Giấc ngủ cũng quan trọng như thời gian tỉnh táo. Vả lại thời gian ngủ chiếm khoảng 20 năm trong cả cuộc đời con người. Đó tối thiểu không phải thời gian lãng phí. Khoa học càng nghiên cứu sâu trạng thái này, chúng ta càng thấy tác động quan trọng của giấc ngủ đối với cuộc sống nhân loại.
Những thông tin mới nhất được giới thiệu tại diễn đàn hàng năm (đã lần thứ 23) của Hiệp hội Nghiên cứu chuyên nghiệp giấc ngủ đã xác nhận điều đó. Có tới 6 ngàn chuyên gia từ khắp thế giới chuyên nghiên cứu lĩnh vực mới – y học giấc ngủ đã tề tựu đến Seattle (Mỹ).
Bí mật cơ chế giấc ngủ
Các nhà khoa học đã phát hiện ra bí mật tiếp theo của cơ chế giấc ngủ, tức trường hợp thiếu ngủ. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Những cá nhân khổ sở vì tình trạng khó ngủ mãn tính kéo dài tối thiểu sáu tháng đồng thời cũng là nạn nhân của những rối loạn có đặc điểm hóa học thần kinh. Cụ thể, nồng độ hợp chất dẫn xuất thần kinh axit gamaamin béo (Gaba) xuất hiện phổ biến trong não bộ thấp hưon bình thường 30%. Nó đảm trách việc giảm thiểu sự kích thích và thư giãn cơ bắp.
Tiếc rằng các nhà khoa học vẫn chưa chứng minh được hiện tượng bất thường đó là nguyên nhân hay hậu quả của tình trạng mất ngủ. Có một điều chắc chắn: Phát hiện này có thể giúp ích trong nỗ lực chiến thắng mất ngủ. “Không thể xem xét những rối loạn giấc ngủ chỉ dựa trên hiện tượng xuất hiện trong đêm – Giáo sư John Winkelman (Đại học Y Harvard ở Boston, tác giả công trình nghiên cứu nhấn mạnh. – Chúng ta vẫn cảm thấy những hậu quả nặng nề nhất của tình trạng mất ngủ vào ban ngày”.
Trái lại tập thể các nhà khoa học thuộc Đại học Y ở Hershey (Mỹ) dưới sự chỉ đạo của giáo sư Alexandros Vgontzas đã cung cấp những chứng cớ khẳng định, những hậu quả đó có thể tác hại đến mức nào. Mất ngủ kết hợp với thời gian ngủ quá ngắn có thể dẫn đến sự phát triển bệnh tiểu đường – kết quả những nghiên cứu tiến hành với trên 2 ngàn người, khẳng định. Trên cơ sở những quan sát hành vi của họ các nhà khoa học khẳng định rằng, nguy cơ phát bệnh lớn nhất thường xuất hiện ở những đối tượng là nạn nhân của tình trạng mất ngủ và thời gian ngủ ít hơn 5 giờ/ngày.
Trong vấn đề này, mối liên hệ nhân – quả ẩn giấu ở đâu? Tình trạng thiếu ngủ có thể làm rối loạn quá trình trao đổi chất của cơ thể, yếu tố gắn liền với hậu quả suy giảm khả năng dung nạp glukoza. Đây chính là tình trạng đặc trưng của trạng thái tiền tiểu đường.
TIN LIÊN QUAN "Béo ơi, ngủ đi" Chứng ngủ rũ Cây thiên lý chữa chứng mất ngủ Đừng để mất ngủ vì… áp lực Ngủ ngon không khó Ngủ ít làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường
Kết quả những nghiên cứu khác của giáo sư Amy Dresher (Đại học Arizona) cũng gián tiếp xác nhận kết luận trên. Giáo sư Dresher đã đi đến kết luận: So với đồng lứa đối chứng, tỷ lệ trẻ vị thành niên thiếu ngủ là nạn nhân của tình trạng béo phì cao hơn hẳn. Và như đã biết, tình trạng thừa cân là một trong những nhân tố nguy cơ xuất hiện tiểu đường.
