Số lượt người mua vé xem phim là cơ sở để đánh giá bộ phim thắng hay thua về doanh thu... Kể từ khi xóa bỏ cơ chế bao cấp, cùng với sự ra đời các cụm rạp do nước ngoài liên doanh, không ít bộ phim đã phải chịu số phận long đong khi ra rạp, hoặc không bao giờ ra rạp được. Thi thoảng, lại nghe nhà sản xuất hay đạo diễn than thở rạp này từ chối chiếu phim, rạp kia chiếu vài ngày rồi thôi... Có người quy kết, sự ghẻ lạnh của các rạp đã giết chết phim Việt trên con đường tiếp cận khán giả! Có thật thế không?
Buổi chiếu phim Chơi vơi trong khuôn khổ Cánh diều vàng 2009 tại NCC
chỉ thu hút khoảng 40 người xem/hơn 100 giấy mời phát ra
Ở Hà Nội, ngoài Trung tâm Chiếu phim quốc gia (NCC, thuộc Bộ VH-TT-DL) là đơn vị hành chính sự nghiệp có thu của Nhà nước, hầu hết các đơn vị kinh doanh chiếu bóng còn lại đều hạch toán độc lập nên việc ưu tiên cho phim VN... không giống nhau. "Chúng tôi chưa bao giờ từ chối phim VN, mà luôn tạo điều kiện tốt nhất cho phim Việt. Tuy không có nhiều phòng chiếu, nhưng nếu phim lớn và được đánh giá tốt thì vẫn được dành riêng phòng chiếu" - bà Cao Thị Kim Oanh - Trưởng phòng chiếu phim của NCC - cho biết. Bà Thúy Vi - quản lý cụm rạp Megarstar tại Hà Nội cũng khẳng định là cụm rạp đã dành riêng một phòng chiếu phim VN.
Phim VN vào rạp dễ dàng nhưng vấn đề quan trọng là có được xếp vào "giờ vàng" hay không, có tạo điều kiện để phim được quảng bá ở rạp và có kéo dài thời gian hay chỉ chiếu vài buổi là phim bị "xếp xó”? Theo bà Kim Oanh, các phim VN chiếu tại NCC kể từ 14g trở đi là khoảng thời gian đẹp. Phim đông khán giả thì năm – sáu suất/ngày, có khi kéo dài cả tháng. Bà Oanh cho biết, phim Bẫy rồng trụ rạp được sáu tuần, Đừng đốt được ba tuần... là những tín hiệu vui của phim Việt. Theo bà, hầu hết phim Việt được bố trí một tuần ở rạp, nhưng chỉ có một - hai suất chiếu/ngày. Việc phối hợp với nhà phát hành để quảng bá phim tại rạp, như treo pano hay để tờ rơi quảng cáo, các rạp đều tạo điều kiện để phim Việt được quảng bá tốt nhất. Tuy nhiên, việc này còn phụ thuộc vào tình hình chủ phim đầu tư cho quảng cáo ra sao.
Tỷ lệ ăn chia giữa rạp và các chủ phim thường là 5:5 hay 6:4, tùy chất lượng phim và thời gian trụ rạp của phim. Các rạp không công bố con số cụ thể, nhưng quả quyết là "không ai ép được ai và chưa có chủ phim nào rút lại phim sau khi đã hợp đồng với rạp" - đại diện Megarstar khẳng định.
Theo quy định của pháp luật về ĐA, tỷ lệ số buổi chiếu phim VN ở các rạp là 20% trong tổng số các buổi chiếu, được coi như "chính sách bảo hộ" cho phim nội trước số lượng áp đảo và chất lượng vượt trội của phim ngoại. Tuy nhiên, rất ít rạp hoàn thành chỉ tiêu này, vì số lượng phim Việt sản xuất mỗi năm quá ít (khoảng 10 phim/năm).
Doanh thu phim VN ra rạp hầu hết đều rất thấp, không đủ bù đắp chi phí là thực trạng của phim Việt nhìn từ các rạp chiếu. Trừ một số phim Tết có lãi, phim do các hãng Nhà nước sản xuất bán bản quyền cho Fafilm Việt Nam hoặc Phát hành phim Quân đội, dù đầu tư tiền tỷ, nhưng chỉ thu về... 150 - 200 triệu đồng. Đem chiếu rạp, số phận cũng rất hẩm hiu. Đó là hậu quả của nền "điện ảnh công chức" (chữ của đạo diễn Đặng Nhật Minh) với thông lệ: nơi sản xuất cứ sản xuất mà không có sự tính toán quảng bá hay cân nhắc đến nhu cầu thị trường...
