Những ngôi mộ để dành... cho người sống
Ông Đỗ Đức Dịu ở thôn Hà Thiệp, Võ Ninh, Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, tham gia chiến đấu chống Mỹ từ năm 1972 và bị nhiễm chất độc da cam (CĐDC) tại A Lưới – Thừa Thiên Huế. Sau 1975, ông về quê, lấy vợ và có lần lượt 15 lần sinh con thì 12 con đã chết sau khi sinh. Bãi đất nhà ông chừng 20m2 trở thành một “nghĩa trang gia đình”. Tất cả các ngôi mộ đều được đánh số thứ tự từ 1-15, trong đó có 3 ngôi mộ để ... dành sau này cho 3 người đang còn sống. Đó là con gái thứ hai Đỗ Thị Bình, năm nay 28 tuổi. Thoạt nhìn tương đối bình thường, nhưng Bình hay lên cơn co giật; hai cô con gái út của ông Dịu cũng đều mang những di chứng nặng nề của CĐDC. Mỗi lúc trái gió trở trời Hằng và Ngà (tên hai cô con gái ông Dịu) sùi bọt miệng, thân hình biến dạng.
Mái ấm Thiên Phước ở gần khu di tích Củ Chi, TP.Hồ Chí Minh là nơi tiếp nhận các trẻ em khuyết tật có hoàn cảnh mồ côi, không nơi nương tựa, nhiều cháu bị bỏ rơi ngay sau khi chào đời. Do ảnh hưởng CĐDC nên các cháu đều bị các chứng bệnh như bại não, tâm thần, hội chứng Down, não úng tủy, dị tật, một số cháu bị mù lòa, câm điếc, tê liệt, mọi sinh hoạt phải thực hiện một chỗ. Mái ấm Thiên Phước mới đi vào hoạt động được 7 năm nay, số cháu tiếp nhận mỗi năm một tăng. Tuy năng lực đáp ứng người bệnh có hạn nhưng đến nay cũng đã có 130 cháu được đón nhận về nuôi dưỡng, chăm sóc tại cơ sở này.
Từng đứng bên kia chiến tuyến, ông Mai Giảng Vũ ở phường 9, quận 1, TP.Hồ Chí Minh, trung sĩ thuộc Phi đoàn 221 trực thăng – Sư đoàn 3 không quân, quân đội Sài Gòn cũ. Trong các năm 1970 -1971 ông Vũ phải tham gia rải chất độc từ trên máy bay trực thăng xuống các khu rừng ở Phước Long, Tây Ninh. Và gia đình ông cũng không phải ngoại lệ. Ông Vũ có 3 con trai khi đẻ ra đều khỏe mạnh, nhưng đến tuổi 15 thì cơ thể co quắt, không đi được, phải bò, đến 18 tuổi nằm liệt giường, họ đều chết ở tuổi ngoài 20. Ông Vũ nói trong đau đớn: “Trong khi rải hóa chất, tôi tưởng đó là thuốc diệt cỏ như các nhà nông thường làm, không ngờ nó lại độc hại đến thế. Tôi xin các gia đình có hoàn cảnh như tôi hãy thông cảm, chia sẻ nỗi đau và mất mát. Vì tôi cũng là nạn nhân!”.
Ai là nạn nhân của chất độc da cam?
Họ là các cán bộ, bộ đội, thanh niên xung phong, dân quân du kích, tự vệ, dân công hỏa tuyến đã từng trực tiếp chiến đấu, phục vụ chiến đấu ở những vùng bị rải chất độc da cam/dioxin trên chiến trường miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Họ là dân thường sinh sống trong vùng bị rải chất độc da cam/ dioxin. Họ còn là một số người trước đây từng phục vụ cho chế độ Sài Gòn cũ. Dù lai lịch khác nhau, nhưng họ đều bị nhiễm chất độc da cam do quân đội Mỹ sử dụng. Các nạn nhân đã mang trong mình những căn bệnh quái ác, di truyền qua đời con cháu. Các nạn nhân đã và đang chết dần chết mòn, đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần. Trong số họ, có rất nhiều cảnh ngộ bi đát, tuyệt vọng vì bệnh tật giày vò, cô đơn, không nơi nương tựa. Những gia đình có nhiều nạn nhân càng rơi vào cảnh khó khăn kiệt quệ. Họ, những nạn nhân là những người nghèo nhất trong những người nghèo, là những người đau khổ nhất trong những người đau khổ...
QUỐC ĐỊNH – HỒNG YẾN
Theo số liệu thống kê của các nhà khoa học Mỹ, từ năm 1961- 1971, đã có khoảng 80 triệu lít hóa chất độc, 61% là chất da cam, chứa 366kg dioxin rải xuống 24,67% diện tích toàn miền Nam Việt Nam. Dioxin là loại hóa chất độc hại nhất mà loài người đã tìm được cho đến nay. Chỉ cần liều lượng 1 Picogram đã có thể gây bệnh ung thư, tai biến sinh sản ở người và di truyền tới đời con cháu, vài chục nanogram (phần tỷ gram), có thể lập tức gây chết người. Chính vì vậy, đã có 4,8 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm chất độc, trong đó khoảng 3 triệu người là nạn nhân, nhiều nạn nhân là trẻ em (cả thế hệ con cháu). Hàng vạn người đã chết, hàng triệu người bị các bệnh ung thư và bệnh nan y khác cùng con cháu của họ bị dị dạng, dị tật đang phải sống trong đau khổ, nghèo khó do di chứng của chất độc da cam/dioxin gây ra.
Ông Trần Xuân Thu, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA) cho biết, trong thời gian tới, VAVA sẽ tổ chức nhiều hoạt động nhằm vận động sự ủng hộ của dư luận đối với nạn nhân da cam Việt Nam trong vụ kiện đối với một số Công ty hóa chất của Mỹ.
Dự kiến tháng 10 tới, VAVA sẽ tổ chức một cuộc vận động dư luận tại Mỹ, đồng thời gửi đơn kiện các công ty hóa chất của Mỹ tới tòa án tại Pháp hoặc Tây Ban Nha.
Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cũng cho biết, từ ngày 10-8 đến 10-9, Trung ương Hội sẽ tổ chức các đoàn công tác thăm và tặng 55 suất quà cho nạn nhân chất độc da cam ở 13 tỉnh, thành, mỗi suất trị giá từ 300.000 - 500.000 đồng. Cũng nhân dịp này, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã gửi thư kêu gọi 600 cơ quan, xí nghiệp và các trường Đại học, Cao đẳng đề nghị chung tay chăm lo, giúp đỡ các nạn nhân chất độc da cam.