Người tô đẹp thêm nghệ thuật Chèo truyền thống

Xem tin gốc 

QĐND - 38 tháng trước 93 lượt xem

Nguoi to dep them nghe thuat Cheo truyen thong

Một hôm họa sĩ-Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Dân Quốc đến thăm tôi, tay xách một túi nặng. Tôi nghĩ bụng ông bạn lại cho mình kỷ vật của một chuyến đi vẽ nào đó đây. Dân Quốc lặng lẽ mở túi bê ra một chiếc hộp trắng sang trọng cẩn thận đặt trước mặt tôi. Niềm vui ánh lên đôi mắt, họa sĩ xúc động nói: “Đây là toàn bộ tài sản em có được từ khi theo thầy nhập môn nghề Tổ (nghệ thuật Chèo), em mong được thầy góp ý để hoàn thiện…”. Chiếc hộp được tự tay tác giả mở ra, trong đó xếp sáu quyển sách hình dày dặn được làm cẩn thận và công phu. Thật bất ngờ, thì ra đây là toàn bộ những tác phẩm của Dân Quốc dành cho mỹ thuật Chèo trong suốt 40 năm qua. Tất cả đều được phục hồi, gia công, biên tập, trình bày và chế bản rất đẹp. Tôi trân trọng lật từng trang, càng xem càng hấp dẫn đến ngỡ ngàng.

Phần trang trí (Quyển I) có thể thấy toàn bộ các tác phẩm đều thấm đẫm chất thơ, một chất thơ của những huyền thoại. Ý đồ của từng lớp trò được mạnh dạn khái quát thành những hình tượng mang tính ẩn dụ, biểu tượng. Một mảnh trăng tròn đầy chiếm lĩnh cả không gian sân khấu biểu tượng cho hạnh phúc tái hợp trong tích trò Trương Viên. Ở trang trí cho Lọ nước thần, yếu tố lãng mạn đậm đà với những dải mây ngũ sắc. Chủ trương tìm tòi trở về với sàn diễn khoáng đạt của Chèo sân đình đã giúp họa sĩ sáng tạo kiểu trang trí rất mực đơn giản, nhưng vẫn không kém phần đặc sắc, độc đáo, mới lạ như trang trí Nàng Thiệt Thê.

Ở trang trí những vở Chèo hiện đại (Quyển II) tác giả đã khai thác hội họa truyền thống như sơn mài, sơn khắc (vở Ni cô Đàm Vân), tranh lụa (vở Ngôi sao Hạ Long, Bão rừng), tranh xé giấy (vở Nhớ về Bắc Mã), khắc gỗ màu (vở Cô hàng rau)... Nét vẽ của Dân Quốc thanh thoát, màu dùng phần lớn là nguyên chất, tươi rói gợi nhớ những bức tranh dân gian truyền thống.

Phần phục trang (Quyển III, IV) lại càng phong phú với mấy trăm ma-két phục trang cho các vở diễn với đủ loại đề tài, từ tích cổ đến các vở Chèo dân gian, lịch sử, hiện đại, tất cả đều góp phần khắc họa đậm nét hình tượng nhân vật và vẻ đẹp của trang phục sân khấu Chèo. Đặc biệt những bức ảnh chụp các nhân vật với trang phục cụ thể trên sàn diễn đã làm nổi bật ý tưởng từ sáng tạo đến hiện thực sân khấu.

Đáng quý hơn, Quyển V cho thấy sáng tạo của họa sĩ trong việc chắt lọc những hoa văn, họa tiết được khai thác từ kho tàng mỹ thuật truyền thống, vừa mang dấu ấn văn hóa-lịch sử, vừa đậm đà phong cách Chèo truyền thống.

Quyển VI trình bày những tranh áp phích Chèo của Dân Quốc. Những hình tượng nhân vật quen thuộc của sân khấu Chèo hiện ra trong tư thế duyên dáng nhất với những bộ trang phục đậm đà màu sắc dân tộc, gợi nhớ lại những ngày hội Chèo tưng bừng náo nhiệt.

Những trang sách hình xem mãi mà không chán mắt là nhờ vào thành quả công phu tìm tòi sáng tạo bằng ngôn ngữ nghệ thuật hội họa sân khấu của họa sĩ.

Có thể nói Dân Quốc là người có tâm huyết với Chèo. Sự vững vàng của họa sĩ chủ yếu là dựa vào kiến thức, vốn hiểu biết thâm sâu về Chèo cổ. Những tác phẩm của Dân Quốc đa dạng về phong cách, có tác phẩm bình thường, có tác phẩm nổi trội được giải thưởng trong và ngoài nước, song nhìn chung có một sợi chỉ hồng xuyên suốt các tác phẩm, đó là sự nhuần nhuyễn “chất Chèo”. Điều này thật đáng quý khi đặt trong bối cảnh hỗn tạp về phong cách nghệ thuật thường xảy ra trong mỹ thuật sân khấu Chèo những thập kỷ gần đây.

Tôi mong ước bộ sách hình Dân Quốc với bộ tác phẩm Chèo được xuất bản và phát hành rộng rãi. Ngoài giá trị nghệ thuật, bộ sách còn phản ánh một cách sinh động tiến trình lịch sử của nghệ thuật Chèo trong nửa thế kỷ qua bằng ngôn ngữ hội họa. Điều này, nếu chỉ bằng ngôn từ thì không thể nào đạt tới được.

Chưa có bình luận nào

Hãy đăng ký hoặc đăng nhập để tham gia bình luận.

Về đầu trang