(kich cau/ anh tuan bao 58/thang 7)
Nếu để lạm phát cao xảy ra thì nền kinh tế rất có thể rơi vào vòng xoáy: lạm phát - suy giảm kinh tế - kích cầu. Vòng xoáy này sẽ để lại hậu quả xấu đối với nền kinh tế nước ta.
Lạm phát cao: Mối lo lớn dần
Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, nếu chính sách điều hành không linh hoạt và uyển chuyển thì nguy cơ lạm phát cao xuất hiện trở lại là khó tránh khỏi. Luận cứ cho dự báo này là giá những nguyên nhiên liệu cơ bản như xăng dầu, điện, nước, sắt thép... đang tăng dần trong những tháng gần đây ở cả thị trường thế giới và thị trường trong nước. Nhưng điều đáng quan tâm hơn là hệ quả trực tiếp của chính sách nới lỏng tiền tệ tín dụng liên quan tới gói kích cầu khổng lồ trị giá 8 - 9 tỷ USD; là thâm hụt ngân sách Nhà nước tăng lên 7 - 8% GDP; là nợ xấu của khu vực ngân hàng thương mại, sự trồi sụt bất thường của thị trường chứng khoán và thị trường bất động sản.
TS. Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế của Viện Nghiên cứu kinh tế - xã hội Hà Nội cho rằng, hiện có tới 9 “nhiệm vụ bất khả thi” chưa từng có tiền lệ. Đó là, trong khi vừa phải đề phòng nguy cơ tái lạm phát cao, Chính phủ cũng phải đối mặt với nguy cơ suy thoái kinh tế và giảm phát; vừa phải gia tăng kích cầu, vừa phải chống lại nguy cơ gia tăng nợ xấu; vừa chịu áp lực tổng cầu giảm, lại phải chịu áp lực mở cửa thị trường trong nước. Trong khi đó, chính sách tài khóa phải đáp ứng yêu cầu tăng chi ngân sách Nhà nước, thì áp lực suy giảm nguồn thu lớn; chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt đi cùng yêu cầu ổn định tiền tệ vĩ mô… Chính vì tính hai mặt của những chính sách áp dụng trong thời gian này khiến cho việc giữ ổn định kinh tế vĩ mô không hề dễ dàng.
Thận trọng trong chính sách tiền tệ
Do đó, để kích cầu phục hồi tăng trưởng vững chắc thì ngay bây giờ phải có tính toán, dự báo những xu hướng lạm phát có thể xảy ra và có những biện pháp phòng ngừa kịp thời. Bởi khi lạm phát tăng cao trở lại, chúng ta lại buộc phải áp dụng chính sách tiền tệ, tài khóa thắt chặt và khi đó sẽ khiến nền kinh tế dễ rơi vào suy thoái và rồi lại kích cầu.
Trong các loại lạm phát thì nguy cơ xảy ra lạm phát từ chính sách nới lỏng tiền tệ và chính sách tài khóa mở rộng là lớn nhất. Chính sách nới lỏng tiền tệ đã góp phần quan trọng vào chống suy giảm kinh tế, tuy nhiên, tác động phụ không mong muốn chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng. Vì vậy, gói kích cầu cần được rà soát lại, đồng thời thẩm định hiệu quả các dự án sử dụng gói kích cầu nhằm thúc đẩy sản xuất, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng, cần đẩy mạnh hơn nữa kích cầu trong nông nghiệp và nông thôn để giảm bớt các áp lực về việc làm và thu nhập, cải thiện cơ sở hạ tầng nông nghiệp và nông thôn. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nếu cầu trong nông nghiệp tăng lên 1% thì GDP sẽ tăng lên khoảng 1,2%. Kích cầu trong nông nghiệp là một điều kiện để ổn định kinh tế và góp phần khống chế tình trạng tăng giá.
Minh bạch cơ cấu giá các mặt hàng độc quyền
Điều quan trọng nữa mà nhiều chuyên gia kinh tế cũng nhấn mạnh, đó là kiên quyết không để xảy ra tình trạng lạm dụng các biến động của thị trường để đầu cơ nâng giá, nhất là các mặt hàng thiết yếu cho sản xuất và tiêu dùng như sắt thép, xăng dầu, xi măng, thuốc chữa bệnh, lương thực, thực phẩm. Sớm điều tra các mặt hàng, lĩnh vực tăng giá vô lý và có biểu hiện lợi dụng vị thế độc quyền để lũng đoạn thị trường. Đây là biện pháp không mới nhưng cần sự phối hợp và thực thi hiệu quả của cơ quan chức năng trong bối cảnh hiện nay. Ví dụ sinh động nhất về sự tăng giá vô lý của một số mặt hàng là sản phẩm sữa cho thấy sự yếu kém trong quản lý. Giá sữa tăng vô lý - là khẳng định của hầu hết các cơ quan chức năng, thế nhưng tăng giá vô lý thời gian dài như vậy mà vẫn không một doanh nghiệp nào bị xử lý và cũng không có nhiều giải pháp quyết liệt được thực thi để giảm giá.
Nhiều chuyên gia kinh tế cũng khuyến nghị xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, tăng khả năng tập hợp và phân tích thông tin, thông báo rộng rãi tình hình giá cả thế giới, trong nước để doanh nghiệp và người dân không bị những áp lực thay đổi đột ngột. Việc làm này cũng giúp cho cơ quan chức năng có biện pháp ứng phó phù hợp./.
Thanh Trường (báo TNVN)