Ông Miura giới thiệu một apphich tranh cử mẫu cho cuộc tổng tuyển cử sắp tới -Ảnh: Reuters
Những “chiêu” độc đáo
So sánh các cuộc bầu cử hiện nay như “những trận chiến”, chuyên gia Hiroshi Miura tuyên bố sẽ cung cấp các ý tưởng mới mẻ cho các cuộc vận động. Asahi Weekly cho biết mới đây Miura đã giúp một cựu diễn viên giành thắng lợi trong cuộc bầu cử tỉnh trưởng bằng cách dùng sơn phát quang cho các tấm biển vận động tranh cử để tên của ứng viên trở nên lấp lánh vào buổi tối, hay chọn màu sắc may mắn dựa trên ngày sinh của ứng viên. Màu đó sẽ được lấy làm màu chủ đạo cho toàn bộ chiến dịch trong các tờ rơi, biển quảng cáo và xe đi vận động.
Sự thay đổi trong cách tranh cử cũng khiến phụ nữ trở thành một đối tượng đặc biệt. Ngày nay, phụ nữ Nhật độc lập hơn nhiều về mặt tài chính và không còn bỏ phiếu theo yêu cầu của chồng như trước đây. Phụ nữ cũng chiếm số đông trong các cử tri không đảng phái, và họ trở thành một lực lượng có ý nghĩa quyết định trong các cuộc bầu cử. Trước kia các đội vận động tranh cử thường thuê phụ nữ ngồi trên xe tải nhỏ kêu gọi các nữ cử tri, nhưng giờ họ sử dụng các nam diễn viên hoặc nam vận động viên được phụ nữ hâm mộ.
So sánh các cuộc bầu cử hiện nay như “những trận chiến”, chuyên gia Hiroshi Miura tuyên bố sẽ cung cấp các ý tưởng mới mẻ cho các cuộc vận động. Asahi Weekly cho biết mới đây Miura đã giúp một cựu diễn viên giành thắng lợi trong cuộc bầu cử tỉnh trưởng bằng cách dùng sơn phát quang cho các tấm biển vận động tranh cử để tên của ứng viên trở nên lấp lánh vào buổi tối, hay chọn màu sắc may mắn dựa trên ngày sinh của ứng viên. Màu đó sẽ được lấy làm màu chủ đạo cho toàn bộ chiến dịch trong các tờ rơi, biển quảng cáo và xe đi vận động.
Sự thay đổi trong cách tranh cử cũng khiến phụ nữ trở thành một đối tượng đặc biệt. Ngày nay, phụ nữ Nhật độc lập hơn nhiều về mặt tài chính và không còn bỏ phiếu theo yêu cầu của chồng như trước đây. Phụ nữ cũng chiếm số đông trong các cử tri không đảng phái, và họ trở thành một lực lượng có ý nghĩa quyết định trong các cuộc bầu cử. Trước kia các đội vận động tranh cử thường thuê phụ nữ ngồi trên xe tải nhỏ kêu gọi các nữ cử tri, nhưng giờ họ sử dụng các nam diễn viên hoặc nam vận động viên được phụ nữ hâm mộ.
Các thăm dò dư luận cho thấy hiện số cử tri “do dự” chiếm khoảng một nửa trong tổng số cử tri Nhật, so với chỉ 20% vào đầu những năm 1980. Bởi vậy theo Reuters, họ sẽ quyết định ai là người chiến thắng và đó cũng là lý do các chuyên gia tư vấn bầu cử được mời vào cuộc.
“Những cuộc bầu cử trước kia thường dựa vào các mối quan hệ, chứ không có chuyện vạch ra chiến lược cho cả một chiến dịch và lôi kéo từng cử tri một” - Kazim Kawakami, giáo sư khoa học chính trị ở Đại học Meiji, phân tích.
Các chính trị gia Nhật nay đã nhận ra rằng nhờ có các chuyên gia tư vấn, họ có thể truyền tải thông điệp của mình sâu rộng hơn, tạo được ưu thế ở các điểm bầu cử. “Vận động tranh cử là thu hút cử tri, chứ không phải đáp ứng yêu cầu của các đảng phái hay tình hình chính trị hiện tại. Tôi học được điều đó từ những người Mỹ” - Hiroshi Miura, chủ tịch công ty chuyên về tư vấn bầu cử ASK, giải thích.
“Nhà hoạch định kế hoạch tranh cử” 57 tuổi này là một trong những người đi tiên phong trong nghề tư vấn tranh cử ở Nhật. Ông Miura đã tổ chức các chiến dịch vận động tranh cử cho 240 ứng viên khác nhau từ năm 1989, bao gồm từ tỉnh trưởng Tokyo, tỉnh trưởng Okinawa đến thượng nghị sĩ của Đảng Dân chủ tự do (LDP). Tỉ lệ thành công của ông lên tới 90% trong bảy năm qua và 70% trong toàn bộ sự nghiệp.
Miura nảy ra ý tưởng nghề nghiệp mới này khi làm trợ lý cho một nghị sĩ của LDP và được theo dõi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ giữa George Bush (cha) và Michael Dukakis năm 1988 khi đang theo học về nền chính trị Mỹ bằng học bổng của Bộ Ngoại giao Mỹ. Cuộc bầu cử năm 1988 là một trong những cuộc bầu cử mà hai ứng viên chỉ trích nhau gay gắt nhất, và nhờ thế Miura được gặp các nhà vận động bầu cử nổi tiếng ở Washington - những người đã gây ra cho ông “cú sốc văn hóa” như sau này Miura kể lại.
Kaworu Matsuda, một chuyên gia vận động tranh cử mới 29 tuổi, có văn phòng đặt tại Shiga, khẳng định cung cách tranh cử ở Nhật nay đã khác xa cái thời mà những người vận động nhét tiền vào các nắm cơm vắt để phát cho cử tri. “Tôi nói với các ứng viên rằng không nên cứ đi khắp nơi gặp cử tri nào cũng nhắc đi nhắc lại “xin hãy bỏ phiếu cho tôi”. Cần phải giải thích với cử tri rằng họ sẽ làm gì cho cộng đồng và sự khác biệt là ở đâu”.
Matsuda, người nổi tiếng nhờ biết cách thu hút giới cử tri trẻ, cho rằng ngày nay người ta bắt đầu phải nghĩ tới Internet và các công nghệ không dây. Sở dĩ nói “bắt đầu” là bởi hiện giờ luật bầu cử ở Nhật vẫn còn cấm mọi hình thức vận động tranh cử qua truyền hình trả tiền hay Internet. Ngày 21-7, báo Mainichi đưa tin chính phủ cũng cấm luôn việc sử dụng mạng xã hội Twitter để tranh cử.
Dù vậy, sự thay đổi vẫn đang diễn ra nhanh chóng. Trong nhiều thập kỷ, các chính trị gia Nhật chỉ đảm bảo thắng cử bằng việc cam kết bảo vệ lợi ích của các tập đoàn, liên đoàn lao động hay những tổ chức để có được sự ủng hộ. Nhưng nay sự thay đổi thành phần cử tri khiến các ứng viên đứng trước áp lực phải trở nên hấp dẫn hơn với công chúng khi Nhật đã trải qua bốn đời thủ tướng trong bốn năm qua.