Nhiều người Nhật đều biết, gia tộc Hatoyama là gia tộc giàu có và quyền thế trong số các gia tộc giàu có quyền thế ở Nhật Bản, tài sản của Yukio Hatoyama nhiều gấp 4 lần tài sản của cựu Thủ tướng Nhật Aro Taso. Hơn nữa, cho đến khi vụ việc bị lật tẩy, mọi người mới biết, sở dĩ gia tộc Hatoyama trường thịnh và ngày càng đi lên là do công lao của một người phụ nữ chèo lái - bà Yasuko Hatoyama - mẹ Thủ tướng Nhật Yukio Hatoyama. Có tờ báo Nhật Bản còn đăng bài với tiêu đề “Yukio Hatoyama do mẹ dựng lên”.
Theo các phương tiện thông tin đại chúng Nhật Bản, bà Yasuko năm nay đã 87 tuổi, vẫn nắm quyền lớn quản lý tài chính trong gia tộc Hatoyama, mỗi tháng bà cho hai anh em Yukio và Kunio 15 triệu yên. Trong 6 năm từ năm 2003-2006, hai anh em Yukio đã nhận từ mẹ số tiền 2,16 tỉ yên Nhật. Do số tiền này đã vượt quá giới hạn cho phép về ngân quỹ chính trị, hơn nữa có hành vi gian lận, nên sự việc này đã gây ra scandal chính trị trong nội các Nhật.
Theo Báo Phụ nữ Nhật Bản số mới phát hành, đầu tháng 12 Yukio Hatoyama đã đưa mẹ đẻ và mẹ vợ vào trung tâm dưỡng lão của một bệnh viện quý tộc ở Tokyo, với khoản lệ phí ban đầu là khoảng 160 triệu yên Nhật, sau đó hàng tháng phải nộp một khoản lệ phí khoảng 300.000 yên Nhật. Hiện nay, phía cảnh sát Nhật đang tìm hiểu tình hình qua những người sống xung quanh bà Yasuko, một quan chức của Nhật nói, nếu bà Yasuko phải nằm viện thì vụ án này khó có thể đi sâu điều tra.
Tại sao Yasuko Hatoyama có nhiều tiền như vậy? Hóa ra, bà là con cả của Shojiro Ishibashi - người sáng lập ra Bridgestone - nhà sản xuất lốp xe lớn nhất thế giới. Yasuko sinh năm 1922 ở thành phố Kurume, nơi bà sinh ra hiện là nền móng chính trị của nghị sĩ Kunio - con trai thứ hai. Từ thời trung học Yasuko đã chuyển tới Tokyo. Được cha đẻ tác thành, Yasuko yêu Iichiro Hatoyama - con trai cả của Lchiro Hatoyama - nhân vật cấp cao có ảnh hưởng lớn trong giới chính trị Nhật Bản, năm 1942, hai người đã làm lễ cưới.
Có lẽ bà Yasuko chưa bao giờ ngờ rằng, từ đó và mấy chục năm về sau, bố chồng bà đã trở thành Thủ tướng Nhật Bản, chồng bà là ngoại trưởng và con trai bà cũng trở thành Thủ tướng Nhật. Tất cả những điều này có liên quan chặt chẽ tới tầm nhìn chính trị của bố đẻ bà - ông Shojiro Ishibashi. Sau khi thành công trên thương trường, Shojiro đặc biệt coi trọng việc đặt quan hệ với các nhân vật chính trị.
Trong quãng thời gian dài, ngày ngày đều có hàng chục chính khách lui tới nhà Ishibashi, Yasuko cũng chịu ảnh hưởng từ đó, từ nhỏ bà đã được tôi luyện trong “môi trường chính trị”. Một điều thú vị nữa là, ông nội của Yukio Hatoyama - Cựu Thủ tướng Nhật Bản Yukio Hatoyama đã ra quyết định thành lập đảng Tự do (tiền thân của đảng LDP) ngay tại nhà họ Ishibari. Vì thế, anh em Yukio đã trải qua nhiều năm thơ ấu tại nhà dòng họ Shorio Ishibari.
