Những “chiêu” gian lận trên thị trường mỹ phẩm

Những "chiêu" gian lận trên thị trường mỹ phẩm hiện nay khiến người tiêu dùng rơi vào ma trận khi không biết thật - giả để phân biệt…

Mất tết vì… mỹ phẩm xách tay

Những ngày Tết Nhâm Thìn đối với chị Thu Huyền ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội thật đen đủi. Chị không dám ra khỏi nhà bởi gương mặt xinh đẹp bỗng dưng mẩn đỏ, đầy mụn vì dị ứng mỹ phẩm. Chị cho biết trước Tết, thấy mấy cô bạn cùng văn phòng rủ nhau mua mỹ phẩm xách tay trên mạng, chị cũng tham gia cùng vì theo quảng cáo của người bán hàng, đây là hàng không mất thuế nên rẻ gần một nửa so với mỹ phẩm bán tại cửa hàng của chính hãng.

Chị Huyền mua hộp phấn nhãn hiệu Shiseido có giá hơn 400.000 đồng. So với hộp phấn cùng loại mua tại cửa hàng của chính hãng thì rẻ hơn một nửa thật. Hí hửng dùng hộp phấn mới trang điểm đi chơi Tết, nào ngờ chỉ ít phút sau, chị Huyền thấy ngứa ran. Biết bị dị ứng mỹ phẩm, chị vội đi rửa mặt ngay. Nhưng do da của chị thuộc loại nhạy cảm nên hậu quả vẫn xảy ra. Vốn là người có ý thức chăm chút nhan sắc, bao giờ cũng trang điểm rất kỹ trước khi ra đường nên gương mặt dị ứng khiến chị Huyền mất tự tin. Mỗi lần nhìn thấy hộp phấn "xách tay", chị Huyền chỉ biết trách mình tham rẻ nên bỗng dưng chuốc họa vào thân. Mua hàng qua mạng, trả tiền vào tài khoản xong có người mang hàng đến giao, giờ xảy ra hậu quả này, biết người bán hàng ở đâu mà kiện.

Quả thật, trong những năm gần đây, việc mua hàng hóa, trong đó có mỹ phẩm "xách tay" trên mạng Internet đã trở nên phổ biến. Chỉ cần vào trang mạng Google, gõ chữ "mỹ phẩm xách tay", sẽ hiện lên một loạt các trang quảng cáo mỹ phẩm nhập lậu rất hấp dẫn như: "hàng xách tay xịn 100%, giá rẻ bất ngờ", "đảm bảo hàng thật 100%", "mỹ phẩm xách tay từ Mỹ, Pháp, Đức, Nhật, Hàn Quốc, giá gốc"…

Cách thức bán hàng cũng rất đa dạng, có hướng dẫn địa chỉ cửa hàng, hoặc bán qua điện thoại. Với chị em làm việc tại văn phòng, không có nhiều thời gian đi mua sắm ở cửa hàng thì hình thức mua qua mạng được nhiều người ưa chuộng. Mặt khác, việc bỏ ra một khoản tiền nhỏ để sở hữu các loại mỹ phẩm nổi tiếng thế giới như L'Oreál, Maybelline, Lancôme… dù biết đó là hàng nhập lậu nhưng nhiều chị em vẫn chấp nhận bởi không phải ai cũng có đủ tiền để mua hàng thật của chính hãng.

Theo Trung tá Hà Thị Hằng, Đội phó Đội Chống tội phạm công nghệ cao, Phòng PC46 Công an Hà Nội, mặc dù đã có quy định về việc kinh doanh mỹ phẩm phải có giấy phép của ngành y tế, thế nhưng thực tế hiện nay, phương thức kinh doanh mỹ phẩm "xách tay" trên mạng Internet và hệ thống cửa hàng "xách tay" trong các khu dân cư ngày càng phát triển như nấm sau mưa. Đây chính là một nguồn tiêu thụ mỹ phẩm nhập lậu đang bị bỏ ngỏ.

Nói cách khác, chưa có cơ quan chức năng nào kiểm soát được việc kinh doanh mỹ phẩm nhập lậu biến tướng dưới hình thức "hàng xách tay" này. Điển hình như từ ngày 19/12 đến 26/12/2011, Phòng PC46 Công an Hà Nội phối hợp với Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đồng loạt kiểm tra 8 cửa hàng kinh doanh mỹ phẩm trên địa bàn Hà Nội, phát hiện cả 8 cửa hàng này đều có vi phạm, bán nhiều loại mỹ phẩm nhãn mác nổi tiếng thế giới không rõ nguồn gốc, thu giữ hàng chục thùng mỹ phẩm các loại, trị giá hàng trăm triệu đồng. Trong đó, ngoài một số cửa hàng treo biển "hàng xách tay", có cửa hàng trà trộn mỹ phẩm nhập lậu vào hàng có nguồn gốc xuất xứ để đánh lừa người tiêu dùng, lừa cơ quan chức năng khi kiểm tra.

