Ông Nguyễn Như Lai, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty lương thực Miền bắc cho biết: "Việc giúp đỡ đồng bào huyện Minh Hóa là vinh dự và trách nhiệm, nghĩa vụ của Tổng Công ty lương thực Miền bắc. Trong nhiều năm qua, đơn vị chúng tôi đã quan tâm sâu sắc đến các hoạt động nhân đạo, tình nghĩa, xây dựng nhiều nhà tình nghĩa cho đồng bào trong cả nước. Tổng công ty cam kết đáp ứng đầy đủ, kịp thời về vốn để triển khai nhanh, đúng thời hạn xây dựng nhà, làm sao để người dân được đón xuân mới Canh Dần trong ngôi nhà mới...".
Trong quá trình triển khai thực hiện, UBND xã, thị trấn tổ chức đã họp bàn với các chủ hộ nhà ở để thống nhất phương pháp xây dựng và giao cho hộ gia đình làm bản cam kết thỏa thuận với UBND xã trong việc thực hiện xây dựng nhà ở theo quy định. Nếu trường hợp chủ hộ không có khả năng đảm nhận xây dựng thì UBND xã, thị trấn giao Ban chỉ đạo thực hiện đề án hỗ trợ nhà ở trực tiếp triển khai xây dựng nhà ở cho đối tượng và thông báo số tiền được hỗ trợ cho hộ gia đình được biết. Lãnh đạo huyện Minh Hóa đã phân cấp quản lý và chịu trách nhiệm trong việc giám sát chặt chẽ từ thôn, xã đến cấp huyện. Các thành viên trong Ban thực hiện Đề án phát triển kinh tế-xã hội huyện dành nhiều thời gian về cơ sở, địa bàn mình phụ trách để nắm chặt tình hình triển khai và hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc cho bà con. Theo kế hoạch, các cấp sẽ phấn đấu hoàn thành nhà bàn giao cho các hộ được tặng nhà kịp đón Tết Canh Dần. Ông Bùi Anh Tuấn, Chánh Văn phòng UBND huyện và là thành viên Ban chỉ đạo, cho biết: "Không mấy ai nghĩ là chương trình làm nhà hỗ trợ cho bà con nghèo ở Minh Hóa lại hoàn thành sớm trước kế hoạch đề ra hai tháng. Đến nay, chưa có phản ánh nào từ phía cơ sở hay bà con về việc thiếu minh bạch hay thiếu công bằng trong việc xét hộ nghèo được hưởng lợi từ chương trình. Trước đây, khi bắt đầu triển khai cũng đã có một vài sai phạm nhỏ. Tuy nhiên, ngay sau đó, Ban Chỉ đạo đã xử lý kịp thời, mang lại công bằng và gắn chặt thêm tình đoàn kết của bà con nhân dân tại các địa bàn...".
Chúng tôi về xã Yên Hóa, nơi có 68 hộ thuộc diện hỗ trợ tiền làm nhà ở với tổng số tiền gần 1,5 tỷ đồng. Lãnh đạo Tổng Công ty lương thực Miền bắc và lãnh đạo huyện Minh Hóa chọn thôn Kiều Tiến để làm lễ bàn giao nhà cho người dân. Trên mỗi con đường được quét dọn sạch sẽ, những ngôi nhà mới được bố trí trên vùng đất mới được quy hoạch như sáng lên trong buổi sáng đẹp trời. Thấy xe cộ về tấp nập bà con cũng vui nên tạm gác công việc để đến xem và mừng cho xóm giềng của mình được ở nhà mới. Ông Đinh Minh Hóa, Chủ tịch UBND xã, hồ hởi nói: "Trước đó, xã đã mở hội nghị với thành phần đến cấp ủy chi bộ thôn để triển khai quy trình làm nhà ở cho hộ nghèo. Vì vậy, kế hoạch đã được cụ thể, sát đúng với tình hình thực tế của địa phương và nhanh chóng được thực hiện hoàn thành đúng và vượt thời gian đề ra. Người dân được hưởng lợi rất mừng...".
Chúng tôi vào thăm ngôi nhà mới của ông Đinh Văn Lương (75 tuổi- trú tại thôn Kiều Tiến- xã Yên Hóa). Ông kéo chúng tôi đi từ nhà lớn ra nhà bếp rồi bộc bạch: "Trước bố mẹ tôi nghèo cũng không có nhà chắc chắn để ở, tôi cũng vậy và đến các con tôi cùng không khá lên được. Nay nhờ ơn Đảng, Chính phủ và Tổng Công ty lương thực Miền bắc đã cho cả bốn bố con tôi nhà cửa chắc chắn thật không có gì vui bằng. Mấy hôm nay chuẩn bị vô ở nhà mới, cả gia đình tôi và các con cứ như ăn mừng Tết đến rồi...".
