Người say mê nghiên cứu... khẩu phần ăn

QĐND - 

QĐND - Ở Phòng Nghiên cứu Quân lương, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Quân nhu (Tổng cục Hậu cần mọi người biết đến Thiếu tá, Thạc sĩ Lưu Anh Văn, Phó trưởng phòng với danh hiệu "cây sáng kiến". Mới 35 tuổi, nhưng anh đã có hàng chục đề tài, sáng kiến trong đó chủ yếu nghiên cứu về khẩu phần ăn chế biến sẵn cho các đơn vị bộ đội. Không ít đề tài của anh đã đoạt giải thưởng của Bộ Quốc phòng và được triển khai áp dụng rộng rãi trong toàn quân. Thế mà, khi chúng tôi hỏi về những danh hiệu, giải thưởng, anh lại gãi đầu vẻ ngượng ngùng...

Cái duyên với nghiên cứu khẩu phần ăn

Nghe kể về anh từ mấy năm trước, nhưng giờ tôi mới có dịp gặp “nhà khoa học” có bộ sưu tập thành tích khá “dày” này. Sau cái siết tay thật chặt, anh mở đầu câu chuyện bằng lời tâm sự chân thành: “Mình học chuyên ngành quân nhu, nhưng quả thật chưa bao giờ nghĩ lại gắn bó với công việc nghiên cứu chế biến này đâu!”.

Được biết, sau khi tốt nghiệp Khoa Quân nhu, Học viện Hậu cần (2001), chàng sĩ quan trẻ quê Minh Hưng, Kiến Xương, Thái Bình được điều về công tác tại Kho 205 (Cục Quân nhu, Tổng cục Hậu cần). Năm 2002, nhận thấy tố chất nghiên cứu khoa học của anh, cấp trên đã chọn cử đi học công nghệ thực phẩm tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Ra trường, anh được điều về công tác tại Viện Nghiên cứu Ứng dụng Quân nhu (Cục Quân nhu), đơn vị vừa mới thành lập.

Thạc sĩ Lưu Anh Văn kiểm tra kết quả nghiên cứu trên sản phẩm thử nghiệm

Về môi trường mới, chàng sĩ quan trẻ Lưu Anh Văn đã tham gia nhiều đề tài nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực khẩu phần ăn chế biến sẵn. Đây là tiền đề cho những đề tài riêng sau này. Quả thật, vừa tự mày mò, nghiên cứu, anh cùng đồng đội đã xây dựng công thức, chế thử được một số khẩu phần ăn đặc biệt, nổi bật nhất là 2 loại khẩu phần ăn KP01 và KP02. Để có được 2 sản phẩm với 8 mẫu khác nhau, anh và các đồng nghiệp đã phải bỏ rất nhiều công sức, mày mò, nghiên cứu, chế thử nhiều lần, có lúc tưởng chừng bế tắc. Để hoàn chỉnh sản phẩm, anh phải theo chân các đơn vị đi huấn luyện dài ngày, có đợt huấn luyện hơn nửa tháng, với hơn 80km đường rừng để quan sát kỹ các phản ứng của bộ đội khi sử dụng sản phẩm của mình, từ đó tiếp thu ý kiến đóng góp, tiếp tục điều chỉnh.

Sau hơn một năm tìm tòi, thử nghiệm, những sản phẩm đầu tiên đã ra lò, được bộ đội hải quân và lực lượng đặc nhiệm của Tổng cục II (hai đơn vị đặt hàng nghiên cứu) hào hứng đón nhận. Khẩu phần ăn KP01 dù trọng lượng chỉ 445 gam/gói nhưng cung cấp một năng lượng từ 1.371 đến 1.453 kcal. Chỉ cần đổ nước vào, khoảng hơn chục phút sau người sử dụng đã có món cơm nóng ăn với thịt sốt. Ăn xong, có thể sử dụng đồ uống đi kèm, được bổ sung thực phẩm chức năng, giúp cơ thể sớm hồi phục sức khỏe, tinh thần tỉnh táo. Ngoài thức ăn chính, có thể sử dụng bổ sung 2 loại thực phẩm ăn nhanh có trong khẩu phần là bánh quy giàu năng lượng và snack dinh dưỡng. Loại này sử dụng bao bì polyme chất lượng cao, được thiết kế hợp lý nên có thể chịu được va đập cơ học tốt, rất thích hợp khi hành quân dã ngoại và diễn tập huấn luyện chiến đấu.

