Nguy cơ ô nhiễm chất thải rắn ngành điện tử

Nhân dân - 23/05/2010 03:13

ND - Hiện nay, các kim loại được sử dụng cho ngành sản xuất điện tử được đánh giá là có nhiều chất có độc tính cao. Ngoài các thành phần hữu cơ polyme, các kim loại nặng, kim loại bán dẫn còn có các chất As, Se, Sb, Hg... Do đó, chất thải rắn của ngành điện tử được cho là một trong số những chất thải nguy hại cho môi trường sinh thái và đời sống con người.

Theo các chuyên gia, nếu chất thải của ngành này không được thu gom và xử lý triệt để sẽ phát tán ra môi trường và gây hậu quả không thể lường hết; đồng thời, việc xử lý cũng vô cùng khó khăn, tốn kém. Theo số liệu tổng kết mới đây, tổng khối lượng chất thải rắn công nghiệp ở Hà Nội hiện nay khoảng 74.652 tấn/năm. Trong đó chất thải rắn ngành điện, điện tử là khoảng 1.066 tấn/năm. Các loại chất thải rắn phát sinh chủ yếu là bìa các-tông, xốp, plastic, gỗ, găng tay, bo mạch hỏng, linh kiện hỏng, chân linh kiện, bùn thải chứa kim loại nặng từ các nhà máy, các trạm xử lý nước thải... Các loại chất thải này hiện do các công ty tự thu gom xử lý theo các phương pháp khác nhau. Phần rác thải không thể tái chế hoặc sử dụng được và các loại chất thải điện tử phát sinh từ người sử dụng, công ty môi trường đô thị Hà Nội thu gom xử lý riêng. Tuy nhiên, bên cạnh đó còn rất nhiều phần rác thải điện tử được những người thu mua phế liệu tự đốt lấy phần lõi đồng, sắt bên trong. Việc làm này gây phát tán những nguồn khí độc trực tiếp ra môi trường...

Vấn đề xử lý nguồn chất thải rắn ngành điện tử được đặt ra một cách nghiêm trọng bởi không giống như những loại chất thải thông thường khác, đa số các kim loại và hợp chất có trong chất thải rắn điện tử đều có khả năng gây rối loạn quá trình trao đổi vật chất và năng lượng, gây ra những khuyết tật trong tế bào và cơ thể sống dẫn đến có thể mắc một số bệnh như ung thư, viêm nhiễm, rối loạn nội tiết. Nếu con người bị nhiễm độc thủy ngân có thể mắc một số chứng bệnh như đau bụng, nôn mửa, thiếu máu. Khi nhiễm độc a-sen liều cao có thể dẫn đến tử vong, nhiễm liều thấp nhưng tích tụ lâu ngày có thể mắc các bệnh nan y như ung thư.

Các thành phần chính trong chất thải rắn ngành điện tử như các kim loại, các hợp kim và hợp chất khi để ở trạng thái bị cô lập chúng rất bền vững, nhưng khi tiếp xúc trực tiếp với không khí, độ ẩm, ánh sáng sẽ xảy ra các phản ứng hóa học làm cho chúng có thể dễ dàng hòa tan trong nước và không khí. Ngoài một số các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, tạo mùi, giúp chúng ta có thể dễ dàng phát hiện bằng cảm quan để phòng tránh, còn lại đa số các độc tố trong chất thải rắn ngành điện tử là không mùi, không vị khiến cho việc phát hiện, đề phòng càng trở nên khó kiểm soát.

Viện trưởng Viện Môi trường đô thị và Công nghiệp Việt Nam PGS, TS Nguyễn Đức Khiển cho biết: Hiện nay các công nghệ để xử lý triệt để các chất thải này cũng yêu cầu kỹ thuật rất cao. Do đó, việc quan trọng chúng ta cần làm là phải có biện pháp quản lý, thu gom, xử lý cẩn thận và chặt chẽ ngay từ đầu. Nếu không hậu quả sau này sẽ vô cùng nghiêm trọng. Đặc biệt, trong những năm gần đây, các sản phẩm điện tử trôi nổi ngoài thị trường cũng được sử dụng và buôn bán với số lượng lớn và ngày càng tăng.

Cũng theo PGS, TS Nguyễn Đức Khiển, mặc dù chất thải rắn ngành điện tử có chứa nhiều chất độc hại song trong đó cũng có nhiều kim loại quý hiếm được sử dụng. Do đó, việc cần làm là phải có biện pháp xử lý hợp lý để vừa giảm thiểu ô nhiễm môi trường lại vừa tận dụng được các kim loại này. Muốn làm được như vậy, trước hết chúng ta cần phải xây dựng các công cụ pháp lý quản lý chất thải điện tử. Xây dựng các tiêu chuẩn áp dụng cho việc phân loại, lưu chứa, thu gom, vận chuyển các chất thải rắn. Các tiêu chuẩn này cũng quy định về việc giảm thiểu và tái chế chất thải.

Nhằm xử lý triệt để ngay từ đầu, chúng ta cũng cần có các cơ sở tái chế, xử lý rác thải điện tử tập trung. Đơn vị tái chế phải có đủ năng lực về công nghệ chuyên môn, máy móc thiết bị... Bên cạnh đó, phải chú ý cả khâu tái thu hồi kim loại và xử lý chất thải phát sinh trong quá trình tái chế. Khi có được một hệ thống thu gom và xử lý hợp lý mới có thể hạn chế được những nguy cơ từ chất thải rắn ngành điện tử ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường sống nói chung.

Tin mới