Ùn tắc giao thông (UTGT) là hiện tượng gắn liền với hoạt động giao thông của con người, khi xã hội càng phát triển, hoạt động giao thông vận tải diễn ra càng tấp nập thì vấn đề UTGT càng trở nên phổ biến, phức tạp. Thế nhưng hiểu thế nào là UTGT và phân loại UTGT như thế nào để giảm thiểu UTGT góp phần thực hiện Nghị quyết 32/CP.
UTGT hiểu theo nghĩa chung nhất đó là trạng thái dòng phương tiện, người tham gia giao thông bị ngưng trệ, không thể lưu thông được hoặc lưu thông rất chậm hoặc lưu thông không liên tục bởi vì lưu lượng người tham gia giao thông quá tải hoặc xảy ra sự cố cản trở việc lưu thông.
Một vụ UTGT thường có các đặc điểm: Lưu lượng phương tiện tăng nhanh tại một đoạn đường, hoặc khu vực giao lộ, khu vực đường bộ giao cắt với đường sắt; thời gian di chuyển qua khu ùn tắc lâu hơn; tốc độ di chuyển chậm hơn hoặc đứt quãng; dòng phương tiện ngày càng kéo dài hơn.
Có nhiều cách phân loại UTGT, xét dưới phương diện tốc độ phương tiện lưu thông qua khu ùn tắc thì ta có các cấp độ: mức độ đông đúc (tốc độ lưu thông các phương tiện từ 10km/h -15km/h), mức độ ùn ứ từ 5km/h đến dưới 10km/h, mức độ tắc nghẽn (di chuyển dưới 5km/h).
Nếu phân loại dựa theo mức độ trầm trọng của vụ ùn tắc thì chúng ta có thể chia ra: UTGT ít nghiêm trọng (thời gian ùn tắc từ 30 phút đến 1 giờ), UTGT nghiêm trọng (thời gian ùn tắc từ trên 1 giờ đến 5 giờ), UTGT rất nghiêm trọng (thời gian ùn tắc từ trên 5 giờ đến 10 giờ), UTGT đặc biệt nghiêm trọng (thời gian ùn tắc từ 10 giờ trở lên).
Năm 2009, toàn quốc xảy ra 252 vụ ùn tắc giao thông kéo dài hơn 1 giờ, so với năm 2008, tăng 111 vụ (tăng 78,7%); trong đó một số địa phương xảy ra nhiều là: Hà Nội 101 vụ; TP Hồ Chí Minh 78 vụ, Quảng Ninh 28 vụ; Thanh Hóa 11 vụ, Đồng Nai 13 vụ; Nghệ An 4 vụ...
Có thể thấy rằng tình hình UTGT càng ngày càng diễn biến phức tạp, đặc biệt là tình trạng UTGT ở các tuyến đường huyết mạch, các thành phố lớn ở nước ta có chiều hướng gia tăng và nghiêm trọng hơn.
Đề nghị các cơ quan chức năng cần sớm có giải pháp kiểm soát tình hình, làm giảm UTGT. Trước mắt cần có quy định chuẩn về tiêu chí UTGT, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để các cơ quan chức năng tiến hành khảo sát, đề ra những chính sách, giải pháp kiềm chế tiến tới giảm dần UTGT, góp phần phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm TTATGT, tạo điều kiện cho người dân đi lại an toàn.