Đã có không ít ý kiến về sự “chưa hiệu quả” của hầm, cầu bộ hành. Chúng tôi đã thử khảo sát một số địa điểm để kiểm chứng lại những thông tin đó. Có mặt tại hầm bộ hành Ngã Tư Sở vào giờ cao điểm (17 giờ). Hầm khá khang trang và sạch sẽ. Hệ thống đèn được bật sáng, hai làn đường dành cho người đi bộ và xe đạp đều được quét dọn, hầm có hệ thống máy bơm thoát nước và camera giám sát an ninh. Đây được đánh giá là hầm bộ hành khang trang nhất được bàn giao vào thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, số người đi bộ và xe đạp có nhu cầu qua đường thực sự chọn đi bằng đường hầm vẫn không nhiều. Vào giờ này, người đi lại khá tấp nập, nhưng phần lớn là các bậc trung niên và cụ già đi... tập thể dục. Giờ tan học thì có vài nhóm học sinh đạp xe qua, một vài người đi bộ qua hầm lần đầu vẫn phải dừng lại hỏi đường. Một cụ già đang đi bộ thể dục thấy người lạ đi qua thì cảnh báo: “Cô có túi xách, trang sức thì đừng đi qua đây lúc vắng người, có cướp đấy. Ở đây cũng đã xảy ra mấy vụ rồi”. Không biết lời cảnh báo của cụ có bao nhiêu phần trăm sự thật, song chúng tôi cũng cảm thấy bất an, vì nếu không vào giờ tập thể dục thì số người qua lại hầm khá vắng, lực lượng an ninh còn mỏng. Mặc dù có hệ thống camera giám sát nhưng chiều dài của hầm những 500m, nếu có vụ việc thì nhân viên bảo vệ cũng khó xử lý kịp. Chủ cửa hàng thiệp cưới Lan Anh trên phố Tây Sơn, giáp cửa hầm cho hay: Hầm bộ hành Ngã Tư Sở đa số được người dân sử dụng vào mục đích tập thể dục hoặc vui chơi của trẻ em. Người đi bộ thường có thói quen băng ngang qua đường vì so với đi dưới hầm ngắn hơn nhiều. Người lạ thì nhiều người vẫn e dè và phần nữa chưa quen với “sơ đồ” của hầm.
Cửa hầm đường bộ thành hàng hoa. Ảnh: T.L
Tại các hầm đi bộ khu vực đường Phạm Hùng (thuộc Dự án đường vành đai 3), tình trạng còn “eo xèo” hơn. Trong số 6 hầm đã hoàn thiện thì chỉ 4 hầm hoạt động, còn lại 2 hầm do sự cố rò nước hiện vẫn đang tạm đóng cửa. 2 hầm trên đường Khuất Duy Tiến đang trong giai đoạn hoàn thiện, dự kiến sẽ bàn giao vào đầu năm tới xong đã bị một số người dân tận dụng vì các mục đích riêng như bán nước, bán hàng ăn, sinh hoạt... Mặc dù mật độ giao thông trên đường Phạm Hùng tương đối cao, đa phần là các xe có trọng tải và đi với vận tốc lớn, nguy hiểm luôn rình rập người đi bộ qua đường nhưng vẫn rất nhiều người chọn giải pháp băng qua mặt đường. Theo ông Nguyễn Đức Quỳnh (Phòng Quản lý giao thông đô thị, Sở GTVT Hà Nội) thì nguyên nhân chủ yếu vẫn là do ý thức của người dân, cộng với việc tại khu vực này, dân cư còn thưa thớt. Dự án đường vành đai 3 hiện chưa được hoàn thiện, nên các hầm bộ hành mới chỉ được tạm bàn giao, Sở GTVT Hà Nội chưa quản lý hệ thống hầm này. Còn ông Nguyễn Tiến Lộc, Trưởng phòng quản lý giao thông, Công ty cổ phần công trình giao thông 2 Hà Nội, đơn vị chịu trách nhiệm quản lý các hầm đường bộ trên đường vành đai 3 cũng cho biết: Thực tế thì cũng đã có những hiện tượng xâm phạm đến hầm đường bộ như người qua hầm gây mất vệ sinh hay đập phá gạch, đánh nhau, thậm chí có hiện tượng các đối tượng tụ tập tại đây để hút, chích ma túy... Tuy nhiên, do lực lượng làm công tác bảo vệ còn mỏng nên chưa khắc phục triệt để được hiện tượng trên.
Tại các cầu vượt bộ hành, tình trạng có vẻ khả quan hơn. Cả thành phố Hà Nội hiện có 4 cầu vượt dành cho người đi bộ được đưa vào sử dụng, đó là các cầu ở đường Giải Phóng, Nguyễn Chí Thanh, trước cổng Trường ĐH Giao thông vận tải và ở đường Nguyễn Văn Cừ. Đây là các điểm có lưu lượng giao thông lớn nên cầu bộ hành đã thu hút được khá nhiều người qua đường, giảm đáng kể nguy cơ tai nạn cho người đi bộ và ách tắc giao thông các khu vực này. Sắp tới, Hà Nội sẽ có thêm hơn 21 cây cầu vượt bộ hành (18 cầu do Ban quản lý các dự án trọng điểm phát triển đô thị Hà Nội làm chủ đầu tư và 3 cầu sắp được bàn giao do Sở GTVT Hà Nội làm chủ đầu tư). Trong điều kiện giao thông hiện nay, hầm và cầu vượt bộ hành là giải pháp cần thiết, song cũng cần siết chặt hơn nữa công tác quản lý, nâng cao ý thức của người dân để chúng phát huy tối đa hiệu quả.
Hà Yên