Và tiến sĩ Kevin Bowen, giám đốc trung tâm này, đã trở thành "người tình" chung thủy của văn chương Việt.
Dưới ánh trăng xanh đặc biệt, trong không gian thoáng đãng và tiếng đàn guitar rộn rã tấu những bản nhạc mừng năm mới ở khu du lịch Văn Thánh, TP.HCM, Kevin đã đón thời khắc đầu tiên của năm mới ở một đất nước mà ông nói là "tôi trót phải lòng". Những người biết rõ Kevin như nhà văn Nguyễn Quang Sáng, nhà thơ Nguyễn Duy, nhà văn Lê Văn Thảo đều biết rằng ông không hề "phát biểu ngoại giao". Bởi lẽ, tính đến nay, Kevin Bowen và trung tâm William Joiner đã thực hiện việc dịch hơn 20 đầu sách của văn chương VN ra tiếng Anh, phát hành ở Mỹ, mời các tác giả sang Mỹ giao lưu với độc giả đầy trân trọng: tập thơ kháng chiến của nhiều tác giả, thơ thiền Lý - Trần, thơ Nguyễn Duy, thơ Phạm Tiến Duật, thơ Trần Đăng Khoa... và một số tác phẩm văn xuôi khác. Trong số những tác phẩm dịch thuật đó, bản thân Kevin đã đóng góp khá nhiều và có một tác phẩm đáng được xem là "công trình để đời" - Tập thơ thiền Lý - Trần.
Kevin và nhà văn Nguyễn Quang Sáng - Ảnh: Hồng Hạnh
Mất hơn 5 năm cho việc chuyển ngữ những bài thơ không hề dễ đọc cả với người VN hiện đại, một ông Mỹ đã cặm cụi biến những con chữ huyền diệu trong thơ thiền đã được dịch giả, nhà thơ Nguyễn Bá Chung dịch sang tiếng Anh. Nếu không có tình yêu đặc biệt với thơ Việt, có lẽ, Kevin sẽ không thể nào làm việc miệt mài đến như vậy. Khi nói đến những bài thơ thiền, đôi mắt Kevin sáng lấp lánh: "Tôi yêu những bài thơ ấy, tôi tìm thấy sự hiện đại trong đó, dù chúng đã được sáng tác nhiều trăm năm trước đây. Khi đời sống công nghiệp và những quay cuồng mưu sinh bóp nghẹt tình yêu thiên nhiên, lòng tin và lòng tốt của con người, những bài thơ thiền của các bạn giúp con người quay trở lại với bản chất tốt đẹp của họ”.
Cũng chính Kevin Bowen là người khởi xướng thực hiện dịch tuyển tập thơ kháng chiến với những bài thơ yêu nước, chống ngoại xâm của các thế hệ, dày 700 trang với tên gọi Sông núi.
Điều làm Kevin hạnh phúc nhất mỗi khi trở về VN vẫn là tình cảm của các thế hệ nhà văn VN dành cho ông. Nhà văn Nguyễn Quang Sáng nói với mọi người: "Tôi thực sự yêu quý ông ấy. Với nền văn chương VN, ông ấy đáng được cảm kích vì những đóng góp vô vụ lợi".
Mỗi năm Kevin đến VN vài lần. Ông ăn bằng đũa thành thạo không thua người Việt, đặc biệt thích nước mắm, "xơi" mắm tôm cũng không hề gì, còn dám thử trứng cút lộn với "đế” Gò Công, rồi thả hồn phiêu lãng theo giai điệu bài Dạ cổ hoài lang hay lẩm nhẩm một bài thơ mới. Và trong bài thơ ấy, có những câu thế này: "Này, người tình Việt Nam/ Tôi đã trở lại/ Cùng đón năm mới dưới ánh trăng xanh huyền diệu là những người bạn Việt Nam thân yêu/ Trăng xanh lâu lắm mới xuất hiện trên bầu trời/ Nhưng tình yêu của tôi với Việt Nam không phải vậy/ Nó là thường xuyên và mãi mãi".
Hồng Hạnh