Thống đốc thành phố Mu-xun, khu vực từng là nơi đồn trú của khá đông lực lượng quân đội Mỹ, xem việc Oa-sinh-tơn rút quân giống như sự kiện quân đội Anh chấm dứt chiếm đóng I-rắc hồi những năm 1920… Với người dân xứ sở Nghìn lẻ một đêm, Ngày An ninh và chủ quyền lãnh thổ được trao trả cho người I-rắc, là sự kiện được mong ngóng, đón chờ từ rất lâu. Tuy nhiên, sau sự đón đợi đã được toại nguyện ấy là những lo lắng chất chồng.
Làn sóng bạo lực gia tăng trong thời điểm Mỹ rút quân đã dấy lên những lo ngại về khả năng tiếp quản của chính quyền Bát-đa. Cho dù Thủ tướng N.A.Ma-li-ki đã trấn an tinh thần người dân bằng tuyên bố: "Người I-rắc muốn gửi tới thế giới rằng, giờ đây quốc gia vùng Vịnh này có thể duy trì được an ninh trật tự và giải quyết các vấn đề trong nước", thế nhưng kết quả lại không như vậy. Ngày 1-7, Bộ Y tế nước này cho biết, trong tháng 6 vừa qua, gần 450 người đã thiệt mạng trong hàng loạt vụ tấn công bạo lực.
Đây là tháng đẫm máu nhất kể từ đầu năm đến nay với số người thiệt mạng cao gấp đôi so với những tháng trước đó. Các phần tử nổi dậy chủ yếu tấn công ở những khu vực dân cư đông đúc, với hàng loạt vụ đánh bom xe, đánh bom liều chết nhằm gây thương vong lớn. Điển hình như vụ xảy ra tại thành phố Ki-cúc, ngay trước thời điểm Mỹ rút quân, làm 72 người thiệt mạng, hơn 200 người bị thương. Không tổ chức hoặc cá nhân nào nhận trách nhiệm về các vụ tấn công này. Theo cơ quan an ninh, có những dấu hiệu liên quan đến mạng lưới khủng bố Al Qaeda ở I-rắc và nhóm nổi dậy người Hồi giáo dòng Xăn-ni.
Hiện tại, 500.000 cảnh sát và 250.000 binh sỹ I-rắc đã làm nhiệm vụ giám sát ở các thành phố, thị trấn và làng mạc trong khi gần 133.000 lính Mỹ vẫn còn duy trì ở lại sẽ đóng quân ở bên ngoài các thị trấn và thành phố trên toàn lãnh thổ I-rắc. Theo thỏa thuận an ninh giữa Bát-đa và Oa-sinh-tơn (cuối năm 2008), quân đội Mỹ sẽ rời khỏi quốc gia vùng Vịnh này vào ngày 31-12-2011. Sau ngày 30-6, lực lượng Mỹ không tham gia chiến đấu tại các thành phố nếu Bát-đa không yêu cầu. Họ chỉ tập trung bảo đảm an ninh ở biên giới I-rắc, truy tìm những kẻ nổi dậy ở các vùng nông thôn và huấn luyện các lực lượng an ninh địa phương. Điều này dường như đang tạo ra một khoảng trống lớn về an ninh bên trong lãnh thổ I-rắc. Chuyến công du chớp nhoáng của Phó Tổng thống Mỹ Giô-xép Bai-đơn, ngày 2-7, tới quốc gia vùng Vịnh này sau chưa đầy 48 giờ binh sĩ I-rắc "làm chủ" đất nước tỏ rõ mối quan ngại của Mỹ về an ninh mà I-rắc đang phải đối mặt. Bạo lực bùng phát, nếu lan rộng sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới các lợi ích của Mỹ trong khu vực.
Bởi vậy, trong chuyến thăm không báo trước này, cùng với việc nhắc lại cam kết của Oa-sinh-tơn sẽ thực hiện đầy đủ hiệp định an ninh cũng như kế hoạch của Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma trong việc rút quân, ông G.Bai-đơn còn nhấn mạnh về tầm quan trọng trong việc đạt được tiến bộ chính trị tại nước này để bảo đảm sự ổn định. Người nắm quyền lực lớn thứ hai của nước Mỹ đã hàm ý lo ngại cuộc tranh giành quyền lực giữa các dòng Hồi giáo Si-ai, Xăn-ni hay người Cuốc... nếu không được giải quyết ổn thỏa có thể khiến Chính phủ I-rắc rơi vào tê liệt hoặc mâu thuẫn nội bộ sẽ có dịp bùng nổ... Cảnh báo này của Nhà Trắng càng khẳng định một hiện thực ẩn chứa nhiều nguy cơ bất ổn trên chính trường cũng như trong xã hội I-rắc hiện nay.
Dư luận vùng Vịnh tuần qua đã tỏ ra lo ngại bạo lực sẽ bùng phát sau khi quân đội Mỹ rút đi, đặc biệt trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội I-rắc sẽ diễn ra vào tháng 1-2010 tới đây. Các vụ bạo lực gia tăng trong vài ngày qua cho thấy "đích đến" của những kẻ đứng sau các vụ tấn công là muốn phá hoại uy tín của chính phủ, làm mất lòng tin của người dân vào khả năng kiểm soát an ninh của các lực lượng trong nước.
Ngoài an ninh nội địa, I-rắc còn phải đối mặt với quá nhiều khó khăn như khôi phục kinh tế, mở lại hoạt động của các giếng dầu bị phá hủy trong chiến tranh, hạn chế mối lo ngại từ I-ran... Rõ ràng, chặng đường phía trước của Bát-đa sẽ là những ngày dài đầy sóng gió.
Trung Hiếu