Sát nhà ông Lương là nhà mới của anh Đinh Minh Hội. Trước đây cả nhà gồm bốn người sống trong căn nhà nhỏ sập sệ chưa biết sập lúc nào. Mỗi lần mưa gió to là cả nhà dắt díu nhau sang ở nhờ nhà xóm giềng. Bây giờ, có được nhà xây khang trang, cả hai vợ chồng mừng muốn khóc. Anh Hội bảo vợ cho các con mang bộ áo quần mới để chụp ảnh trước nhà. "Bây giờ chỉ lo làm nương để đủ gạo cho con ăn học thôi, không còn lo cái nhà nữa rồi..."- anh Hội nói trong niềm vui như vỡ òa ra.
Chị Đinh Thị Thúy ở xã Xuân Hóa vui mừng được chính quyền bàn giao ngôi nhà mới. Vừa kê dọn các vật dụng, chị Thúy không ngờ rằng có ngày mình lại được sống trong một ngôi nhà khang trang, rộng rãi như thế này. Trước đây chị sống trong túp lều diện tích chưa đầy 10 m2, nền, tường bằng đất, mái lợp bằng tranh. Thu nhập chỉ dựa vào chưa đầy một sào đất với cây lạc, cây sắn, củ khoai nên cũng chỉ đủ cho những bữa ăn đạm bạc cùng với tiền thuốc thang trong những ngày ốm đau. Nay có nhà mới, chị Thúy như thấy mình khỏe ra xúc động: "Hôm vô nhà mới, tôi làm bữa cơm thật ngon mời bà con xóm giềng đến chung vui. Cả đời có lẽ chưa có cái vui nào to bằng...".
Ngày bàn giao nhà, các thôn bản của Minh Hóa như có hội. Vui cùng niềm vui của bà con dân bản, ông Trần Bá Hoàn, Tổng Giám đốc Tổng Công ty lương thực Miền bắc cho hay: "Năm 2009, mặc dù nền kinh tế của cả nước nói chung và sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty nói riêng gặp nhiều khó khăn, nhưng với tinh thần tương thân, tương ái, đơn vị đã quyết tâm triển khai Chương trình xóa tất cả nhà tạm, nhà dột nát của nhân dân huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, giúp bà con an cư, lạc nghiệp, có điều kiện để vượt lên thoát nghèo. Từ nay đến trước Tết Canh Dần, Tổng Công ty sẽ tặng cho nhân dân Minh Hóa hai xe cứu thương để phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe cho bà con vùng sâu, vùng xa. Về thời gian tới, Tổng Công ty sẽ có chính sách ưu tiên cho Minh Hóa về tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, đào tạo và tiếp nhận, giải quyết việc làm cho lao động trẻ trên địa bàn.". Ông Đinh Minh Chất, Chủ tịch UBND huyện Minh Hóa cho biết: "Minh Hóa là một trong 61 huyện nghèo của cả nước, với hơn 5 nghìn 300 hộ nghèo, chiếm 51% tổng số hộ trong toàn huyện. Tại hai xã Dân Hóa và Trọng Hóa, tỷ lệ hộ nghèo chiếm gần 90%. Vì vậy, cùng với Chương trình 135, Quyết định 167 "Hỗ trợ nhà ở cho đồng bào nghèo" do Tổng Công ty lương thực Miền bắc thực hiện ở huyện Minh Hóa là đòn bảy quan trọng để huyện Minh Hóa có điều kiện vươn lên thoát khỏi đói nghèo, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo trong toàn huyện xuống còn 40% vào năm 2010... Trong quá trình triển khai thực hiện phải bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, chặt chẽ, đúng tiến độ. Nếu để sơ suất, sử dụng vốn xây dựng không đúng mục đích, làm thất thoát tiền hỗ trợ, Chủ tịch UBND xã, thị trấn phải chịu trách nhiệm trước UBND huyện, trước pháp luật và nhân dân...".
Chia tay Yên Hóa, chúng tôi đi ngược lên miền vùng sát biên giới cửa khẩu Cha Lo. Các bản Khe Cấy, Mụ Rông, Pa Choong, Bản Sy... (xã Trọng Hóa); bản Bãi Dinh, Tà Leng, Hà Vi, Tà Rà... (xã Dân Hóa) như đang đón Tết về sớm. Bà con vừa đi thăm nhà mới của nhau như đi thăm Tết. Ông Hồ Khoi (ở bản Sy, xã rẻo cao Trọng Hóa) được hỗ trợ 100% tiền làm nhà cứ hết ra lại vào. Gặp ai cũng đến bắt tay như chia cái vui trong bụng. Mấy hôm trước, ông đi vào rừng chặt được bó hoa rừng to như cây mai lớn đỏ rực buộc trước cổng nhà. "Thì có nhà mới đẹp như ri cũng coi như ăn Tết rồi..."- ông hồ hởi nói với mọi người.
NGUYỄN TÂM và HƯƠNG GIANG