Ông Nguyễn Văn Nguyệt, trưởng thôn Cựu Quán (Đức Thượng, Hoài Đức) khẳng định, nguyên nhân gà lợn chết bắt đầu từ khi áp dụng thu tiền theo giá bậc thang (từ 1/3/2009) của “ông” điện làng. “Mãi đến giữa tháng 3, ủy ban xã và tổ điện họp thông báo thu giá bậc thang, song người dân không đồng ý bởi điện đóm vẫn phập phù. Vả lại mạng lưới điện làng “quá đát”, vẫn chưa bàn giao cho ngành điện quản lý. Vậy mà ngay hôm sau họ “trút giận” cắt “một mạch” thôn này hơn 24 tiếng, chẳng hề thông báo gì. Cuối tháng, họ đem tờ giấy thanh toán, cộng cả thuế VAT không có hóa đơn đỏ, không có mã số thuế, ép dân nộp tiền”-ông Nguyệt nói.
Chính vì cách thu tiền điện mập mờ, khó hiểu của “ông” điện làng nên gần 200 hộ dân trong thôn chưa đồng ý nộp tiền. Hơn nữa, theo ông trưởng thôn thì từ khi áp giá bậc thang, chất lượng điện đã không được cải thiện mà còn tồi tệ hơn. “90% số hộ trong thôn có sút-măng-tơ mà điện chẳng ăn thua gì. Cứ vào buổi tối điện như đóm, thắp bóng 25kW chỉ phát lên ánh sáng “hồng hồng”, đèn tuýp thì nhấp nháy liên tục không sáng được. Đỉnh điểm vào giữa trưa 12/6 vừa qua, “nhà đèn làng” bỗng cắt đột ngột khiến hàng trăm gia cầm bị thiêu sống”.
Làm việc với NNVN, ông Phạm Văn Phương, GĐ Cty CP Xây dựng và kinh doanh điện Đức Thượng I, cho biết: “Chúng tôi là đơn vị thầu điện ở xã Đức Thượng. Từ 1/3/2009 chúng tôi thu tiền theo giá bậc thang theo thông báo của Chi nhánh điện (Cty mua điện trực tiếp của Chi nhánh điện Đan Phượng). Do là “nhà thầu” không có con dấu nên chúng tôi phải thành lập Cty, đăng kí giấy phép kinh doanh, mã số thuế để tiện thu tiền.
Điều kiện áp dụng giá bán buôn điện nông thôn theo Thông tư 05/2009/TT-BCT:
Có giấy phép hoạt động điện lực trong lĩnh vực phân phối và bán lẻ điện được cơ quan có thẩm quyền cấp. Có sổ sách kế toán theo quy định, trong đó tách biệt rõ phần hạch toán kinh doanh bán điện.
Có hợp đồng mua bán điện, công tơ đo đếm điện riêng cho từng hộ sử dụng điện, phát hành hóa đơn tiền điện cho từng khách hàng sử dụng điện theo từng kỳ thanh toán được quy định trong hợp đồng mua bán điện.
Sau ngày 31/8/2009, các đơn vị kinh doanh điện nông thôn không đáp ứng đủ các điều kiện trên, sẽ thu hồi giấy phép hoạt động, bàn giao cho ngành điện, bán trực tiếp tới khách hàng.
Từ tháng 5/2009, Cty đã in hóa đơn mới để hoàn trả dân nhưng nhiều hộ vẫn không nhận, bởi theo họ thì điện đóm vẫn “tù mù”, chưa được cải thiện mà thu giá cao là không được”.
Tuy nhiên theo tìm hiểu của PV thì Cty CP XD & KD điện Đức Thượng I chưa có giấy phép hoạt động trong lĩnh vực phân phối bán lẻ, chưa cải tạo mạng lưới điện, chưa có hợp đồng mua bán điện đến từng hộ dân…theo Thông tư 05 của Bộ Công thương. Vì vậy Cty này chưa đủ điều kiện áp giá bán buôn theo giá điện nông thôn.
Tại thôn Cao Trung, xã Đức Giang (Hoài Đức) cũng tính tiền điện theo giá bậc thang từ tháng 3/2009. Từ khi có chuyển đổi này, việc thu tiền điện với hóa đơn tự in của chủ thầu và HTXNN đã gây bức xúc khó hiểu trong dân. “Khi thu tiền điện theo giá bậc thang thì chủ thầu thu thêm cả thuế VAT mà không có hóa đơn đỏ. Họ thu tiền điện bằng hóa đơn tự in và sử dụng con dấu có “mã số thuế” của HTX. Hơn nữa có hộ nhận được hóa đơn có con dấu, có hóa đơn không. Chúng tôi không hiểu vì lý do gì mà với một hóa đơn tự in đóng dấu này, HTX lại thu tiền giá trị gia tăng. Tiền thuế phải nộp cho Chi cục Thuế chứ không thể nộp cho tư nhân?”- một người dân bức xúc.