Xu hướng tiềm lực và tài nguyên đang dồn về phía các “ông lớn” không chỉ khiến cho các nhà mạng nhỏ lo lắng, mà còn như “cá nằm trên thớt”.
Xu hướng tập trung nguồn lực
Trên thực tế, Thủ tướng chưa có quyết định khác, vì thế theo phân tích của Vietnamobile, Viettel đang nắm giữ tới 50% tài nguyên tần số 3G của quốc gia. Đây là một sự tích tụ tài nguyên tần số trong tay một nhà mạng nhiều nhất từ trước tới nay. Viettel đang có lợi thế lớn trên thị trường 3G. Có thêm phần tần số 3G của EVN Telecom được đánh giá là đang còn lưu lượng lớn, Viettel sẽ có lợi thế triển khai thêm những dịch vụ khác mạnh mẽ hơn trên “xa lộ” này, hoặc có thể chỉ cần một bước đi khuyến mãi và giảm giá mạnh hơn nữa, cũng sẽ khiến các đối thủ gặp bất lợi.
Nếu sự tập trung nguồn lực vào Viettel xuất phát từ tình thế khó khăn là Chính phủ phải giải quyết gánh nợ tại EVN và EVN Telecom, thì xu hướng tập trung nguồn lực tại VNPT đang được dự báo có khả năng xảy ra rất lớn lại xuất phát từ lợi ích của tập đoàn này. Tháng 6.2011, VNPT cho biết đã trình Chính phủ 3 phương án tái cơ cấu: Một là cổ phần hóa MobiFone, hai là sáp nhập MobiFone và VinaPhone lại với nhau và ba là cổ phần hóa cả VNPT.
Các chuyên gia phân tích, cả ba phương án này chỉ có phương án 2 là “khả thi” nhất. Thứ nhất nếu tái cơ cấu cả tập đoàn sẽ mất nhiều thời gian, trong khi chế tài từ Nghị định 25 không cho phép VNPT sở hữu trên 20% vốn tại một mạng di động thứ hai đã đến. Thứ hai việc cổ phần hóa MobiFone đã được Chính phủ quyết định từ hơn 5 năm trước, nhưng đến nay chưa đâu vào đâu. Mạng di động này mang tới 50% lợi nhuận cho cả tập đoàn, nếu cổ phần hóa chẳng khác nào mang “tiền cho không biếu không” cho người khác. Nhưng vấn đề lớn hơn là sau đó, VNPT còn lại gì để được gọi là mạnh hay báo cáo thành tích? Vì thế, sáp nhập “hai anh em nhà VNPT” vừa bảo toàn lợi nhuận cho tập đoàn, vừa có thể làm gia tăng sức mạnh cạnh tranh trên thị trường thông tin di động (TTDĐ).
Mạng nhỏ như “cá nằm trên thớt”
Trả lời câu hỏi khả năng sắp tới VNPT sẽ trình Chính phủ phương án sáp nhập MobiFone với VinaPhone với cái cớ “tái cơ cấu các tập đoàn nhà nước”, ông Michael Cluzel - Tổng Giám đốc Beeline VN - cho rằng, các cơ quan chức năng nên xem xét hợp lý để bảo đảm cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.
Nỗi lo của Vietnamobile về việc tập trung nguồn tài nguyên 3G vào tay Viettel mới chỉ là một, một nỗi lo lớn khác là MobiFone và VinaPhone sáp nhập với nhau, sẽ tạo ra một Cty thông tin di động nắm đến 60% thị phần. Khi đó, ngay cả Viettel đang hùng mạnh là thế, cũng phải dè chừng. Còn các mạng nhỏ đang gặp khó khăn như Vietnamobile hay Beeline, chẳng khác nào “cá nằm trên thớt”, vì mỗi động thái nhỏ của Viettel và MobiFone - VinaPhone sau sáp nhập cũng gây ra sóng gió trên thị trường TTDĐ.
Vì thế vấn đề lớn nhất đặt ra trên thị trường TTDĐ hiện nay là: Làm thế nào để các “ông lớn” không thể đưa các nhà mạng nhỏ “lên thớt”?
Thẩm Hồng Thụy