Chúng tôi đến thăm bản Suối Vạch, một trong những bản có số hộ thuộc diện xóa nhà tạm đông nhất xã Kim Bon. Hiện cả 12 hộ nghèo thuộc diện xóa nhà tạm của bản đã được nhận tiền hỗ trợ mua tấm lợp và 8 triệu đồng tiền cho vay theo qui định để làm nền nhà. Bên hè của ngôi nhà mới vừa mới dựng, Anh Phàng A Páo đang khẩn trương cưa nốt những tấm ván cuối cùng để hoàn thiện việc ghép tường cho ngôi nhà mới. Với sự hỗ trợ giúp sức của bà con hàng xóm, ngôi nhà mới 3 gian vững chãi rộng gần 100mét vuông đã được dựng lên; những vỉ kèo chắc chắn, mùi thơm gỗ mới còn lẩn quất. Nhờ được Nhà nước hỗ trợ 7 triệu đồng tiền mua mái lợp Proximăng và 8 triệu đồng tiền vay làm nền không tính lãi trả dần nên ước mơ thoát khỏi ngôi nhà đất mái tranh dột nát do cha mẹ để lại mà anh đã ở suốt 50 năm qua đã thành hiện thực. Anh Phàng A Páo hào hứng cho biết: "Trước đây nhà tôi ở là nhà lợp tranh, cũ nát rồi. Kinh tế gia đình khó khăn, không làm được cái nhà cho vợ con được ở tử tế. Nay Đảng, Nhà nước có chương trình 30a, hỗ trợ những hộ nghèo như nhà tôi làm nhà, chúng tôi cảm ơn nhiều lắm, vui lắm. Cả đời tôi cũng chỉ mơ ước có ngôi nhà thế này thôi. Mãi sau này, chúng tôi sẽ giáo dục, dạy bảo con cháu học hành tốt, công tác tốt để nhớ ơn Đảng, Nhà nước đã giúp đỡ dân bản mình".
Thực hiện Nghị quyết 30a ngày 27 tháng 12 năm 2008 của Chính phủ về chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo trên cả nước (nay là 62 huyện), tỉnh Sơn La đã phân bổ nguồn vốn tạm ứng năm 2010 là 125 tỷ đồng cho 5 huyện nghèo của tỉnh. Nguồn vốn này sẽ được sử dụng vào các nội dung: hỗ trợ xóa nhà tạm, hỗ trợ gạo cho các hộ thuộc vùng biên giới trồng rừng, hỗ trợ sản xuất và dạy nghề. Hiện 5 huyện nghèo của tỉnh thuộc dự án 30a đã giải ngân nguồn vốn và khởi công xây dựng được trên 6.170 hộ, đã bàn giao cho các hộ nghèo được trên 1.500 ngôi nhà mới. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Ngọc Toa – Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh – Trưởng Ban chỉ đạo dự án 30a cho biết, xác định đây là một chương trình lớn của Chính phủ, là cơ hội để người dân nghèo của 5 huyện đặc biệt khó khăn thuộc dự án 30a thoát khỏi đói nghèo nên các thành viên của Ban chỉ đạo cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã ở Sơn La đã làm việc với tinh thần hết sức khẩn trương, chính xác và nghiêm túc. Hiện BCĐ các cấp đã triển khai tất cả các nội dung của dự án như: hỗ trợ xóa nhà tạm, hỗ trợ gạo cho các hộ thuộc vùng biên giới trồng rừng với mức 15kg/khẩu/tháng; hỗ trợ thêm 1ha khoanh nuôi bảo vệ rừng theo chương trình 661 là 100.000đồng/ha; hỗ trợ sản xuất và dạy nghề, tập trung vào hỗ trợ trồng cỏ nuôi bò nhốt chuồng và 1 số lĩnh vực sản xuất nông - lâm nghiệp trồng cây cao su và dạy nghề theo thực tế từng huyện. Riêng chương trình xóa nhà tạm đã và đang được triển khai hết sức khẩn trương. Đồng chí Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Sơn La tin rằng với những bước đi vững chắc, tương lai của các hộ đặc biệt khó khăn của 5 huyện nghèo ở Sơn La sẽ từng bước thoát nghèo bền vững.
Trò chuyện với chúng tôi, anh Giàng A Tủa – Phó Chủ tịch UBND xã Kim Bon còn cho biết thêm: “ngay khi có chương trình 30a triển khai đến xã, xã Kim Bon đã thành lập Ban chỉ đạo, với các thành viên là đại diện các ban ngành đoàn thể trong xã, cùng họp bàn và lựa chọn những hộ thuộc diện đặc biệt khó khăn, ưu tiên trước nhất là những hộ đang ở trong những ngôi nhà tranh tre nứa lá dột nát. Kinh nghiệm của xã là đã công khai hóa trước dân việc lựa chọn danh sách các hộ nghèo thuộc diện hỗ trợ và tổng kinh phí được cho từng hộ. Sau đó, các thành viên triển khai cho bà con trong từng bản cùng giúp sức mua mái lợp Proximăng, mua gỗ làm nhà và giúp ngày công lao động. Vì vậy, tiến độ xây dựng nhà được đẩy nhanh. Phấn đấu đến Tết Canh Dần này đảm bảo 100% số hộ này sẽ được đón Tết trong nhà mới”.
Theo rà soát tại 5 huyện nghèo của tỉnh Sơn La, hiện các huyện này có 17.770/65.834 hộ nghèo; trong đó có 7.250 hộ đang ở nhà tạm. Đến nay, tỉnh Sơn La đã phân bổ 169.370 triệu đồng. Các huyện đã giải ngân nguồn vốn và khởi công xây dựng được trên 6.170 hộ, đã bàn giao cho các hộ nghèo được trên 1.500 ngôi nhà. Huyện Sốp Cộp đã hỗ trợ hơn 115.300 kg gạo cho các hộ nghèo ở nông thôn, bản biên giới trong thời gian chưa tự túc được lương thực với tổng kinh phí 1.200 triệu đồng. Hiện các huyện tiếp tục thực hiện chương trình hỗ trợ sản xuất và mở các lớp đào tạo nghề, xuất khẩu lao động cho người dân thuộc đối tượng được hỗ trợ.
Trên khắp các bản mường miền núi Sơn La, những mái nhà tranh dột nát tạm bợ đang dần được thay thế bằng những ngôi nhà thơm mùi gỗ mới, lợp mái Proximăng vững chắc; niềm vui trong những căn nhà mới đang được nhen lên khi Tết Canh Dần đang đến dần.