Sức sống của nền ĐA một đất nước phải là chất lượng của những phim sản xuất trong nước và chỗ đứng của nó trong lòng công chúng. Những người thực sự quan tâm đến ĐA VN thừa nhận, trong lĩnh vực phát hành, chỉ có nước nào mà Chính phủ có chính sách bảo hộ tốt cho phim ảnh, có quy định rõ ràng và dành một thời lượng thích đáng cho phim ảnh dân tộc thì ĐA nước đó mới "chống cự", tồn tại được trước làn sóng phim ngoại ồ ạt hiện nay.
Hoàng Phương
Phim Việt - nhìn từ các diễn đàn online
Trên các diễn đàn ĐA hiện nay đang có rất nhiều ý kiến khen, chê rôm rả về các bộ phim truyện nhựa được phát hành thời gian qua. Chúng tôi mạn phép trích lại một số ý kiến:
* Bộ phim gần đây nhất - Không cân sức có trailer quá hot và tung ra chiếu từ trước Tết dương lịch tại các rạp, nên được nhiều người biết. Phim là câu chuyện chống tham nhũng đất đai xây dựng, là chuyện rất khá và sát sườn thực tế.
Tuy vậy, đây là một phim ĐA mà cách nói về chuyện tham nhũng y như phim truyền hình, nhân vật toàn nói chứ không thấy hành động như điều tra ra sao, thu thập tài liệu cái gì... Mọi chuyện dễ dàng cứ như chuyện trẻ con. Góp phần biến bộ phim trở thành một bộ phim hài là sự sơ sài của người viết kịch bản trong cái nhìn về những vụ án, về kiến thức luật pháp cũng như coi thường nhận thức của khán giả.
Pony (dienanh.net)
* Mấy người làm phim dường như quen xem thường khán giả, đánh giá thấp trình độ người xem nên họ mới làm phim dở ẹt mà lại PR rầm rộ. Có khi khán giả đến rạp xem chỉ vì hiếu kỳ thôi, chứ ra khỏi rạp người ta không hài lòng.
thanhphong_pham2007@yahoo.com (thegioidienanh.vn)
* Tết năm nay chất lượng phim đã trên đà đi xuống. Vài năm rồi, khán giả rất cố gắng ủng hộ nền ĐA nước nhà bằng cách dù phim chẳng hấp dẫn nhưng vẫn đến rạp xem. Sự chê bai ở đây không có ý vùi dập hay so sánh gì, mà chỉ muốn đóng góp thôi. Nếu khán giả cứ gật gù với cả những bộ phim thiếu nội dung và làm qua loa, khen ngợi một đạo diễn tự hào vì mình chỉ biết xào nấu thì mãi mãi các phim Tết sẽ theo "truyền thống" coi thường khán giả, làm phim đại khái, miễn sao có phim để chiếu Tết.
tanpopo_hill@yahoo.com (thegioidienanh.vn)
Phim Việt có những buổi chiếu chỉ được một - hai khán giả
Các nhà làm phim muốn phim được chiếu ở phòng lớn nhất, nhưng họ lại không lường được sức sống của phim của mình. Với những người làm phát hành, phản ứng của khán giả như thế nào, chúng tôi là người chứng kiến. Có phim Việt đã được ưu tiên xếp vào phòng chiếu lớn, nhưng quá ít người xem cũng gây ức chế cho khán giả, lập tức chúng tôi lại phải xếp vào phòng nhỏ hơn. Chúng tôi là người lắng nghe khán giả chứ tác giả, hay nhà sản xuất lại không phải là người nghe. Nhiều người cho rằng phim của mình là hay nhất, nhưng khán giả thì rất thẳng thắn. Có người nói rằng, sao lại chiếu những bộ phim để chúng tôi mất thời gian, xem xong không hiểu ý đồ của đạo diễn là gì. Đối với người làm phát hành, chúng tôi phải chịu đựng nhiều nhất những tình huống khó xử như thế. Có phim mỗi buổi chiếu chỉ có một - hai khán giả, phim vẫn chiếu. Nhiều nhà sản xuất quay sang đổ lỗi tại công tác tiếp thị, quảng cáo...
Ông Nguyễn Danh Dương -
(Giám đốc Trung tâm Chiếu phim Quốc Gia).
Ngô Bá - Q.H. (ghi)
