Những người “giữ lửa” của gia đình trong thơ ca

Nhung nguoi “giu lua” cua gia dinh trong tho ca

Từ bao đời nay, trong gia đình, người phụ nữ luôn có vai trò rất quan trọng và không thể thiếu. Ảnh hưởng của họ đã tác động đến cuộc sống gia đình, ngày càng trở nên quyết định hơn. Điều này cũng đã được thể hiện trong thơ ca Việt Nam.



Thơ ca ghi nhận vai trò của người phụ nữ trong việc nuôi dạy con cái, họ là người chăm sóc và giáo dục con chủ yếu trong gia đình. Những đứa con thường gần gũi và chịu ảnh hưởng nhiều từ người mẹ.

Trong bài “Mẹ,” tác giả Trần Quốc Minh đã viết: “Những ngôi sao thức ngoài kia/ Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con/ Đêm nay con ngủ giấc tròn/ Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.”

Bên cạnh đó, phụ nữ còn giữ vai trò là người sắp xếp, tổ chức cuộc sống, giữ lửa, mang lại hơi ấm gia đình. Bằng những cách khác nhau, họ vun vén cho hạnh phúc gia đình, tạo nên dấu ấn trong lòng người chồng.

Nhà thơ Hữu Loan đã từng hóa thân trong nhân vật người chồng một lòng nhớ về vợ bởi người vợ bé nhỏ ấy luôn chăm chút cho chồng từ những điều nhỏ nhặt nhất: “Đèn khuya/ Bóng nhỏ/ Nàng vá cho chồng tấm áo” (trong bài “Màu tím hoa sim”).

Người phụ nữ đứng đằng sau, giúp chồng tự tin xông pha ra ngoài xã hội và theo cách nói của người xưa “của chồng công vợ,” hàm ý trong những thành quả của người chồng có rất nhiều đóng góp của vợ.

Nhà thơ Cầm Vĩnh Ui đã khẳng định tình yêu của người vợ chính là đông lực, tiếp sức cho anh vững tay súng chiến đấu cho độc lập tự do của dân tộc: “Tôi càng bắn đúng Tây/ Vì tay có hơi vợ/ Cho tôi đi, đừng sợ/ Tôi không chết được đâu/ Vì vợ tôi lúc nào/ Cũng mong chồng mạnh khỏe… Nếu có được trên tặng/ Cho một cái bằng khen/ Tôi sẽ rọc đôi liền/ Gửi cho vợ một nửa” (bài thơ “Nhớ vợ”).

Trong ca dao Việt Nam đã có những câu chỉ rõ người phụ nữ góp phần hỗ trợ chồng thành đạt trong cuộc sống. Người vợ đảm đang với công việc trồng trọt, canh cửi nuôi chồng ăn học như: “Em thời canh cửi trong nhà/ Nuôi anh đi học đăng khoa bảng vàng,” hay: “Em là con gái Phụng Tiên/ Bán rau mua bút mua nghiên cho chồng/ Nữa mai chồng chiếm bảng rồng/ Bõ công tắm tưới vun trồng cho rau.”

Có những lúc người phụ nữ còn phải thay chồng chu tất công việc gia đình. Điều này được nhà thơ Tú Xương phản ánh trong thơ mình. Ông đã mô tả rõ nỗi truân chuyên, vất vả, tần tảo nắng mưa của người phụ nữ khi họ còn có chức năng làm kinh tế, nuôi nấng gia đình không kém, thậm chí hơn cả những đấng mày râu: “Quanh năm buôn bán ở mom sông/ nuôi đủ năm con với một chồng/ Lặn lội thân cò khi quãng vắng/ Eo sèo mặt nước buổi đò đông” (bài thơ “Thương vợ”).

Bên cạnh đó, người phụ nữ còn như chiếc dây buộc chặt để con thuyền gia đình không bị trôi đi giữa muôn vàn sóng gió. Họ có một quyền năng mạnh mẽ được dựng nên bằng tình yêu, đức hy sinh và sự vị tha. Bởi vậy, mỗi người đàn ông, khi nhắc đến vợ là nghĩ tới một góc trời bình yên và quan trọng nhất của mình để đi đâu cũng nhớ về với… vợ.

Nhà thơ Nguyễn Duy đã từng viết trong bài “Vợ ơi:”Khi trong túi có mấy đồng ngọ nguậy/ Ta chạy rông như gì nhỉ-quên đời/ Lúc xơ xác bờm xơm từng sợi tóc/ Đói lả mò về/ Cơm đâu/ Vợ ơi…

Có thể nói, người phụ nữ còn giữ vai trò trọng yếu trong việc điều hòa các mối quan hệ gia đình, nhất là những mối quan hệ phức tạp của mẹ chồng, nàng dâu. Gia đình sẽ ấm êm, hạnh phúc khi người phụ nữ biết yêu thương và chăm lo cho các thành viên trong gia đình, trong đó có bố mẹ chồng.

Nhà thơ Xuân Quỳnh đã khiến hàng ngàn người phải cảm động khi chị viết về mối quan hệ này: “Phải đâu mẹ của riêng anh/ Mẹ là mẹ của chúng mình đấy thôi/ Mẹ tuy không đẻ không nuôi/ Mà em ơn mẹ suốt đời chưa xong” (bài thơ "Mẹ của anh").

Dù mỗi phụ nữ có những đóng góp khác nhau tùy theo hoàn cảnh từng gia đình nhưng họ là những người làm nên nụ cười và niềm hạnh phúc cho mái ấm của họ. Bởi vậy, vắng bóng họ, gia đình trở thành khuyết thiếu, lạnh lẽo như cách nói của nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại: “Anh có em, anh quen có em rồi/ Giờ quạnh vắng, ngôi nhà vô nghĩa quá/ Chẳng còn biết vì ai mà nhóm lửa/ Anh một mình thức ngủ cũng cô đơn” (trong bài “Yêu nhau là thương nhớ thế này sao”)./.

Thiên Linh (Vietnam+)

Tin mới