Nghệ thuật giấy xoắn

Vzone - 04/02/2010 20:38

Nghe thuat giay xoan

Nghệ thuật giấy xoắn hay còn gọi là Quilling Paper mới xuất hiện ở Việt Nam.

Được tạo ra từ những sợi giấy bé nhỏ nhưng mềm mại và rực rỡ. Giấy xoắn được hiểu là dùng giấy đủ màu sắc cắt thành sợi nhỏ, gấp cuộn lại rồi khảm, dán vào nền tạo thành nhiều vật phẩm (giấy không gấp mà là cuộn tròn). Chưa có tài liệu nào nói về nguồn gốc của nghệ thuật này, người ta vẫn hiểu là nó bắt đầu phát hiện sau khi có sự phát minh ra giấy ở Trung Hoa 150 năm sau Công nguyên. Một phát hiện khác về loại hình nghệ thuật này xuất hiện ở thời cổ đại Ai Cập, một điều chắc chắn là nó có một bề dày lịch sử và đã lưu hành khắp nơi trên thế giới.

Những năm 300 và 400 sau công nguyên, sợi bạc và vàng được dùng quấn xung quanh để trang trí những cột và những bình lọ, dán phối hợp với những loại ngọc đá tuyệt đẹp theo kỹ thuật giấy xoắn này. Trong những năm 1200, nghệ thuật này khá phổ biến. Đến khi kim loại màu trở nên khan hiếm và khó làm bằng tay, giấy màu được thay thế. Có nhiều cuộc tranh luận về nguồn gốc của nghệ thuật giấy xoắn, có nhiều quốc gia tuyên bố một cách khẳng định nguồn gốc nghệ thuật này từ nước của họ. Nói chung, ít nhất, chúng ta thấy được trong tranh giấy xoắn xuất hiện một nghệ thuật đa văn hóa trong cuộc sống.

Những tài liệu về tranh giấy xoắn ghi nhận được từ những năm 1200, nhưng thực sự rõ nét từ những năm 1500 và 1600, khi những bà sơ Pháp và Ý sử dụng những viền rách trong các cuốn kinh thánh và lông ngỗng cuộn lại để trang trí cho các vật phẩm tôn giáo và tranh ảnh. Việc sử dụng lông ngỗng đã biến thành thuật ngữ nghệ thuật giấy xoắn, (chữ quill: nguyên nghĩa là lông ngỗng). Các bà sơ đã dùng lông ngỗng để tái tạo lại các vật trang trí phức tạp bằng kim loại rèn đúc hoặc những vật chạm trỗ ngà voi.

Giới quý tộc sử dụng nghệ thuật giấy xoắn từ những năm cuối 1600, và đầu những năm 1700 (thời kỳ Stuart). Những sự kiện lịch sử cho thấy nghệ thuật giấy xoắn đã trở nên phổ biến trong những năm đầu 1700 tới những năm đầu 1800, (thời đại Georgian) ở Châu Âu. Nghệ thuật tranh giấy xoắn đã thành mốt và sở thích riêng tư cho các thiếu nữ, họ được dạy cách xoắn giấy quanh một mũi kim. Nghệ thuật này phổ biến đến những năm 1800 (thời đại Regency) nhưng biến mất dần vào cuối những năm 1800. Một vài cố gắng phục hưng nghệ thuật này cuối những năm 1800 sau đó nhưng không thành công.

Nghệ thuật giấy xoắn không chỉ là một thú vui, nhất là đối với phụ nữ giai cấp công nhân. Thay vì, do nghệ thuật này hấp dẫn các phụ nữ giai cấp nhàn rỗi, giai cấp công nhân đã ứng dụng nghệ thuật đó để trang trí cho họ nào là màng che, tủ bếp, khung hình, hộp đựng trà, bàn chơi bài, khay rượu, giỏ, hộp đựng đồ nghề, bình pha rượu, và ngay cả giường tủ bàn ghế… Các dân du cư đã đem nghệ thuật này du nhập vào nước Mỹ, và đã trãi qua nhiều giai đoạn để phục hưng cho đến ngày nay.

Nghệ thuật giấy xoắn bây giờ đã hợp nhất lại thành từng hội, từng câu lạc bộ phát triển mạnh, nhu cầu trang trí bằng giấy xoắn cho các bìa cặp chứa hồ sơ, album hình ảnh càng làm giàu cho nghề thủ công này.

Ở Việt Nam đã xuất hiện nghệ thuật này nhưng nó còn khá mới mẻ và chưa được phổ biến. Hầu như chỉ dành cho những ai thực sự yêu thích và kinh doanh các mặt hàng giấy xoắn chủ yếu là thiệp chúc mừng, tranh, đồ lưu niệm… Rất nhiều những cơ sở nhỏ, các câu lạc bộ cá nhân sản xuất các loại này. Ở Việt Nam, nơi sản xuất và xuất khẩu nghệ thuật giấy xoắn được biết đến nhiều nhất là công ty Khởi Phát, chuyên về tranh giấy xoắn. Tại Hà Nội đã có cửa hàng chuyên bán các mặt hàng giấy xoắn tại 101A - D2 - Đặng Văn Ngữ với hàng trăm mẫu sản phẩm thủ công độc đáo lạ mắt có một không hay cùng nguyên vật liệu thể hiện nghệ thuật này.

Sanbeo (Tổng hợp)

Tin mới