Người tâm huyết với nghệ thuật hát Xoan

Xem tin gốc 

QĐND - 37 tháng trước 26 lượt xem 3 tin đăng lại

Nguoi tam huyet voi nghe thuat hat Xoan

Những ngày cuối tháng 6, trời nắng chang chang. Mới sớm ra, những tia nắng đă rọi xuống đường gay gắt. Chỉ với hơn 30 phút đi xe máy, chúng tôi đã có mặt tại nhà bà Nguyễn Thị Lịch, thôn An Thái, xã Phượng Lâu, Thành phố Việt Trì (tỉnh Phú Thọ). Với nụ cười hiền hậu, bà Lịch mời chúng tôi vào uống nước và câu chuyện về gia đình bà bắt đầu sôi nổi bên ấm trà xanh.

Bà Lịch sinh ra và lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống hát Xoan, có ông nội là trùm hát Xoan nổi tiếng thời kỳ trước cách mạng. Từ năm 13 tuổi, bà đã được cha truyền dạy các làn điệu hát Xoan. Lúc đầu mới học hát, do lời ca là chữ Hán và bước đi, lối lại rất khó học nên bà cảm thấy không có hứng thú với nghiệp hát Xoan. Nhưng từ khi bà được cha giảng giải cho ý nghĩa sâu xa của 14 quả cách thì tình yêu và niềm đam mê hát Xoan của bà ngày càng trở nên mãnh liệt. Ngày qua ngày, những làn điệu hát Xoan như ngấm vào trong mạch máu của bà Lịch. Với trái tim nồng nàn hòa nhịp hát Xoan, bà đã dành cả cuộc đời để duy trì, bảo tồn, phát triển nghệ thuật hát Xoan.

Hát Xoan là một di sản văn hóa phi vật thể quý giá của vùng đất Tổ Vua Hùng. Các làn điệu hát Xoan cổ đều được bắt nguồn từ những làng cổ nằm ở địa bàn trung tâm bộ Văn Lang thời các Vua Hùng dựng nước. Hát Xoan là tiếng hát cửa Đình thể hiện những lễ tục diễn xướng tế thần linh và được tổ chức vào mùa xuân với ý nghĩa: Cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt…

Mặc dù thu nhập của gia đình chủ yếu trông vào đồng lương hưu trung tá quân đội của chồng cộng thêm lợi nhuận thu được từ hơn 1.000m2 và 4 sào ruộng, nhưng nhờ sự ủng hộ, giúp đỡ của chồng và các con, bà Lịch đã dồn hết tâm huyết của mình để phát triển phường Xoan. Bà Lịch tâm sự: “Dường như Xoan đã ăn sâu vào trong tiềm thức của tôi. Tôi muốn truyền lại nghiệp hát Xoan cho con cháu, cho thế hệ sau. Thực ra, tôi làm như vậy cũng vì niềm đam mê, vì tâm nguyện của cha và truyền thống của gia đình. Hơn thế, tôi không muốn nghệ thuật hát Xoan truyền thống của quê hương đất Tổ Vua Hùng bị mai một”.

Chính từ những suy nghĩ ấy mà bà Lịch đã không quản ngại khó khăn, vất vả để gây dựng và phát triển phường Xoan. Đến nay, bà Lịch đã đào tạo được 4 lớp học hát Xoan với gần 40 người biết hát. Trong đó, người nhiều tuổi nhất là 86 tuổi, người trẻ tuổi nhất là 10 tuổi. Cả 3 người con của bà Lịch là anh Cấn Xuân Tuấn, Cấn Xuân Tiến, Cấn Thị Thúy An đều theo nghiệp hát Xoan của mẹ. Đặc biệt các cháu nội, cháu ngoại cũng say mê những điệu hát Xoan của bà. Cháu Cấn Thị Hồng Nhung (cháu nội) có giọng hát hay, mượt mà, truyền cảm đã được phường chọn đi hát, biểu diễn trong và ngoài tỉnh.

Gia đình bà Lịch có truyền thống hát Xoan suốt 5 đời liên tiếp, được công nhận là gia đình văn hóa cấp tỉnh suốt 6 năm liền. Với những đóng góp của mình cho nghệ thuật truyền thống, bà Nguyễn Thị Lịch được Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tặng Kỷ niệm chương và công nhận là Nghệ nhân dân gian (năm 2005). Bà còn được tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp tiến bộ của phụ nữ” và đặc biệt bà đã được tặng danh hiệu phụ nữ xuất sắc toàn quốc trong phong trào thi đua “Phụ nữ tích cực học tập, lao động, sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc” (giai đoạn 2002-2007). Mới đây, gia đình bà được tham gia chương trình gặp mặt gia đình tiêu biểu các vùng miền do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức nhân dịp kỷ niệm ngày Gia đình Việt Nam 28-6.

Tin đọc nhiều

Chưa có bình luận nào

Hãy đăng ký hoặc đăng nhập để tham gia bình luận.

Về đầu trang