Chuyệ̣n mua bán
Bước qua chiếc cổng hoành tráng, chùa Cao Linh kế bên QL 10 (xã Bắc Sơn, huyện An Dương) uy nghi như một cung điện. Xen giữa những tòa tháp là một nghĩa trang quy mô.
Thấy chúng tôi hỏi mua đất đặt mộ, sư thầy Thích Giác Nghiên nói: “Giá một ngôi mộ giờ là 35 triệu, gia đình cứ chuyển tiền là nhà chùa cắt đất thôi”. Theo sư thầy Giác Nghiên, sau khi chọn vị trí mộ, thanh toán tiền xong, chùa sẽ cấp cho người mua Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mộ (?).
Những ngôi mộ tháp giá tới 450 triệu đồng
Chú tiểu Long Tuệ đưa tôi ra thực địa giới thiệu từng khu mộ. Mé bên trái chùa là khu nghĩa trang thiết kế thành hàng thẳng tắp. Nơi đây được phân chia làm bốn khu A, B, C, D. Ba khu A, B, C nằm sát nhau được phân cách bằng một lối đi lát gạch, mỗi khu có gần 200 ngôi mộ, trong đó có non nửa mộ phần đã được táng.
Chú tiểu Long Tuệ cho hay, ba khu A, B, C đã bán hết, chỉ có khu D là còn chỗ. Khu D nằm khuất sâu bên trong có gần 300 ô mộ được xây thành hàng đều tăm tắp nhưng phần lớn đã có người mua chỉ còn hơn 20 ngôi mộ trống.
Gia đình nào ít thì mua hai mộ, có nhà mua tới 12 mộ. “Nhà chùa không bán lẻ một ngôi, bác mua thì phải mua từ hai mộ trở lên, mấy chỗ chéo méo thì rẻ hơn chút, khoảng 30 triệu/mộ, còn ngoài này giá 35 triệu”, chú tiểu Long Tuệ nói. “Nhu cầu của bà con phật tử nhiều nên chùa sẽ làm thêm khu E nữa”.
Dọc theo tường bao phía đối diện là một dãy mộ tháp đang được xây dựng dở dang. Mộ tháp giá 450 triệu/mộ. Phía trên mộ dựng một bệ đá xanh trên đặt một trụ tháp đá hình tròn, chạm khắc cầu kỳ. Dù giá cao ngất ngưởng nhưng nhiều mộ tháp đã được khách hàng đặt mua. Vì thế chùa định xây thêm hàng chục mộ tháp chung quanh tường bao phục vụ phật tử có nhu cầu.
Chùa Trung Hành (chùa Hưng Khánh) ở phường Đằng Lâm, quận Hải An tuy đất chật nhưng từ lâu trong khuôn viên chùa cũng đã hình thành lên hai khu nghĩa trang với khoảng hơn 200 ngôi mộ đã được táng. Sư ông – trụ trì chùa Trung Hành – cho biết hiện nghĩa trang của chùa còn hơn chục mộ trống. Một ngôi mộ rộng 1m2 có giá 25 triệu đồng. Giá này chỉ là phần đất, còn xây dựng hết bao nhiêu thì gia chủ thanh toán với thợ xây của chùa.
Hậu viên chùa Linh Quang (xã An Đồng, huyện An Dương) cũng đã trở thành khu nghĩa trang ken kín hàng trăm ngôi mộ nhấp nhô. Hiện tại chùa này vẫn đang tiếp tục thuê thợ xây thô khoảng 20 ngôi mộ còn trống. Vị sư nữ trụ trì ở đây cho biết do quỹ đất làm mộ trong chùa đã cạn kiệt nên số mộ này dành để bán cho phật tử thân thiết. Nếu muốn mua phải chờ nhà chùa tính toán xem có còn chỗ nào trống không.
Tình trạng đặt mộ trong khuôn viên chùa ở Hải Phòng có từ hàng chục năm nay nhưng mới rộ lên khoảng năm năm gần đây.
Nhận thấy nhu cầu của người dân, không ít chùa đã đua nhau cắt đất dựng nghĩa trang bán. Thời điểm hiện tại giá dao động từ 25-40 triệu đồng/mộ nhưng hầu hết các nghĩa trang trong các chùa đều đã kín chỗ.
Nhiều ngôi chùa khuôn viên bị quây quanh bởi những lăng mộ. “Thực trạng hiện nay, tại một số chùa trong thành phố cho an táng nhiều mồ mả không phải người xuất gia tu hành, có chùa còn cắt đất trong khuôn viên làm nghĩa trang, bán cho nhân dân gây lộn xộn, mất an ninh trật tự, mất tôn nghiêm nơi cảnh phật” - trong một văn bản gửi cơ quan chức năng, Thành hội Phật giáo Hải Phòng đã cho biết như vậy.
Không biến chùa thành mộ địa
Đại đức Thích Tục Khang, Ủy viên văn hóa Trung ương Hội Phật giáo Việt Nam, Chánh Thư ký Thành hội Phật giáo Hải Phòng nói: Việc các chùa tự ý dựng nghĩa trang là không đúng với tinh thần phật giáo, hiến chương của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Để ngăn chặn tình trạng biến chùa thành nghĩa trang, Thành hội Phật giáo Hải Phòng đã có văn bản yêu cầu các chùa giữ nghiêm cảnh quan, không để tình trạng cắt đất bán cho dân đặt mộ. Về lâu dài, Thành hội sẽ xin ý kiến cơ quan hữu quan chuyển những ngôi mộ đó về nơi quy định.
Ông Phạm Quốc Phòng, Trưởng ban Tôn giáo - Sở Nội vụ TP Hải Phòng, cho biết việc cắt đất khuôn viên chùa làm nghĩa trang bán là trái với quy định của pháp luật cũng như nội quy tăng sự của Giáo hội Phật giáo, đó là chưa hề ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
Chính quyền cấp phường, xã đã không chấp hành nghiêm túc công tác quản lý đất đai. Việc chùa làm nghĩa trang bán mua mộ phần chắc chắn chính quyền cơ sở đều biết song vẫn làm ngơ nên mới có chuyện nhiều ngôi chùa xây nghĩa trang để bán.
Nhật Minh