Cơ quan chức năng kiểm tra, thu giữ mỹ phẩm nhập lậu trên thị trường.

Mỹ phẩm Tây Ban Nha được sản xuất tại… Trung Quốc

Mới đây nhất, trước Tết Nguyên đán Nhâm Thìn, Cảnh sát kinh tế Hà Nội đã khám phá, thu giữ trên 3 tấn mỹ phẩm nhập lậu ghi xuất xứ Tây Ban Nha, song thực chất do Trung Quốc sản xuất. Vụ việc được phát hiện vào ngày 10/1, Cảnh sát kinh tế và Quản lý thị trường tiến hành kiểm tra trụ sở Công ty TNHH và TM Đồng Phát HongKong có trụ sở tại 14B ngõ 61/10 phố Lạc Trung, phường Vĩnh Tuy, quận Hai Bà Trưng. Tại đây, lực lượng chức năng phát hiện hàng chục loại mỹ phẩm dùng cho việc dưỡng và làm tóc mang nhãn hiệu Makayry, trên bao bì ghi nơi sản xuất tại Tây Ban Nha.

Kiểm tra kho hàng của công ty này tại phường Long Biên, quận Long Biên, cơ quan chức năng thu giữ hàng nghìn lọ mỹ phẩm với trọng lượng lên tới gần 3 tấn. Toàn bộ số mỹ phẩm đều không có giấy chứng nhận sử dụng của Cục Quản lý dược - Bộ Y tế.

Theo Cơ quan Công an, Phạm Thị Hiền (26 tuổi), Giám đốc Công ty TNHH Đồng Phát HongKong từng có thời gian xuất khẩu lao động tại Đài Loan. Năm 2009, về nước, Hiền thành lập Công ty Đồng Phát HongKong, chuyên đào tạo, nâng cao tay nghề thợ làm tóc. Hiền khai nhận quá trình kinh doanh, được giới thiệu làm quen một đối tượng người Trung Quốc tên "Bình". Bình chuyên giao hàng hóa mỹ phẩm tiêu thụ tại Việt Nam, trong đó phân phối các loại thuốc nhuộm tóc nhãn hiệu Makayry, trên bao bì ghi xuất xứ Tây Ban Nha.

Sau khi thỏa thuận làm đại lý, Hiền không phải đi lấy hàng mà Bình sẽ đảm nhiệm vận chuyển hàng tới tận kho cho Hiền tại tổ 24 phường Long Biên, quận Long Biên, Hà Nội. Ngoài các loại thuốc nhuộm tóc, Bình còn phân phối các dụng cụ làm tóc khác như máy uốn tóc, sấy tóc. Tháng 8/2011, Hiền nhập 3 lô hàng tương đương 6 tấn gồm trên 15.000 sản phẩm các loại và bắt đầu tiếp thị sản phẩm đến các cửa hàng, salon làm tóc tại Hà Nội và các tỉnh.

Tại thời điểm Cơ quan Công an kiểm tra, toàn bộ lô hàng “made in Tây Ban Nha” này đều không có giấy tờ hóa đơn chứng minh nguồn gốc. Thấy Cơ quan Công an kiểm tra công ty Đồng Phát HongKong, đối tượng Bình bỏ trốn về Trung Quốc.

Một cán bộ chống buôn lậu của Cảnh sát Kinh tế Hà Nội nhận định, 80% mỹ phẩm nhập lậu trên thị trường hiện nay là hàng do Trung Quốc sản xuất. Nếu như trước đây, đối tượng dùng thủ đoạn xé lẻ hàng, vận chuyển mỹ phẩm nhập lậu bằng xe khách, trà trộn với mặt hàng tiêu dùng khác để đưa về Hà Nội tiêu thụ thì nay, để đối phó với việc kiểm tra, bắt giữ của cơ quan chức năng, các chủ hàng ở Việt Nam chỉ việc sang Trung Quốc đặt hàng rồi quay về, sẽ có người giao hàng tận nơi. Hàng giả được sản xuất y chang hàng thật, từ hình thức mẫu mã, cho đến nhãn mác. Thậm chí một số loại hàng cao cấp, các đối tượng còn sản xuất cả tem chống hàng giả, khiến người tiêu dùng không thể phân biệt được thật - giả.

Đánh vào tâm lý sính ngoại của người tiêu dùng, đối với những loại mỹ phẩm khác thuộc loại trung bình được sản xuất trong nước, các đối tượng đặt sản xuất hàng giả từ Trung Quốc nhưng in nhãn mác sản xuất từ nước ngoài như Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản, thậm chí in xuất xứ từ các nước châu Âu… bán với giá rẻ hơn hàng nhập khẩu nhưng lại đắt hơn hàng trong nước cùng loại để đánh lừa người tiêu dùng.

