| Hiện trường vụ "xe điên” kinh hoàng ngày 7-10 tại Q.10, TP. Hồ Chí Minh Ảnh: TL Nguyên nhân của xe "điên” chủ yếu do người lái xe ẩu, tay lái non, không thành thạo các thao tác lái xe, không biết "dồn số” khi xe số sàn bị mất thắng (phanh), không làm chủ được tốc độ ô tô trên đường phố đông người. Đặc biệt, chân phải tài xế chưa có phản xạ đạp pêđan phanh lúc gặp tình huống cần dừng xe khẩn cấp, mà có khi lại luống cuống đạp mạnh chân phải vào pêđan ga làm ô tô nhẩy chồm lên, gây hậu quả khôn lường. Bởi vì, điều khiển ô tô khác hẳn mô tô ở chân phải người lái xe: vừa có nhiệm vụ đạp pêđan ga cho ô tô chạy, vừa có nhiệm vụ đạp pêđan phanh cho ô tô dừng (bất kể là xe số sàn hay số tự động). Cho nên khi đột ngột gặp chướng ngại vật trên đường cần dừng ngay xe lại, người mới học lái ô tô dễ đạp chân phải nhầm vào pêđan ga gây ra TNGT. Còn chân phải người lái xe mô tô chỉ có nhiệm vụ đạp cần phanh cho mô tô dừng (đối với xe có phanh chân). Ngoài ra, cũng không loại trừ lái xe ô tô "điên” do say rượu bia hoặc nghiện ma túy... Để phòng trừ lái xe ô tô "điên”, biện pháp trước tiên từ khi đào tạo lái xe, các giáo viên dạy lái xe cần tuân thủ nghiêm ngặt đủ chỉ tiêu cây số thực hành cho học viên lái ô tô trên đường. Chú ý tập nhiều thao tác "dồn số” để phòng xe bị mất phanh (đối với xe số sàn) và động tác dừng xe bất chợt. Tạo cho học viên phản xạ có điều kiện về "dồn số”, về dừng ô tô đột xuất, để khi cần dừng ô tô gấp, chỉ sau thời gian tối đa một giây phản ứng tâm lý, bao giờ chân phải người lái xe cũng đạp nhanh nhất vào pêđan phanh. Cũng cần bổ sung thêm giáo trình dạy thực hành lái xe số tự động. Đồng thời chú trọng rèn luyện cho học viên lái xe cần thực hiện ba không: không vi phạm tốc độ, không vi phạm cự ly an toàn và không uống rượu bia khi lái xe. Đến khi sát hạch, cấp giấy phép lái xe, không thể bỏ qua 2 bài thi: dừng xe bất chợt (kể cả với xe số sàn, số tự động) và thao tác "dồn số” (với xe số sàn) đối với các thí sinh. Cơ quan Cảnh sát điều tra TNGT nên mở chuyên đề các vụ TNGT do lái xe ô tô "điên”. Lập danh mục chi tiết các vụ TNGT này. Trong đó thống kê đầy đủ về tuổi đời, tuổi nghề người lái xe, nơi đào tạo, nơi sát hạch, cấp giấy phép lái xe, để quy liên đới trách nhiệm những cơ sở đào tạo, cơ quan sát hạch, cấp nhiều giấy phép lái xe "điên”. Mặt khác, khi điều tra TNGT do lái xe ô tô "điên”, ngoài việc kiểm tra, xác minh giấy phép lái xe thật hay giả (là lẽ đương nhiên rồi), còn cần phối hợp với ngành Y tế kiểm tra lại sức khỏe của người lái xe ô tô "điên” và loại những người không đủ sức khỏe, hoặc nghiện ma túy ra khỏi đội ngũ lái xe. Cùng với đó, cần tăng nặng mức án cho lái xe gây TNGT chết người. Vì theo Bộ Luật Hình sự hiện hành (điều 202) quy định mức hình phạt người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ, gây thiệt hại tính mạng người khác, chỉ bị tù 6 tháng đến 5 năm. Và nếu phạm nhân cải tạo tốt, có thể được giảm án 1/3 thời gian (6 tháng còn 4 tháng; 5 năm còn 3,5 năm). Với các mức án như vậy, dư luận nhân dân cho rằng: như "muỗi đốt gỗ”. Trường hợp gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, lái xe cũng chỉ bị tù tối đa đến 15 năm. Trên thực tế còn không ít vụ TNGT do lái xe gây ra chết người, nhưng rút cục vẫn để hòa giải giữa lái xe với gia đình nạn nhân. Nghĩa là lái xe chỉ cần bỏ ra một khoản tiền thỏa thuận đền bù là xong. Rồi lái xe đó vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Cho nên sự giáo dục, răn đe những người lái xe gây TNGTk là kém hiệu quả. Đây cũng là một căn nguyên, khiến một số lái xe ẩu, coi thường Luật Giao thông và tính mạng người đi đường. Nhằm giáo dục, răn đe lái xe gây TNGT, góp phần giảm thiểu số người bị chết do TNGT, cơ quan thẩm quyền cần tăng nặng mức án cho lái xe gây TNGT chết người. Chẳng hạn lái xe gây TNGT làm chết một người, cũng sẽ phải lĩnh hình phạt tù ít nhất 15 năm... Cần nghiêm cấm việc hòa giải giữa lái xe với gia đình nạn nhân. Điều cần nói là trong khi chưa có kết luận điều tra TNGT liên quan lái xe ô tô "điên”, một số phương tiện thông tin đại chúng và cả nhân viên cơ quan chức năng chớ vội đưa tin TNGT do ô tô "mất lái”, hoặc do "bị túi khí đập vào mặt”, rất không thuyết phục. Bởi trong trường hợp ô tô bị "mất lái” thật (vôlăng xe mất tác dụng chuyển hướng) thì người lái xe chuẩn sẽ phanh ô tô lại, làm sao có chuyện đâm va lung tung, nếu không phải là lái xe ẩu, tay lái non, hoặc say rượu bia, nghiện ma túy... Việc đưa tin TNGT ô tô "mất lái” trên công luận, vừa nhiều khi không chính xác, vừa tác hại đến tâm lý người lái xe. Việc đưa tin TNGT kịp thời nhưng trung thực, chính xác, cho mọi người đều hiểu và yêu cầu đội ngũ lái xe phải làm được trong trường hợp: ô tô bị "mất lái” thì còn phanh; mất phanh thì "dồn số” (đối với những xe số sàn), để nếu không may xảy ra TNGT, sẽ hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả. Nguyễn Thành Lập |