Khác với KP01, KP02 là loại khẩu phần ăn dạng tuýp, được chế biến từ thịt, tinh bột biến tính, dầu ăn, sữa, rau gia vị... Mặc dù chứa rất nhiều chất khác nhau, nhưng trọng lượng của mỗi tuýp chỉ khoảng 145 gam, cung cấp khoảng 290-300 kcal. Tất cả thức ăn đều được thanh trùng ở nhiệt độ cao, có thể bảo quản trong thời gian 6 tháng, rất phù hợp với bộ đội đặc nhiệm, bộ đội đặc công. Qua nhiều lần điều chỉnh, đến nay sản phẩm đã được Quân chủng Hải quân và Tổng cục II đề nghị Bộ Quốc phòng cho phép sử dụng làm khẩu phần ăn chính thức của bộ đội trong tác chiến, huấn luyện.

Mặc dù thành công với nhiều đề tài, nhưng đề tài mà anh tâm đắc nhất vẫn là “Nghiên cứu chế biến khẩu phần ăn tự hâm nóng cho Bộ đội Biên phòng”, vừa hoàn thành năm 2012. Đây là đề tài được trao giải Nhất tại cuộc thi Tuổi trẻ sáng tạo toàn quân. Anh chia sẻ: “Tham gia “3 cùng” với Bộ đội Biên phòng, mình nhận thấy, mong muốn của bộ đội là được ăn nóng. Họ thường xuyên phải đi tuần tra dài ngày, tại những địa bàn hẻo lánh, xa khu dân cư, không có điều kiện tổ chức đun nấu, vì vậy, món ăn nóng sẽ giúp những người lính nâng cao tinh thần chiến đấu, lại giữ được yếu tố bảo mật, hạn chế sử dụng ánh sáng, khói lửa. Thực ra, mình đã có chút ý tưởng về khẩu phần ăn tự hâm nóng từ năm 2009, nhưng khi tình cờ “xin” được mẫu của quân đội nước ngoài nên mình mạnh dạn triển khai. Thế nhưng phải sau một thời gian dài phân tích, thử nghiệm mới có thể kết hợp được hài hòa những ưu điểm của khẩu phần ăn nước ngoài với khẩu vị, sở thích, đặc điểm của khẩu phần ăn trong nước. Với khẩu phần ăn này, chỉ cần đổ nước nguội vào, đợi một chút là thức ăn nở ra, không cần phải nấu. Sau khi thử nghiệm, mẫu khẩu phần ăn này được cán bộ, chiến sĩ biên phòng rất ưa thích, vì vừa đảm bảo khẩu vị, dinh dưỡng, lại tiện lợi khi mang theo, sử dụng”...

Vẫn tiếp tục say mê

Khi kể về quá trình nghiên cứu, ứng dụng các đề tài của mình, tôi thấy anh hay nhắc đến vai trò của tập thể. Anh luôn suy nghĩ: “Làm nghiên cứu, ngoài năng lực phát hiện của bản thân, sức mạnh, trí tuệ của tập thể có vai trò đặc biệt quan trọng”. Với suy nghĩ ấy nên các cán bộ trẻ luôn được anh quan tâm, hướng dẫn, tận tình, gợi ý các đề tài nghiên cứu hoặc phân công tham gia các đề tài chung của đơn vị. Hai năm gần đây, anh và đồng nghiệp đã nghiên cứu thành công hàng chục đề tài cấp cơ sở, trong đó, có nhiều đề tài mang tính thực tiễn cao như: “Nghiên cứu, lựa chọn nguyên liệu và kiểu dáng bao bì tuýp ăn cho lực lượng làm nhiệm vụ đặc biệt”; “Nghiên cứu chế thử tuýp ăn liền vị ngọt phục vụ lực lượng thực hiện nhiệm vụ đặc biệt với thời gian bảo quản 12 tháng ”; “ Nghiên cứu, xây dựng thực đơn khẩu phần ăn cho lực lượng làm nhiệm vụ trên tàu ngầm của Quân chủng Hải quân...".

