Nguyên nhân là do các Cty Nhật phải cắt giảm chi tiêu trước quan ngại về sự yếu kém của nền kinh tế thế giới và đồng yen tăng giá.
Bất ổn kinh tế toàn cầu
Các dữ liệu được công bố hôm 10.9 cho thấy, tổng đầu tư tại Nhật đã giảm 0,9% trong quý II, trái với dự đoán tăng 0,2% trước đó. Chi tiêu của các Cty, đầu tư vào các nhà máy và máy móc đã giảm 7,8% trong quý II so với năm trước đó. “Do chi tiêu khó có khả năng tăng mạnh, sự phục hồi của GDP trong quý III (tháng 7-tháng 9) có thể sẽ yếu hơn so với dự tính” - ông Y.Kodama – chuyên gia Tập đoàn Bảo hiểm nhân thọ Meiji Yasuda tại Tokyo – cho hay.
Nền kinh tế Nhật đã bị cú sốc lớn sau thảm họa kép động đất và sóng thần hồi tháng ba, hủy hoại cơ sở hạ tầng và các chuỗi cung ứng sản phẩm, khiến nhiều nhà máy phải ngừng hoạt động hoặc giảm tải sản xuất. Tình hình trở nên tồi tệ hơn khi kinh tế Nhật vừa có dấu hiệu hồi phục, thì những lo ngại về sự trì trệ của kinh tế toàn cầu kéo đến. “Mức độ phục hồi của kinh tế Nhật rõ ràng đã chậm lại kể từ giữa tháng tám do sự bất ổn lớn của kinh tế toàn cầu” - chuyên gia kinh tế Kodama nhận định.
Các nhà phân tích cho rằng, sự suy yếu của kinh tế toàn cầu sẽ làm sụt giảm nhu cầu đối với xuất khẩu từ Nhật Bản, khiến các Cty phải tiếp tục cắt giảm chi tiêu.
Đồng yen tăng giá
Cùng thời gian, các Cty Nhật còn bị tác động từ việc đồng yen tăng giá. Theo phát ngôn viên Cty Quốc tế Mizuho, ông Seijiro Takeshita, đây thực sự là hậu quả tai hại từ trận động đất hồi tháng ba”. Sự bất ổn của tăng trưởng kinh tế toàn cầu đã khiến các nhà đầu tư chuyển từ tích trữ đồng USD sang các đồng tiền tệ an toàn khác như yen, kiến đồng tiền Nhật tăng ở mức kỷ lục. 3 tháng qua, đồng yen tăng giá khoảng 3% so với đồng USD. Hôm 19.8, đồng yen lên mức 75,95 yen/USD, cao nhất kể từ thời Đại chiến II. Denso - Cty chuyên cung cấp phụ tùng ôtô lớn nhất cho Toyota - cho biết, cứ mỗi khi đồng yen tăng thêm 1 giá so với đồng USD, lợi nhuận hoạt động của Denso giảm khoảng 2,9 tỉ yen.
Các nhà phân tích nhận định, điều này khiến cho tiến trình phục hồi đối với các DN Nhật càng khó khăn hơn. “Các Cty Nhật hết sức giận dữ. Họ đã cố gắng cải thiện dây chuyền cung ứng và các dòng sản phẩm, nhưng cuối cùng lại không thể bán hàng do đồng yen mạnh lên, khiến giá sản phẩm trở nên quá đắt” - ông Takeshita cho hay.
Đồng yen tăng giá còn khiến Nhật Bản đối mặt với nguy cơ “rỗng ruột” trong các ngành công nghiệp, khi ngày càng nhiều Cty không muốn mở rộng hoạt động tại Nhật mà tính phương án chuyển hoạt động sản xuất ra nước ngoài. Điều này khiến Bộ trưởng Tài chính Nhật Azumi đã phải trình đề xuất cắt giảm thuế DN, hiện đang ở mức khoảng 40%, để khích lệ các Cty Nhật Bản duy trì hoạt động tại nước nhà.
Hoài An (Theo BBC)