Một CD nhạc của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn. (LĐ) -
Số nghệ sĩ guitar Hawaii ở Hà Nội được đào tạo từ cái nôi số 9 Cao Bá Quát của thầy Đoàn Chuẩn cũng khá đông, trong đó có cả cậu con trai Đoàn Đính. Đặc điểm của guitar Hawaii khác với guitar thùng là các dây đàn được căng ngang trên một mặt phẳng thân đàn như đàn tranh của ta (tức thập lục).
Cũng như đàn tranh, các dây đàn guitar Hawaii được gảy bằng các móng sắt. Còn nốt cao thấp thì đặc biệt được tạo ra bởi một miếng chặn do tay trái di chuyển trên dây đàn. Bởi thế, tiếng đàn guitar Hawaii được miết từ thấp đến cao, từ cao xuống thấp nghe như thác đổ, nghe như gió lộng.
Là môn đệ của người cha từ 9 tuổi, song Đoàn Đính chỉ chơi guitar Hawaii như một tài tử. Anh hiện là Tổng Thư ký Liên đoàn Billiards - Snooker Hà Nội và là HLV trưởng Đội tuyển Billard - Snooker quốc gia.
Năm nay, nhân dịp 85 năm ngày sinh nhạc sĩ Đoàn Chuẩn, tài tử Đoàn Đính đã cùng nghệ sĩ saxophone Phan Anh Dũng thực hiện một CD nhạc Đoàn Chuẩn do hai người song tấu và độc tấu từng đoạn mang tên "Gửi người em gái miền Nam" qua Cty Phương Nam Phim tổ chức sản xuất (ảnh). CD đã chọn 9 tình khúc Đoàn Chuẩn để trình tấu, trong đó có một tình khúc còn ít người biết - tình khúc "Ánh trăng mùa thu".
Theo nhiều người và ngay cả Đoàn Chuẩn lúc sinh thời từng khẳng định, thì tình khúc đầu tiên bắt đầu sự nghiệp sáng tác của Đoàn Chuẩn là tình khúc "Tình nghệ sĩ". Nhưng dựa theo thời gian xuất hiện thì "Ánh trăng mùa thu" mới là nhạc phẩm đầu tay của Đoàn Chuẩn.
Trong nhạc bản in lần thứ nhất vào mùa hè 1953, tác giả có ghi: "Viết ở Đống Năm để kỷ niệm những ngày ở Khuốc. Thu 47". Vậy là "Ánh trăng mùa thu" thực sự ra đời trước "Tình nghệ sĩ" ít lâu.
Đọc ca từ "Ánh trăng mùa thu", thấy ở đấy một Đoàn Chuẩn bắt đầu lãng mạn, bắt đầu bối rối và còn ảnh hưởng nặng nề "Thơ Mới": "Chờ trăng lên ánh trăng e lệ mãi/ Vương vấn mong lá rơi bên thềm vắng/ Gió thu như cùng chia mối âu sầu của bóng cây tàu lá".
Nhưng sự bắt đầu này là sự bắt đầu từ một cung trầm trong tâm hồn Đoàn Chuẩn, để rồi vút lên chất ngất như tiếng guitar Hawaii trong "Thu quyến rũ" hay "Gửi gió cho mây ngàn bay"...
CD "Gửi người em gái miền Nam" còn muốn lấy lại chính tên tác phẩm mà Đoàn Chuẩn đã đặt từ xuân 1956. Cần lấy lại vì trong các lần ấn hành trước, tên tác phẩm chỉ đề là "Gửi người em gái". Đây là tác phẩm Đoàn Chuẩn viết hưởng ứng phong trào đấu tranh thống nhất, đã được nhạc sĩ Hồ Bắc biên tập và tài tử Ngọc Bảo trình bày trên làn sóng phát thanh ngay mùa xuân năm ấy.
Một tiên đoán hồn nhiên về ngày thống nhất Bắc - Nam: "Rồi ngày thống nhất đến rất nhanh không ai ngờ/ Cầu chia giới tuyến mai đây san đất bằng/ Nụ cười trong gió sớm anh đến chờ em giữa cầu Hiền Lương...". Ở bìa CD, có in bản thảo chép tay của chính Đoàn Chuẩn để minh chứng cho tên tác phẩm là thế.
Nghe tiếng guitar Hawaii của Đoàn Đính trong CD, thật nhớ Đoàn Chuẩn. Nhớ mùa thu 1988, khi những tình khúc Đoàn Chuẩn cùng những ca khúc tiền chiến được cho phép phổ biến lại, Đoàn Chuẩn đã thường xuất hiện trong những đêm nhạc của ông và với tư cách một nghệ sĩ guitar Hawaii có hạng, ông đã da diết những giai điệu của chính mình trên cây đàn khiến nhiều người phải rưng rưng ngấn lệ.
Những năm tháng ấy, Đoàn Chuẩn như được hồi sinh, như thanh xuân trở lại cùng những sáng tạo mới phổ thơ Văn Cao, Vân Long... Cũng từ những năm tháng đó, tình khúc Đoàn Chuẩn từ quá vãng lãng quên đã hiện diện trở lại cùng lớp trẻ hôm nay. Để rồi bước vào bất tử.
Nguyễn Thụy Kha