Từ những thầy thuốc của bản làng
Trên phạm vi toàn tỉnh Thừa Thiên Huế có 10 đồn biên phòng, mỗi đồn có từ 2 - 3 cán bộ quân y và 5 phòng khám quân dân y kết hợp đóng tại địa bàn các xã: Hồng Thái, Hồng Vân, Đông Sơn, A Đớt và xã Nhâm. Đây là những địa bàn đặc biệt khó khăn trên tuyến biên giới thuộc huyện A Lưới. Bên cạnh việc chăm lo bảo đảm sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ đơn vị, mỗi năm, quân y Bộ đội Biên phòng còn tổ chức khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc cho hàng nghìn lượt người dân địa phương. Trung úy Trần Việt Anh, Trưởng phòng khám quân dân y A Đớt cho biết: “Trước đây, bà con dân bản do ít hiểu biết nên mỗi khi đau ốm thường mời thầy mo, thầy cúng đến nhà lo lễ. Nhưng chuyện ấy bây giờ thực sự đã trở thành “cổ tích” rồi.
| Các bác sĩ Bệnh viện Việt Đức cùng các bác sĩ Bệnh viện Chỉnh hình và phục hồi chức năng Thái Nguyên thăm, khám bệnh cho bệnh nhân nghèo tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: Tuấn Anh |
Thực hiện chủ trương “4 cùng” với bà con, các chiến sĩ quân y đã kết hợp với các trạm y tế cơ sở thường xuyên trèo đèo, lội suối, băng rừng đến từng bản làng, tới từng gia đình để tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe, ăn, ở hợp vệ sinh, tẩm màn chống sốt rét và khám sức khỏe định kỳ cho bà con. Cứ thế, như lẽ tự nhiên, bây giờ, đồn biên phòng trở thành địa chỉ quen thuộc của bà con... Ông Đặng Văn Sâm, thôn A Ro, xã A Đớt, huyện A Lưới, Thừa Thiên Huế nói: “Cái quân y biên phòng nó tốt lắm. Nó thường xuyên chăm sóc sức khỏe cho dân bản mình. Không chỉ khám ở bệnh xá, nó đến từng nhà bảo người dân mình ăn chín, uống sôi, ngủ màn tránh con muỗi gây sốt rét và vận động dân mình nên đến trạm xá khám bệnh định kỳ để theo dõi sức khỏe. Dân mình tin yêu thầy thuốc biên phòng lắm. Dân mình gọi họ là “A Kay của bản, có nghĩa là con của bản làng” đấy.
Đến những thầy thuốc “phố”
Mỗi đêm trực, Khoa Cấp cứu, BV Việt Đức (Hà Nội) phải tiếp nhận từ 15 - 30 ca. Phòng khám lúc nào cũng căng thẳng bởi những tiếng kêu rên, la hét của bệnh nhân. Có mặt tại phòng tiếp nhận, sàng lọc bệnh nhân cấp cứu của BV Việt Đức một ngày, tuy đã 5 giờ chiều nhưng 3 bác sĩ (BS) vẫn làm việc luôn tay. Lúc này, phòng có 6 bệnh nhân thập tử nhất sinh, nửa mê nửa tỉnh. Người mới nhất được chuyển vào vẫn không thôi co giật. Có người máu chảy nhiều, tiếng kêu ngắt quãng. Nạn nhân Cao Thị D., 27 tuổi, trên đường tới BV thực tập thì bị tai nạn ôtô. Khi đưa vào BV, cánh tay phải của D. bị giập nát. Sau 3 tiếng đồng hồ đứng bên bàn mổ, các bác sĩ đã mổ thành công cho bệnh nhân D. Cánh tay bên phải của nạn nhân lúc đầu được chỉ định tháo toàn bộ khớp vai, nhưng các BS đã cố gắng giữ lại được một phần tay để nạn nhân có thể làm tay giả.
