Tại hội thảo, lãnh đạo của hơn 30 cơ quan báo chí trong nước và các chuyên gia nước ngoài đều nhất trí khẳng định rằng trong thời buổi bùng nổ thông tin như hiện nay, sự ra đời của "cẩm nang đạo đức báo chí" là hết sức cần thiết. Đồng thời tin tưởng rằng, cuốn "cẩm nang đạo đức báo chí" sẽ là kim chỉ nam soi đường cho mỗi nhà báo tác nghiệp trong giai đoạn hết sức sôi động của xã hội ta hiện nay.
Phóng viên tác nghiệp
Đạo đức nhà báo là vấn đề được tranh luận khá sôi nổi trên các hệ thống thông tin đại chúng của ta trong thời gian qua. Những năm gần đây, khi báo chí khẳng định được vị thế của mình, trở thành "quyền lực thứ tư" trong đời sống xã hội thì đạo đức báo chí càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Trong khi rất nhiều tác phẩm báo chí có giá trị hình thành và định hướng xã hội cao, góp phần không nhỏ vào công cuộc đổi mới thần diệu của đất nước hơn 20 năm qua thì cũng có không ít những bài báo, phóng sự gây ra những hậu quả tiêu cực nghiêm trọng với đời sống xã hội.
Chạy theo tính nhanh nhạy, giật gân, câu khách của tin tức, một số nhà báo đã thiếu thận trọng, trung thực trong điều tra sự việc, hiện tượng gây ra những hậu quả hết sức nặng nề. Những thông tin về chuyện ăn bưởi bị ung thư hay việc các hộ trồng rau ở ngoại thành Hà Nội dùng chất kích thích không rõ nguồn gốc phun lên rau màu sau 2-3 ngày có thể thu hoạch được là một ví dụ sinh động. Mặc dù sau đó, các cơ quan thẩm định đã bác bỏ tính xác thực của nguồn tin trên, nhưng những hậu quả xấu của chúng để lại cho người sản xuất là khó tính nổi.
Trong các phóng sự điều tra chống tham nhũng hay điều tra sai phạm của các cơ quan, doanh nghiệp, một số nhà báo không những đã sử dụng nguồn tin thiếu chính xác (hay chưa được kiểm chứng) mà còn bẻ cong ngòi bút của mình theo hướng "đập chết ăn thịt" làm không ít tổ chức, cá nhân khuynh gia bại sản, thậm chí rơi vào vòng lao lý. Tệ hại hơn, hiện tượng dùng uy tín của báo chí để tống tiền các doanh nghiệp, dùng danh nghĩa nhà báo để vòi vĩnh vẫn còn tiếp diễn trong làng báo của chúng ta. Trong tác nghiệp báo chí vẫn còn hiện tượng người này "thuổng" bài của người khác gây ra bao cảnh trớ trêu. Trong làng báo lưu truyền một câu chuyện về phóng viên nọ "xào" bài của người khác. Tòa soạn phát hiện, bắt làm kiểm điểm nhưng chưa kịp kiểm điểm thì đã có phóng viên ở báo khác "xào" lại bài của anh này. Khoảng cách giữa đạo đức báo chí và luật pháp đối với một số nhà báo là một khái niệm hết sức mong manh.
Không phải ngẫu nhiên mà gần đây, không ít những cán bộ lãnh đạo hết sức thận trọng, thậm chí rất ngại tiếp xúc với cánh nhà báo.
84 năm ra đời và lớn mạnh, báo chí cách mạng Việt Nam đã có những đóng góp to lớn trong hai cuộc kháng chiến giữ nước thần thánh của dân tộc. Những bài báo như những hồi kèn xung trận thúc giục cả nước lên đường ra trận, cả nước một lòng, một dạ bảo vệ Tổ quốc thiêng liêng. 84 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã theo sát từng bước đi của dân tộc để cung cấp thông tin cho đồng bào cả nước, để phản ánh những tấm gương điển hình, tiên tiến, để góp phần quan trọng tiêu diệt lũ sâu mọt trong cuộc chiến chống tham nhũng cam go...
Hơn bao giờ hết, mỗi nhà báo phải không ngừng học hỏi nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn và tích cực trau dồi đạo đức báo chí, bởi mỗi tác phẩm của họ không chỉ ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa mà ở góc độ nào đó là sự tồn vong của một thể chế chính trị. Điều quan trọng là mỗi nhà báo phải có cái tâm trong sáng, nếu thiếu điều đó, "cẩm nang đạo đức báo chí", thứ mà các đại biểu dự hội thảo kỳ vọng sẽ là kim chỉ nam cho mỗi nhà báo cũng chỉ là xa xỉ mà thôi!
Thụy Anh