Nhận diện "Tây phủi" lừa
Các hành vi lừa đảo của một số người nước ngoài cũng đa dạng, số tiền chiếm đoạt từ vài trăm nghìn đồng đến hàng triệu đô la, có vụ nạn nhân lên tới hàng chục người. 6 tháng đầu năm 2009, nổi lên tình hình một số đối tượng người nước ngoài (chủ yếu từ Mỹ, Nga, Đức, Indonesia, Campuchia, một số nước châu Phi…) về Việt Nam để lừa đảo doanh nghiệp trong nước.
Thủ đoạn của đối tượng là hứa hẹn cho các doanh nghiệp vay vốn để kinh doanh sau đó chiếm đoạt tiền đặt cọc. Để tạo sự tin tưởng của các doanh nghiệp trong nước, các đối tượng thường tự xưng là giám đốc, lãnh đạo, nhân viên của các tập đoàn, các công ty tài chính lớn về Việt Nam tìm kiếm đối tác, đầu tư hoặc hỗ trợ tài chính.
Nhiều đối tượng thậm chí đã sử dụng các loại giấy tờ giả các cơ quan tổ chức trên thế giới như giấy chứng nhận kinh doanh, giấy chứng nhận tài khoản của các ngân hàng ở nước ngoài để cho vay vốn sau đó chiếm đoạt tiền đặt cọc số lượng lớn. Có trường hợp sử dụng cả giấy chứng nhận giả của Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI), Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA), Tổ chức Interpol, Ngân hàng Quốc tế…
Các nạn nhân bị lừa vì lòng tham cộng sự hiểu biết về pháp luật dẫn đến sa bẫy. Hoạt động này chủ yếu diễn ra tại các tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, TP HCM… Đối tượng sau khi gây tín nhiệm với doanh nghiệp trong nước, tạo dựng được một vài cú "lại quả" thì tìm cách thực hiện cú lừa giá trị lớn.
Gần đây, vụ một số người xưng đại diện tập đoàn lớn ở Singapore sang Việt Nam thông báo cần gửi số tiền 300 triệu USD vào một ngân hàng hoặc quỹ đầu tư, sau một thời gian sẽ rút vốn để đấu thầu một khu đất tại TP HCM. Tuy nhiên, do có nghi vấn, được sự giúp đỡ của phía Singapore tiến hành xác minh thì vụ lừa đảo bị chặn đứng.
Từ đầu năm 2009 tới nay, do tình hình khủng hoảng tài chính, kinh tế lan rộng, ảnh hưởng mạnh tới sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp mạnh trên thế giới, không ít vụ việc xuất hiện tại Việt Nam với danh nghĩa đầu tư, tìm kiếm đối tác, thị trường... Thường, những vị "Tây phủi" vào Việt Nam nếu có mục đích lừa đảo từ trước, số này nhập cảnh hợp pháp dưới dạng du lịch, đầu tư. Sau khi vào Việt Nam, đối tượng tìm cách tiếp cận "con mồi" thông qua sự tiếp sức của chính người trong nước. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, sự tiếp sức này vô ý do "cầu nối" là người Việt cũng không lường trước khả năng lừa đảo có thể xảy ra...
Gần đây xuất hiện một số vụ người nước ngoài hoặc người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài cấu kết với các đối tượng trong nước mở các công ty môi giới đưa người lao động sang nước ngoài nhưng thực chất là để lừa đảo.
Thủ đoạn hoạt động của các đối tượng là đi các địa phương tuyển chọn những người có nhu cầu đi lao động nước ngoài sau đó bắt nộp tiền (thường là hơn 10.000USD) để làm thủ tục. Song, sau khi nhận tiền, đối tượng thực chất không làm gì mà để kéo dài thời gian vì nhiều lý do khác nhau làm cho người dân không đủ kiên nhẫn, buộc họ rút đơn không xin đi lao động ở nước ngoài nữa. Lợi dụng vào đó, các đối tượng thường bắt buộc các nạn nhân phải nộp tiền phạt (khoảng vài trăm USD). Trong một số trường hợp, các đối tượng đã làm giả các loại giấy tờ để đưa người lao động ra nước ngoài và sau đó bỏ mặc họ.