Bà Yasuko đã dồn phần lớn tâm huyết giáo dục hai người con trai, để con trai thi đậu vào Đại học Tokyo, bà đã chọn đi chọn lại nhiều lần trường học cho con trai. Trong thời gian Yukio Hatoyama du học ở Mỹ đã yêu Miyuki - một phụ nữ đã có gia đình. Điều này được coi là trái với đạo đức người Nhật Bản, huống hồ lại xảy ra ở một dòng họ chính trị quý tộc. Dưới sức ép phản đối của chồng, sự công kích của các phương tiện truyền thông đại chúng, Yasuko lại ủng hộ con trai. Bà không chỉ nhờ vào các mối quan hệ để dẹp yên chuyện này, mà còn đích thân sang Mỹ dự hôn lễ con trai. Trong ảnh cưới chụp tại hôn lễ, phần lớn mọi người đều mặc quần áo kiểu Tây, còn Yasuko thì mặc Ki-mo-no lặng lẽ đứng ở hàng sau. Cũng chính vì lẽ đó, vợ Thủ tướng Nhật rất cảm động và kính trọng mẹ chồng.
Trong sự nghiệp chính trị của dòng họ Hatoyama, Yasuko cũng đầu tư rất nhiều công sức và tiền của. Bà được coi là “bố già” trong nền chính trị Nhật Bản, bà đã dùng rất nhiều tiền được thừa hưởng từ dòng họ để giúp các con trai theo đuổi sự nghiệp chính trị. Bà từng nói, nhất định phải đưa một con trai trở thành thủ tướng. Sau khi Yukio học xong, ông trở về nước và dạy ở một trường đại học, đến gần 40 tuổi mới tham gia chính trường. Trước sự lựa chọn của con trai, ông Iichiro nói “không phải là kẻ ác thì không thể là chính trị gia được”, do đó, ông kịch liệt phản đối.
Nhưng Yasuko đã giấu chồng chuẩn bị tranh cử. Năm 1986, Iichiro, Yukio và Kunio cùng tham gia tranh cử, bà Yasuko đã đôn đáo vận động khắp ba vùng tranh cử ở Tokyo và Hokaido. Để dọn đường cho Yukio đi theo con đường tham chính thuận lợi, bà đã đích thân đến tận khu bầu cử Hokaido, cúi đầu thỉnh cầu 30 người đại diện cho các khu, nói: “hãy ủng hộ cho con trai tôi, Yukio cần phải bắt đầu hoạt động bầu cử từ đây”. Ở khu này có một miếu thờ dòng họ Hatoyama, Yasuko đã đi lễ đền, cầu cho con trai bầu cử thành công, sau 7 tháng từ khi Yasuko đi lễ, tháng 6 năm 1986, Yukio Hatoyama nghe lời mẹ cũng đến đền thờ này làm lễ. Kết quả cuối cùng khiến mọi người hết sức ngạc nhiên, ba người nhà họ Hatoyama đều trúng cử.
Một bước ngoặt nữa của dòng họ Hatoyama vào năm 1986. Khi đó các đảng nhỏ ở Nhật Bản mọc lên như nấm, anh em nhà Yukio rơi vào tình trạng bế tắc, Yasuko chủ động gọi điện thoại cho Yukio nói: “một mình tổ chức một đảng mới đi”. Bà còn nói bà đã chuẩn bị sẵn khoản tiền khổng lồ vài tỉ yên. Dưới sự giúp đỡ của mẹ, Yukio Hatoyama đã sáng lập ra đảng Dân chủ, đặt nền móng cho sự trỗi dậy về chính trị của ông.
Sau khi Yukio được bầu làm Thủ tướng, Yasuko 87 tuổi nên được hưởng tuổi già an nhàn rồi, nhưng vụ scandal này đã trở thành vết nhơ đối với dòng họ Hatoyama. Giới phân tích đánh giá, nếu Yasuko xuất viện, bà sẽ phải đối mặt sự phán xét của pháp luật. Nhưng rõ ràng người phụ nữ đã chèo lái sự nghiệp chính trị của gia tộc chính trị quyền thế mấy chục năm này sẽ biết cách bảo vệ con trai mình và vị thế chính trị của dòng họ Hatoyama.
Tuệ Lâm (Theo Hoàn cầu thời báo)