Bận rộn với công tác quản lý, nghiên cứu, nhưng khi nhận được đơn đặt hàng của các đơn vị với khối lượng lớn, anh vẫn trực tiếp đứng máy sản xuất để bảo đảm tiến độ. Có lần, do đơn vị đặt hàng nhiều, anh phải thức trắng đêm cùng anh em sản xuất. Sau đó, trực tiếp đi cùng các đơn vị diễn tập để cung cấp, hướng dẫn bộ đội sử dụng.

Tôi hỏi anh về những dự định, đề tài sắp tới, ánh mắt anh rực sáng, lấp lánh niềm tin: “Mình sẽ tiếp tục đầu tư nghiên cứu về bảo đảm khẩu phần ăn cho lực lượng tàu ngầm, hải quân. Lực lượng này có nhiều đặc thù, chưa có nhiều đề tài nghiên cứu, trong khi, các mẫu khẩu phần ăn của bộ đội tàu ngầm nước ngoài rất khác biệt, khó áp dụng. Về lâu dài, mình vẫn luôn mong có thể nghiên cứu một khẩu phần ăn chế biến sẵn tổng hợp, có thể áp dụng cho nhiều lực lượng, dễ dàng trong sản xuất hàng loạt, bảo quản lâu, giá thành rẻ hơn so với bên ngoài để dần thay thế lương khô truyền thống. Mong muốn chung của mỗi người lính vẫn là được sử dụng khẩu phần ăn có đủ các yếu tố: Cơm, canh, thịt”. Đó là dự định của anh sắp tới, còn trước mắt, tôi biết anh và các đồng nghiệp vẫn đang bận rộn với hàng loạt các đề tài khác, có đề tài đã xong, có đề tài còn dang dở, cần tiếp tục thử nghiệm, điều chỉnh như: “Nghiên cứu xây dựng và hoàn thiện khẩu phần ăn phù hợp cho bộ đội trong điều kiện tác chiến mới”; “Nghiên cứu sản xuất một số sản phẩm ăn liền từ cà chua”; “Nghiên cứu chất đốt thay củi phục vụ bộ đội hành quân dã ngoại”, “Nghiên cứu quy trình chế biến cơm tươi ăn liền”...

Với những đóng góp không nhỏ, thế mà khi tôi hỏi anh về các danh hiệu, khen thưởng, anh lại rất ngại ngần đề cập đến. Đã thế lại luôn nói, đây là công chung của tập thể, tôi chỉ đóng góp một chút công sức mà thôi.

Sau này qua cán bộ, nhân viên trong Phòng Nghiên cứu Quân lương, tôi được biết: Từ năm 2009 đến nay, năm nào chàng sĩ quan trẻ Lưu Anh Văn cũng được khen thưởng về Đảng, chính quyền. Nổi bật là, trong 3 năm 2009, 2011, 2012, anh ược tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở. Đặc biệt, năm 2012, anh được Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Thủ trưởng Tổng cục Hậu cần tặng bằng khen và được thăng quân hàm thiếu tá trước niên hạn.

Nhìn đôi mắt anh rực sáng khi nói về công việc, ấp ủ, tôi tin trong thời gian tới, Thiếu tá, Thạc sĩ Lưu Anh Văn sẽ còn đóng góp, cống hiến nhiều hơn nữa cho ngành quân nhu, góp phần chế biến, sản xuất được nhiều khẩu phần ăn mới, chất lượng để phục vụ bộ đội.

Bài và ảnh: VĂN CHIỂN


Tin mới