| Luật thi hành án dân sự do Quốc hội ban hành còn bộc lộ nhiều hạn chế trong quá trình áp dụng thực tế Luật bộc lộ nhiều hạn chế Tại Hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện Luật thi hành án dân sự (THADS) tại TP. Hồ Chí Minh sáng 14-11, bà Phạm Thị Thanh Loan - Phó Cục trưởng Cục THADS TP. Hồ Chí Minh cho biết, qua quá trình áp dụng, Luật THADS đã có một số tác động tích cực và rõ rệt nhất trong công tác THADS. Một trong số những điểm tích cực là những quy định mới về bộ máy, hệ thống tổ chức và công chức làm công tác THADS. Cụ thể, Quốc hội đã quy định rõ hơn về bộ máy tổ chức theo hệ thống ngành dọc từ Trung ương xuống địa phương; đồng thời phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của các cấp ở Trung ương và địa phương trong tổ chức và hoạt động thi hành án. Theo bà Loan, Luật THADS mới cũng đã tạo được cơ chế phối hợp và mối quan hệ tốt hơn giữa các cơ quan THADS và các cơ quan Nhà nước ở địa phương, TAND và Viện KSND, cũng như các cơ quan công an cùng cấp. Kết quả sau 2 năm thực hiện Luật THADS, ngành THADS TP. Hồ Chí Minh đã thi hành xong 86.740 việc, thu được hơn 6.320 tỷ đồng, trong đó nộp ngân sách Nhà nước gần 367,5 tỷ đồng. Ông Phạm Quý Ty – Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, TP. Hồ Chí Minh đã đạt và vượt chỉ tiêu thi đua mà Bộ Tư pháp đã đề ra; đồng thời có một số nỗ lực đáng kể trong đổi mới về tổ chức bộ máy. Mặc dù vậy, Thứ trưởng Phạm Quý Tỵ vẫn lưu ý những mặt hạn chế sau 2 năm áp dụng Luật THADS vào thực tế mà TP. Hồ Chí Minh phải có trách nhiệm báo cáo với Bộ Tư pháp và Tổng Cục THADS. Báo cáo của Cục THADS TP. Hồ Chí Minh cho hay, qua 2 năm áp dụng Luật đã bộc lộ một số hạn chế như: thủ tục thi hành án còn rườm rà, kéo dài, chưa thể thực hiện được quan điểm cải cách hành chính. Trong khi đó, việc thẩm định giá, bán đấu giá tài sản theo cơ chế mới chưa được quản lý chặt chẽ, còn nhiều kẽ hở dễ dẫn tới tiêu cực... Về án tồn đọng, bà Phạm Thị Thanh Loan thừa nhận dù Cục THADS TP. Hồ Chí Minh đã áp dụng nhiều giải pháp để giảm án tồn đọng, tuy nhiên số việc, tiền chuyển sang kỳ sau vẫn còn nhiều; số không có điều kiện thi hành, nhất là về tiền vẫn chiếm tỷ lệ cao so với tổng số việc phải thi hành án. Cá biệt, còn một số trường hợp có điều kiện thi hành án nhưng vẫn để tồn đọng kéo dài, không có lý do chính đáng. Một trong những nguyên nhân được bà Loan đưa ra cho thực trạng trên là trình độ, năng lực của một bộ phận cán bộ, công chức (kể cả cán bộ lãnh đạo, quản lý) còn hạn chế dẫn tới những biểu hiện tiêu cực, gây phiền hà cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp. Đáng lưu ý, trong 2 năm TP. Hồ Chí Minh cũng đã phải ban hành trên 2.300 quyết định cưỡng chế thi hành án, trong đó có gần 300 quyết định có huy động lực lượng. Người dân còn "xa lạ” với Thừa phát lại Từ năm 2009 tới nay cũng là thời điểm TP. Hồ Chí Minh thí điểm thành lập 5 văn phòng Thừa phát lại nhằm giải quyết khối lượng hồ sơ thi hành án tồn đọng lớn qua các năm. Trên lý thuyết, các Văn phòng Thừa phát lại giúp người dân TP. Hồ Chí Minh có quyền lựa chọn thêm dịch vụ để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình trước pháp luật. Tuy nhiên trên thực tế người dân chưa có thông tin về chức năng của các Văn phòng Thừa phát lại dẫn tới số vụ đang thụ lý thi hành án của các Văn phòng Thừa phát lại còn rất ít so với tiềm năng. Thạc sĩ Nguyễn Tiến Pháp, Phó Trưởng Văn phòng Thừa phát lại quận Bình Thạnh cho biết, việc xác minh điều kiện thi hành án hiện cũng gặp nhiều khó khăn do Thừa phát lại mới chỉ đặt ra được những nghi vấn về tài sản mà chưa cụ thể hóa bằng một văn bản có giá trị pháp lý. "Khi chúng tôi liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền như Sở KH-ĐT, cơ quan Thuế, UBND... nhưng các cơ quan này cũng rất dè dặt khi cung cấp kết quả xác minh cho Thừa phát lại”. Theo phản ánh của Văn phòng Thừa phát lại quận Bình Thạnh, đầu năm 2011 khi cơ quan này tới xác minh tài khoản của đương sự tại Ngân hàng Vietcombank thì ngân hàng này từ chối cung cấp thông tin. Đáng ngạc nhiên hơn khi sau đó Ngân hàng Nhà nước có văn bản cho rằng Văn phòng Thừa phát lại không có cơ sở pháp lý xác minh thông tin tại ngân hàng Vietcom bank. "Đây là biểu hiện cho thấy ngay cả trong cơ quan Nhà nước ở cấp Trung ương về mặt nhận thức, thực hiện chủ trương của Đảng cũng như quy định của pháp luật liên quan đến Thừa phát lại cũng còn nhiều thiếu sót” - Thạc sĩ Nguyễn Tiến Pháp cho biết nghịch lý chồng chéo về luật giữa các ngành. Như vậy, có lợi thế khi thí điểm 5 văn phòng Thừa phát lại, cộng với quá trình áp dụng Luật THADS mới do Quốc hội ban hành nhưng thực tế quá trình triển khai tại TP. Hồ Chí Minh cho thấy nhiều hạn chế, tồn tại cần phải được Quốc hội sửa đổi, bổ sung trong quá trình sửa đổi Luật THADS. LÊ ANH |