Văn hóa đọc của người Việt đang có rất nhiều điều đáng phải bàn. Nhiều cửa hàng sách ế ẩm, tuy treo biển nhà sách nhưng vẫn phải bán kèm các loại hình thực phẩm tiêu dùng để bù lỗ. Từ người già đến người trẻ đều có vẻ thờ ơ với sách, có lẽ bởi sự chiếm lĩnh đến độ "áp đảo" của internet trong thời bùng nổ thông tin. Trên thực tế thói quen đọc của người Việt chưa được hình thành một cách vững chắc. Theo thống kê của Thư viện Quốc gia Việt Nam, bạn đọc của thư viện chỉ chiếm khoảng 8 - 10 % dân số, khoảng 30.000 bạn đọc thường xuyên. Trong khi đó thư viện cấp tỉnh chỉ có khoảng 1 - 2.000 bạn đọc, cấp huyện 500 - 600 bạn đọc, thư viện, phòng đọc cấp xã chỉ khoảng 100 - 200 bạn đọc. Giới trẻ, thế hệ đọc tương lai, có xu hướng đọc những truyện tranh với những nội dung đơn giản, thậm chí thiếu lành mạnh, ngại đọc các loại sách kinh điển, lý luận, đặc biệt các sách dày, nhiều tập. Giới trẻ chú ý thể loại truyện tranh, trong khi gần như không được quan tâm đến tiểu thuyết trong nước, truyện ngắn, truyện dịch và thơ, những thể loại mang nhiều yếu tố văn hóa, giáo dục và nghệ thuật .
Một trong những nguyên nhân của hiện tượng văn hóa đọc đìu hiu là "môi trường đọc chưa thật sự đáp ứng nhu cầu đọc đa dạng, luôn thay đổi của cộng đồng, đặc biệt ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo - nơi mà trình độ dân trí còn thấp, đời sống vật chất, văn hóa nghèo nàn - rất cần đến ánh sáng tri thức, thông tin để nâng cao dân trí, để cải thiện cuộc sống của mình. "Mạng lưới thư viện, tủ sách công cộng đã phát triển nhưng chất lượng tổ chức và hoạt động chưa đáp ứng được các nhu cầu đọc của người dân, đặc biệt mạng lưới thư viện cơ sở"- bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Vụ trưởng Vụ Thư viện (Bộ VH-TT&DL) cho biết.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khởi động Ngày hội đọc sách trên quy mô toàn quốc với mong muốn tìm sự khởi sắc cho văn hóa đọc ở Việt Nam. Ngày hội đọc sách Việt Nam lần này diễn ra đúng vào ngày Sách và Bản quyền thế giới (23/4). Tham gia trong Ngày hội, các đơn vị xuất bản, các thư viện, công ty sách, nhà sách tư nhân sẽ trưng bày giới thiệu, quảng bá sách. Ngoài các buổi thuyết trình về văn hóa đọc, kỹ năng lựa chọn và đọc sách, các buổi giao lưu gặp gỡ các tác giả những cuốn sách nổi tiếng, các nhà xuất bản… sẽ có các cuộc thi dành cho người đọc: Thi vẽ tranh, thiết kế bìa sách, thi hùng biện về cuốn sách mình yêu thích. Ban tổ chức cũng sẽ dành những "giờ vàng" để tặng sách cho các thư viện khó khăn và bạn đọc. Tất cả bạn đọc và những người yêu sách đều có thể tham gia Ngày hội đọc sách Việt Nam. Tuy nhiên, Ban tổ chức hy vọng nhận được sự góp mặt, hưởng ứng của đông đảo giới trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên. Ngày hội đọc sách cũng sẽ ghi nhận những đóng góp của các đơn vị, cá nhân đối với văn hóa đọc. Hiện nay, đã có sáu trường đại học, cao đẳng và rất nhiều trường phổ thông ở Hà Nội đăng ký tham dự và đưa học sinh đến tham quan.
Ngày hội đọc sách vốn "manh nha" từ mấy năm trước, song mới được tổ chức đơn lẻ trong phạm vi hẹp. Đây là lần đầu tiên Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Vụ Thư viện và các đơn vị làm sách tư nhân cùng bắt tay tổ chức, với mong muốn tạo nên sự kiện thu hút và tôn vinh văn hóa đọc. Chính vì vậy, chúng ta có quyền hy vọng văn hóa đọc sẽ tìm thấy vị trí mới trong lòng người Việt sau những sự kiện này.
Linh Anh