Đó là nhận định khái quát của ông Nguyễn Tấn Định, Phó ban Quản lý các KCX-KCN TP.HCM (Hepza), sau đợt khảo sát nhanh về tình hình nhân lực lao động, tiền lương, phụ cấp và mức thu nhập của người lao động tại khoảng 1.000 doanh nghiệp (DN), thuộc đa ngành nghề sản xuất, gia công tại các KCX-KCN do Hepza quản lý đầu năm 2012. Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi với ông Định về các vấn đề này.
Không mặn với chế biến thủy sản
. Ông đánh giá thế nào về tình hình lao động qua đợt khảo sát đầu năm 2012?
+ Ông
Nguyễn Tấn Định: Đợt khảo sát đầu năm do Hepza thực hiện cho thấy thực tế có hai thái cực khác nhau về tình hình sản xuất, đơn hàng, khách hàng và sử dụng lao động tại các DN. Một bộ phận DN trong bối cảnh khó khăn vẫn khai thác được khách hàng, có thêm đơn hàng nên tiếp tục mở rộng sản xuất, đồng thời có các chính sách chăm lo về đời sống, nâng mức tiền lương, phụ cấp cao hơn để thu hút lao động trở lại làm việc sau tết. Trong khi đó, đại bộ phận các DN cho biết họ thiếu đơn hàng mà chủ yếu từ châu Âu nên thu hẹp sản xuất. Cụ thể, qua tổng hợp cho thấy tổng nhu cầu tuyển dụng từ các DN tại các khu khoảng 30.000 lao động cho nhiều ngành nghề khác nhau. Trong khi đó, cùng kỳ năm 2011, các DN có nhu cầu tuyển dụng khoảng 50.000 lao động.
. Ngoài vấn đề lao động, các DN đã phản ánh thêm những gì, thưa ông?
+ Theo các DN, khách hàng truyền thống của họ chủ yếu từ châu Âu, tuy nhiên do châu lục này bị khủng hoảng kinh tế nặng nề nên đầu ra cho các sản phẩm ngành gỗ bị ngưng trệ. Ngành chế biến thủy hải sản cũng lâm vào tình cảnh muốn tuyển nhiều lao động nhưng khó đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất, nguyên nhân chủ yếu là do mức thu nhập bình quân trong nghành này khá thấp. Trong khi đó, họ phải làm việc trong môi trường đông lạnh, đứng suốt ngày khiến người lao động dễ cảm thấy mệt mỏi, tê cứng chân tay. Còn xét về lợi thế so sánh, các ngành may mặc, giày da, điện tử… có môi trường làm việc tốt hơn, lại có các chế độ phụ cấp ổn định hơn nên người lao động không mặn mà với ngành chế biến thủy hải sản.
Cũng trong tình cảnh khó khăn nhưng DN các ngành dệt may, giày da… vẫn tìm kiếm được đơn hàng nên tiếp tục duy trì sự đãi ngộ để hút lao động. Ảnh: P.ĐIỀN
Ngược lại, cũng trong tình cảnh khó khăn nhưng DN các ngành dệt may, giày da… vẫn tìm kiếm được đơn hàng nên tiếp tục duy trì sự đãi ngộ để hút lao động.
Quản lý thừa người, thiếu chuyên môn
. Thiếu lao động phổ thông là vấn đề muôn thuở, vậy các DN có phản ánh gì về lao động cấp cao và trung không, thưa ông?
+ DN tại các KCX-KCN cũng than phiền về trình độ chuyên môn, kỹ năng làm việc và năng lực quản lý đối với lao động quản lý mà họ đang sử dụng. Cũng vì lý do này mà các DN tiếp tục kiến nghị sẽ “nhập” chuyên gia từ các nước lân cận.
Tuy nhiên, một tín hiệu đáng mừng là các DN có vốn đầu tư ngoài nước (FDI) cho biết họ sẽ thu xếp công việc tại nước sở tại để chuyển các công việc này về Việt Nam tiếp tục duy trì đầu tư sản xuất, gia công. Tương tự, một số DN có nhà máy tại các nước trong khu vực, do thu hẹp sản xuất, cũng dự kiến sẽ chuyển về Việt Nam để tiếp tục phát triển kinh doanh. Nói cho cùng thì họ cũng nhắm đến thị trường lao động Việt Nam có giá nhân công khá rẻ, so với mặt bằng chung trong khu vực để đặt nhà máy mà thôi.
. Liệu mặt bằng tiền lương có khá hơn?
+ Qua khảo sát, chúng tôi ghi nhận: Các DN đã trả lương tối thiểu cho người lao động vượt mốc 2 triệu đồng/tháng. Cụ thể, trong năm 2011, các DN đã chủ động điều chỉnh tăng lương tối thiểu với mức bình quân từ 2,3 đến 2,5 triệu đồng/tháng. Tính chung mức thu nhập trong tháng dao động từ 3 đến 5 triệu đồng/tháng. Với mức tăng lương liên tiếp trong năm 2011, không ít DN phải gánh một khoản tiền không nhỏ để trả lương hằng tháng cho người lao động.
. Xin cảm ơn ông.
| Ở lại làm tết, thu nhập 1 triệu đồng mỗi ngày Ông Nguyễn Tấn Định cho biết: Do gấp rút hoàn thành đơn hàng nên tết năm nay Công ty TNHH FAPV, chuyên về sản xuất dây điện cho xe hơi, 100% vốn đầu tư Nhật Bản (KCX Tân Thuận, quận 7, TP.HCM) với 6.500 lao động đã khuyến cáo công nhân làm việc xuyên những ngày tết. Để thu hút lao động, công ty này đã áp dụng mức lương “đặc biệt” tăng 400% so với ngày thường. Theo đó, bình quân mỗi ngày làm việc trong dịp tết các công nhân có mức thu nhập khoảng 1 triệu đồng/ngày. Trước đó, công ty này đã lì xì cho các công nhân ở lại làm tết, bình quân mỗi người 4 triệu đồng. Chiêu lì xì khá dày này ngay lập tức đã níu chân khoảng 50% (3.000 công nhân) ở lại làm tết. “Tính chung, những ngày ở lại làm tết, mỗi lao động tại Công ty FAPV có thu nhập khoảng 10 triệu đồng” - ông Định nói. |
PHONG ĐIỀN