“Những người trẻ tuổi ngủ ít thường uống nhiều cà phê hơn và tiêu phí nhiều thời gian hơn ngồi trước màn hình ti vi hoặc máy vi tính – nhà khoa học khẳng định. – Bởi thời gian vào mạng, chơi trò chơi điện tử hoặc phim truyền hình dẫn đến mất ngủ, và vòng tròn luẩn quẩn lại khép kín”.
Cần phải thêm vào kết luận của Giáo sư Dresher (nguyên nhân béo phì của những người nghiện máy vi tính cũng có thể tiềm ẩn trong nếp sống ít vận động của họ) tình trạng thiếu ngủ cũng tác động tiêu cực đến trạng thái tâm lý của trẻ vị thành niên.
Đó chính là kết quả những nghiên cứu của Giáo sư James Gangwisch (Đại học Columbia ở New York). Giáo sư Gangwisch đã tìm hiểu 15 ngàn trẻ thuộc lứa tuổi dậy thì. 7% trong số họ khổ sở vì hội chứng trầm cảm; 13% thú nhận đã từng có ý định tự tử. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Những rắc rối này ít xảy ra hơn với trẻ vị thành niên thường phải đi ngủ sớm vì kỷ luật của bố mẹ (vào lúc 22 giờ). Thời điểm giấc ngủ muộn hơn thường gắn liền với nguy cơ trầm cảm gia tăng (cao hơn 25%) và nguy cơ xuất hiện những ý định tự tử (tăng 20%).
Nếu đồng hồ sinh học được điều chỉnh bằng thời gian giấc ngủ và thức dậy hoạt động nghiêm túc, nó sẽ cải thiện không chỉ phong độ thể lực, mà cả kết quả học tập. Nhưng nghiên cứu do tập thể các nhà khoa học thuộc Đại học Pittsburg do Giáo sư Jeniffer C.Cousins chủ trì đã cung cấp những bằng chứng khẳng định điều đó. Các nhà khoa học đã nghiên cứu 56 học sinh thuộc lứa tuổi từ 14 – 18. Mối liên hệ giữa chất lượng giấc ngủ và kết quả học tập thấy rõ nhất với môn toán học.
Trái lại, giấc chợp mắt buổi trưa phát huy tác dụng cải thiện phong độ với mọi đối tượng, bất chấp tuổi tác. Với điều kiện trong thời gian chợp mắt chúng ta rơi vào “pha” giấc ngủ phẳng có tên là REM. Như Giáo sư Ninad Gujar (Đại học California ở Berkley) đã chứng minh, bằng cách này sẽ dẫn đến sự làm tươi lại khả năng mẫn cảm với những cảm xúc tích cực. Nói cách khác, chúng ta sẽ nhìn thế giới qua lăng kính màu hồng.
Cả giới tính, độ tuổi, và thậm chí trạng thái kinh tế và hôn nhân đều tác động đến chất lượng giấc ngủ. Phụ nữ thường ca thán về mất ngủ nhiều hơn đàn ông (22% so với 6%), nhất là lớp người thuộc lứa tuổi giữa 40 và 65. Tuy nhiên về tổng thể, chất lượng giấc ngủ của người cao tuổi tốt hơn thanh niên lứa tuổi 18 – 24.
Giấc ngủ cũng kém hào phóng hơn với những đối tượng có địa vị xã hội và kinh tế thấp. Như lý giải của Giáo sư Michael Grandner (ĐẠi học Pennsylvania ở Filadelfia) thực trạng đó bắt nguồn cả từ những nhân tố bên trong (tâm trạng bức bối, mặc cảm thấp hèn…) cũng như những nhân tố bên ngoài (thất nghiệp, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế giới hạn…).
Ngoài ra tình trạng hôn nhân ổn định, đầm ấm cũng là liều thuốc ngủ giúp người trong cuộc ngủ ngon hơn – tối thiểu thấy rõ mối liên hệ này ở phụ nữ.
Theo Đào Vĩnh Hà