Và mới đây, các BS Khoa Đột quỵ não - Bệnh viện Quân y 103 cũng vừa cứu sống một trường hợp chảy máu tiểu não ổ lớn, có nhiều bệnh mạn tính phối hợp. Nạn nhân là bà Nguyễn Thị Th., 59 tuổi (Thanh Xuân, Hà Nội) rơi vào tình trạng bất tỉnh sau một cơn đau đầu bất thường. Các BS cho biết, khi nhập viện, bệnh nhân bị hôn mê sâu, trên thang điểm đánh giá ý thức (glasgow) thì bệnh nhân ở mức 5 điểm - mức tính mạng rất nguy kịch. BS chuyên khoa I Nguyễn Văn Tuấn - người trực tiếp điều trị cho bệnh nhân cho biết, trường hợp này không thể đáp ứng được phẫu thuật, người bệnh có thể tử vong ngay khi lên bàn mổ. Vì vậy, lựa chọn điều trị nội khoa tích cực là giải pháp duy nhất đối với người bệnh lúc này. Trong trường hợp này nếu không vững chuyên môn, không dám đấu trí thì bệnh nhân có thể rơi vào trạng thái hôn mê sâu dẫn đến suy thận cấp, trụy tim và tử vong.
| Thăm khám cho bệnh nhân vùng cao. |
Thâu đêm vì bệnh nhân
Công việc ban ngày đã vất vả, việc thực hiện các kíp trực cấp cứu tối còn vất vả gấp bội. BS. Hoàng Trọng Hiền, Phó Trưởng phòng Chỉ đạo tuyến, BV Việt Đức cho biết, kíp BS trực đêm ở BV Việt Đức thường có 20 người, nhưng những đêm nhiều bệnh nhân, các anh phải “trực chiến” 100% quân số. “Nhiều đêm, dù đã về đến nhà nhưng vì quá nhiều ca khẩn cấp nên tôi phải quay lại mổ. Đó là chuyện thường ngày ở đây”- BS. Hiền tâm sự.
Trong những kíp trực không biết đâu là ngày đâu là đêm ấy, các BS không chỉ phải đấu trí mà đôi khi còn phải đấu sức với những cơn buồn ngủ kéo đến. Nhiều lúc, cơ thể mệt mỏi nhưng họ vẫn phải căng mắt tập trung cao độ theo từng đường dao, mũi chỉ cả 7-8 tiếng đồng hồ để thực hiện ca phẫu thuật. BS. Hiền chia sẻ: “Thức đêm nhiều cũng thành quen. Mỗi đêm hạnh phúc lắm thì bọn tôi được ngủ 1 tiếng, không thì chỉ có thể tranh thủ chợp mắt 10 - 15 phút trên ghế trong khi chờ đưa bệnh nhân vào buồng mổ”. Một buổi tối làm việc của các BS bệnh viện tuyến Trung ương kéo dài từ 20 giờ ngày hôm trước tới 8 giờ hôm sau. Cường độ làm việc càng về đêm càng cao vì nhiều bệnh nhân được chuyển đến. Từ 22 giờ đến sáng hôm sau là quãng thời gian căng thẳng nhất mà chúng tôi phải giành giật sự sống cho những bệnh nhân nguy kịch.
BS. Hiền chia sẻ: “Không riêng gì các bệnh viện lớn, tại nhiều bệnh viện tuyến huyện, tuyến tỉnh, các BS cũng từng giờ từng phút vật lộn để cứu sống người bệnh vào bất kỳ thời điểm nào. Không chỉ chịu áp lực về công việc, nhiều lúc các BS cũng gặp phải những áp lực từ chính người nhà bệnh nhân. BS Nguyễn Trung Cấp - Phó Trưởng Khoa Cấp cứu, BV Bệnh Nhiệt đới TW nói: “BS trưởng kíp trực là người luôn căng thẳng nhất vì phải cân nhắc lựa chọn phương án điều trị tối ưu, quyết định đến sự sống còn của người bệnh nên nhiều lúc đầu óc luôn căng ra. Nhiều khi nhìn những ánh mắt lo sợ của gia đình bệnh nhân, mặc dù đã rất mệt nhưng mình lại phải xoa dịu để họ bớt đi lo lắng”.
Dẫu cứu hàng trăm bệnh nhân “thập tử nhất sinh” nhưng chỉ một bệnh nhân không may ra đi là các BS lại bị “tra tấn” tinh thần từ người nhà bệnh nhân. “Chúng tôi chỉ mong người nhà bệnh nhân có cái nhìn công bằng để các BS không phải chịu “áp lực kép” từ chính ca bệnh và người nhà bệnh nhân” - một bác sĩ đề nghị không nêu tên nói.
Lặng lẽ làm việc và cống hiến, thầy thuốc của cả dân y và quân y âm thầm chiến đấu với kẻ thù là bệnh tật đem lại sự sống cho cuộc đời. Họ cũng rất cần sự sẻ chia, cảm thông và động viên bởi lẽ được tiễn mỗi người bệnh khỏe mạnh để ra viện là mong muốn của bất kỳ một thầy thuốc nào!
Minh Toản