“Lịch sử” bởi cải cách y tế là bài toán nan giải mà nhiều tổng thống Mỹ đã không vượt qua. “Lịch sử” bởi đây là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối nội của ông Obama. “Lịch sử” bởi nó có thể cung cấp bảo hiểm y tế cho 30 triệu người Mỹ hiện đang thiếu và lần đầu tiên phần lớn người dân bị bắt buộc mua bảo hiểm. “Lịch sử” bởi nó ngốn một ngân khoản ước tính lên tới 940 tỉ USD trong 10 năm.
Vì tính chất quan trọng của cuộc bỏ phiếu mà ông Obama đã phải hủy chuyến công du châu Á - Thái Bình Dương để vận động cho dự luật được thông qua. Theo BBC, vào hôm thứ sáu, người ta thấy ông phát biểu hùng hồn tại tiểu bang Virginia: “Thời khắc cải cách đã đến. Mọi tranh luận đã được thực hiện. Chúng ta đã kết hợp các ý tưởng hay nhất của những người Dân chủ và Cộng hòa để tạo nên đề nghị cuối cùng”.
Cải tổ y tế là một trong những hứa hẹn tranh cử của ông Obama. Kể từ khi lên cầm quyền, ông luôn nỗ lực thúc đẩy nhưng cái cỗ xe cải cách cứ ì ạch. Cuối năm ngoái, Hạ viện và Thượng viện đã thông qua hai phiên bản khác nhau của dự luật. Theo quy trình thông thường, người ta sẽ kết hợp hai phiên bản lại để Tổng thống ký thành luật. Nhưng sau khi mất đa số 60 ghế cần thiết để vượt qua sự cản trở của Cộng hòa tại Thượng viện, giới lãnh đạo Dân chủ đã quyết định sử dụng một thủ tục gây tranh cãi. Đó là Hạ viện sẽ bỏ phiếu cho dự luật cả gói, sau đó Thượng viện chỉ có thể sửa đổi chi tiết mà thôi. Trong trường hợp Thượng viện muốn đề đạt thay đổi, họ phải đề nghị một dự luật riêng và dùng cách thức thông qua với đa số vừa đủ, đó là 51 phiếu thay vì 60 phiếu.
Phe Cộng hòa chỉ trích chương trình cải tổ y tế của ông Obama quá tốn kém. “Dự luật này đòi hỏi tăng thuế trong 10 năm và giảm chăm sóc y tế trong 10 năm chỉ để trả cho các lợi ích trong 6 năm, trong đó nhiều lợi ích chưa thể đạt được trước năm 2014. Đó không phải là cải cách”, AP dẫn lời dân biểu Cộng hòa John Boehner. Tổng thống Obama bác lại, cho rằng cải cách sẽ giúp giảm 138 tỉ USD thâm hụt ngân sách trong 10 năm tới.
Trong mấy ngày qua, ông Obama đã dốc hết khả năng hùng biện, cùng các lãnh đạo Dân chủ thuyết phục giới lập pháp ủng hộ cải cách y tế. Đáp lại sự hối thúc, các nhà lập pháp có vẻ rất phân tán. Theo hãng tin AP, một số dân biểu như John Boccieri, Scott Murphy, Allen Boyd và Suzanne Kosmas vừa mới tuyên bố ủng hộ dự luật, sau khi đã chống lại một phiên bản trước đó. Ngược lại, nhiều dân biểu từng ủng hộ cải cách y tế như Michael Arcuri, Stephen Lynch và Joseph Cao giờ đây lại tuyên bố sẽ bỏ phiếu chống.
Nếu dự luật không được thông qua, thì ông Obama sẽ hứng chịu một thất bại “lịch sử” trên mặt trận đối nội. Tiền đồ của ông và của đảng Dân chủ theo đó cũng sẽ hư hao.
Châu Minh Linh