Rửa tiền: Có dấu hiệu gia tăng
Trong 6 tháng đầu năm, tiếp tục xuất hiện hoạt động rửa tiền xuyên quốc gia hoặc lừa đảo, chuyển tiền giả để chiếm đoạt tài sản. Thủ đoạn của bọn tội phạm chủ yếu là thực hiện các giao dịch qua ngân hàng. Các đối tượng vào Việt Nam sử dụng giấy tờ giả để mở tài khoản tại các ngân hàng thương mại sau đó đồng bọn tại nước ngoài chuyển tiền "bẩn" hoặc áp lệnh chuyển tiền giả vào những tài khoản này. Sau khi tiền được chuyển, các đối tượng thường yêu cầu rút hết tiền trong tài khoản và trốn tránh sự truy tìm của cơ quan pháp luật.
Những giấy tờ của tổ chức quốc tế lớn cũng bị đối tượng làm giả để lừa đảo.
Qua xác minh cho thấy hầu hết số tiền "bẩn" mà bọn tội phạm chuyển vào Việt Nam là tiền có được từ hoạt động buôn lậu ma túy, lừa đảo… Đối với các trường hợp đặt lệnh chuyển tiền giả thì các đối tượng thường lấy cắp thông tin cá nhân hoặc thông tin mật của các doanh nghiệp sau đó đặt lệnh yêu cầu ngân hàng nước ngoài chuyển tiền đến các ngân hàng của Việt Nam. Bên cạnh đó, đã xuất hiện một số vụ việc trong đó các đối tượng đã có hành vi mang số lượng tiền mặt lớn qua cửa khẩu nhưng không khai báo hải quan, nghi rửa tiền hoặc chuyển tiền bất hợp pháp.
Từ chiêu lừa đơn giản đến lợi dụng công nghệ cao
Theo Đại tá Đặng Xuân Khang, Chánh Văn phòng Interpol Việt Nam, các vụ lừa đảo, xét về hành vi, nhiều đối tượng thực hiện thủ đoạn lừa đơn giản nhưng do nạn nhân quá tin tưởng nên dễ dàng đưa tiền, tài sản cho đối tượng. Bên cạnh đó, tội phạm lợi dụng công nghệ cao trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng có xu hướng phát triển mạnh và được nhiều đối tượng triệt để áp dụng.
Từ đầu năm 2009 tới nay, không ít vụ đối tượng người nước ngoài, kể cả người châu Phi sử dụng công nghệ cao lấy cắp các thông tin cá nhân của các chủ tài khoản tại nước ngoài để chuyển tiền về Việt Nam, sau đó nhập cảnh Việt Nam để rút tiền. Số này sau khi chiếm đoạt được tiền đã tìm cách rời khỏi Việt Nam nhanh chóng.
Nhiều đối tượng còn giả danh các công ty tài chính giàu có ở nước ngoài, sử dụng giấy tờ, hồ sơ giả để lừa bịp doanh nghiệp trong nước. Sau khi ký kết và nhận một khoản tiền ban đầu, nếu thấy "con mồi" đã dính, chúng tung chiêu quyết định trước khi lấy đi số tiền không hề nhỏ.
Trong 6 tháng đầu năm 2009, Văn phòng Interpol Việt Nam tiếp nhận và xử lý 467 lượt thông tin liên quan đến tội phạm có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam. Đã phối hợp xác minh làm rõ về lai lịch, nhân thân của 119 đối tượng (chủ yếu phạm tội trộm cắp, lừa đảo...), làm rõ tư cách pháp nhân của 38 công ty, tập đoàn tài chính ở các nước trên thế giới.
Kết quả xác minh đã hỗ trợ nhiều cho hoạt động điều tra của các đơn vị nghiệp vụ trong nước, đồng thời đảm bảo cho các doanh nghiệp, cá nhân có thông tin cần thiết trước khi giao dịch, làm ăn với đối tác mà trước đó chưa hiểu rõ về họ
