống xe rồi bỏ chạy. Pháo lậu sau khi xé lẻ lại được tập kết và vận chuyển sâu vào nội địa bằng nhiều cách.
Trung tá Phạm Đức Hòa, Đội trưởng Đội CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ Công an TP Móng Cái, cho biết so với năm 2009, hoạt động buôn bán pháo lậu năm nay giảm nhưng lại tinh vi hơn. Ô tô dùng để vận chuyển pháo lậu vào sâu nội địa thường được thiết kế khoang, hầm để che mắt lực lượng kiểm tra.
Pháo lậu còn được xé lẻ và gửi xen kẽ với nhiều mặt hàng khác qua các loại xe chở khách, chở hàng từ biên giới vào nội địa. Mới đây, cuối tháng 1-2010, Công an huyện Tiên Yên - Quảng Ninh đã bắt giữ Vi Văn Thành và Hoàng Văn Mạnh, đều ngụ tại Bình Liêu - Quảng Ninh, đang vận chuyển gần 140 kg pháo lậu các loại đi tiêu thụ bằng phương thức này.
Tại biên giới Lạng Sơn, nạn buôn bán, vận chuyển pháo lậu cũng vô cùng phức tạp. Theo ông Mai Văn Xuyên, Chi cục phó Chi cục Hải quan Cốc Nam - Lạng Sơn, với địa hình biên giới trải dài, nhiều khu dân cư, nhiều núi rừng với vô số lối mòn, đường tắt đã tạo điều kiện cho hoạt động vận chuyển pháo lậu luôn nóng bỏng.
Pháo lậu và trường kiếm bị lực lượng chức năng thu giữ tại biên giới Lạng Sơn
Các đầu nậu bố trí đám “chim lợn” (người theo dõi và cảnh báo khi lực lượng chức năng xuất hiện) dày đặc suốt tuyến đường biên giới Lạng Sơn vào đến thị trấn Đồng Đăng. Các “chim lợn” dùng bộ đàm báo ngay cho cửu vạn dừng hoặc chuyển pháo nhanh qua biên giới, tùy tình hình.
Cũng cuối tháng 1-2010, tại khu vực Bến xe Đồng Đăng, Công an tỉnh Lạng Sơn đã phát hiện, bắt giữ một ô tô cất giấu 10 kiện pháo lậu nặng gần 600 kg. Tài xế khai nhận chỉ là người vận chuyển thuê mà không hề biết các kiện hàng này là pháo lậu. Tiếp đó, tại khu Dây Thép, thị trấn Đồng Đăng, lực lượng chức năng cũng đã bắt giữ 12 kiện (790 kg) pháo hoa, pháo diêm, pháo lựu đạn do Trung Quốc sản xuất.
Không thể ngăn chặn triệt để
Ngoài đường bộ, pháo lậu còn xuyên đường biên tại nhiều nơi ở Móng Cái qua đường thủy bằng cách đưa lên các phương tiện xuất hàng chính ngạch của VN khi quay đầu về. Ngoài ra, do lợi nhuận quá lớn, các chủ hàng còn tổ chức đóng bè, mảng có gắn máy, tàu nhỏ không số... để tuồn hàng vào nội địa.
Cũng như trên bộ, khi bị lực lượng chức năng phát hiện, pháo lập tức được ném xuống sông, biển. Thậm chí, khi lực lượng chức năng truy đuổi, chủ hàng sẵn sàng dìm chìm cả tàu, bè rồi tìm cách nhảy sang tàu lớn thoát thân.
Ông Trần Xuân Thượng, Chi cục phó Chi cục Hải quan Tân Thanh - Lạng Sơn, cho biết dù pháo là mặt hàng quốc cấm, vận chuyển chỉ 10 kg đã bị truy tố và dù bị lực lượng chức năng ngăn ngừa gắt gao nhưng các đầu nậu, cửu vạn vẫn bất chấp vì lợi nhuận quá lớn. Ở Trung Quốc, giá một hộp pháo giàn chỉ vài chục ngàn đồng nhưng khi vượt qua biên giới và lọt sâu vào nội địa VN đã có thể bán tới vài trăm ngàn đồng. Tương tự, một mâm pháo bánh ở Trung Quốc giá từ vài chục đến trên dưới 1 triệu đồng tùy kích thước nhưng khi lọt vào VN có giá cao gấp 3-4 lần.
Theo ông Thượng, nếu các địa phương quản lý và xử lý nghiêm việc buôn bán, đốt pháo thì hoạt động buôn lậu mặt hàng này qua biên giới không cần đấu tranh cũng tự tan. “Nếu người dân vẫn đốt pháo thì việc chống pháo lậu triệt để là điều không thể vì lợi nhuận của nó quá lớn” - ông Thượng khẳng định.
Buôn lậu cả hung khí, ảnh khỏa thân
Theo Cục Hải quan Lạng Sơn, ngoài mặt hàng pháo, các loại tranh ảnh khỏa thân và hung khí như đao, kiếm, mã tấu, dao găm... cũng tuồn qua biên giới vào sâu nội địa tiêu thụ.
Những ngày gần đây, tại khu vực Tân Thanh, Cốc Nam..., lực lượng hải quan đã thu giữ hàng trăm ký hung khí và tranh ảnh đồi trụy, chưa kể một số lượng lớn khác do các lực lượng biên phòng, công an, quản lý thị trường phát hiện.
Đây cũng là những mặt hàng ăn khách và mang lại lợi nhuận cao. Đơn cử, giá một thanh kiếm dài gần 1m ở Trung Quốc chỉ 200.000-500.000 đồng nhưng về VN có thể lên tới cả triệu đồng.