Qua kiểm tra cho thấy phần lớn mỹ phẩm trên thị trường được đặt hàng sản xuất từ Trung Quốc.

Mỹ phẩm nhập khẩu cũng gian lận

Trung tá Hà Thị Hằng phân tích, kinh doanh mỹ phẩm mang lại lợi nhuận rất cao nên việc gian lận xảy ra cả với những sản phẩm được nhập khẩu bởi các công ty có giấy phép nhập khẩu mỹ phẩm. Thứ nhất, trong quá trình bán hàng, khi sản phẩm tiêu thụ tốt, người bán hàng nảy sinh lòng tham, không tiếp tục lấy hàng của công ty nhập khẩu nữa hoặc chỉ lấy một số lượng nhỏ tạo vỏ bọc, còn lại đặt hàng từ Trung Quốc sản xuất. Hình thức gian lận này thường xảy ra đối với các loại mỹ phẩm nổi tiếng thế giới nhưng chưa có đại diện ở Việt Nam, hoặc được giải thích là hàng xách tay, được bán với giá rẻ, đánh trúng vào tâm lý của người tiêu dùng thích xài hàng hiệu nhưng giá… bình dân (!).

Thứ hai, gian lận xảy ra ở chính những đơn vị nhập khẩu mỹ phẩm. Theo quy định, kinh doanh mỹ phẩm phải có giấy phép của Cục Quản lý dược - Bộ Y tế (giấy phép có giá trị trong vòng 3-5 năm). Lợi dụng giấy phép này, một số công ty chỉ nhập khẩu nghiêm chỉnh vài lô hàng đầu tiên. Những lô hàng sau, đơn vị vẫn sử dụng giấy phép đó nhưng có thực hiện nhập khẩu đúng cam kết hay không thì chưa có cơ quan nào quản lý, kiểm soát. Do đó, một số công ty vì cái lợi đã sang Trung Quốc đặt hàng giả. Mỹ phẩm được sản xuất ở Trung Quốc cũng chia làm nhiều loại: Hàng giả cao cấp được bán tại các trung tâm thương mại, hệ thống cửa hàng xách tay. Loại trung bình bán tại các cửa hàng mỹ phẩm thông thường. Loại "hàng chợ" được tiêu thụ ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa…

Mỹ phẩm hàng hiệu giả thường được tiêu thụ bằng chiêu khuyến mại, giảm giá.

Thực tế đấu tranh với mỹ phẩm nhập lậu trong năm 2011, Phòng PC46 Công an Hà Nội đã phát hiện trường hợp mạo danh mỹ phẩm nổi tiếng của Pháp L'Opera de Paris của một công ty TNHH có trụ sở tại phố Cửa Đông. Cơ quan chức năng đã thu giữ số lượng lớn mỹ phẩm nhái gồm các loại kem dưỡng da, dưỡng thể, sữa tắm, mỹ phẩm chăm sóc tóc… trị giá lên tới trên 5 tỉ đồng (tính theo giá trị hàng chính hãng).

Ba năm trước, Công ty TNHH P.L làm đại lý phân phối độc quyền cho Hãng mỹ phẩm L'Opera de Paris. Quá trình kinh doanh, phía công ty chính hãng tại Pháp nhận được phản hồi từ nhiều salon, spa chăm sóc sắc đẹp về việc khách hàng bị dị ứng khi sử dụng mỹ phẩm L'Opera de Paris. Qua kiểm tra, đại diện L'Opera de Paris phát hiện Công ty TNHH P.L đã bán hàng không phải của chính hãng sản xuất. Phía chính hãng đã cắt không cho Công ty P.L được làm đại lý phân phối nữa. Thế nhưng sau đó, Công ty P.L vẫn trưng biển mỹ phẩm L'Opera de Paris, đồng thời mở các lớp dạy trang điểm và bán hàng giả nhãn hiệu L'Opera de Paris cho các học viên.

Việc Công ty P.L mạo danh L'Opera de Paris để bán hàng giả (do Trung Quốc sản xuất) diễn ra suốt một thời gian dài nhưng không bị xử lý, là do Hãng mỹ phẩm L'Opera de Paris chưa có đại diện chính thức tại Việt Nam. Mặt khác, việc chính hãng cắt hợp đồng đại lý với Công ty P.L từ bao giờ, không cơ quan chức năng nào nắm được nên nghiễm nhiên, Công ty P.L vẫn trưng biển, phân phối hàng mà không lo bị kiện cáo, kiểm tra.

Theo H.Vũ

CAND