Mặc dù, giá mua vào thấp hơn giá bán ra 100đ/USD (khi tỷ giá ổn định chênh lệch giá mua – bán chỉ có 20đ/USD) nhưng các tiệm vàng chỉ mua, bán cỡ vài ngàn USD, từ chối mua bán từ vài chục ngàn USD trở lên.
VNĐ - USD: Bình thông nhau
Một giám đốc công ty kinh doanh vàng và ngoại tệ cho biết, giá USD chợ đen tạm thời giảm xuống mức 19.500đ/USD, cao hơn giá "chợ đỏ” (giá NH thương mại niêm yết) là 1.000đ/USD, tức bằng mức chênh lệch lúc tỷ giá ổn định. Tuy nhiên, sắp tới giá USD chợ đen sẽ lên hay xuống còn tùy thuộc khả năng NHNN có buộc được các tập đoàn, tổng công ty nhà nước bán ra 12 tỷ USD mà họ đang ghim giữ hay không.
Giá USD chợ đen tùy thuộc vào mức độ bán ra
của lượng USD đang ghim giữ
Một giám đốc NH thương mại cho biết, trước đây, các tập đoàn, tổng công ty ghim giữ USD là do tỷ giá liên NH được NHNN ấn định quá thấp, chứ không phải do lượng USD trong nước thiếu hay thừa. Đồng VN và USD là bình thông nhau, hễ thiếu USD thì tỷ giá tăng, và ngược lại tỷ giá giảm. Từ trước đến nay, NHNN cố gắng kiềm tỷ giá liên NH và chỉ cho phép biên độ biến động tỷ giá ± 5%, nên tỷ giá NH thương mại niêm yết luôn thấp hơn giá chợ đen rất nhiều. Nay NHNN cho phép nâng tỷ giá lên tối đa là 18.500đ, thì các tập đoàn có thể bán ra.
Tuy nhiên, mức chênh lệch giữa giá chợ đen và giá NH thương mại niêm yết là 1.000đ/USD thì vẫn còn cao. Vả lại, kim ngạch nhập siêu còn rất lớn, nên số ngoại tệ kiếm được do xuất khẩu luôn ít hơn số ngoại tệ phải trả cho nước ngoài do nhập khẩu, vì thế giá USD chợ đen có thể sẽ tăng trở lại. Trừ khi, NHNN thả nổi tỷ giá thì các tập đoàn mới hết ghim giữ ngoại tệ.
Tác dụng phụ của "thuốc"
Ngày 26/11, bài thuốc tăng tỷ giá liên NH được sử dụng cho USD, nhưng từ hôm trước, bài thuốc này đã có tác dụng phụ, làm sập tiệm các nhà đầu tư trên sàn vàng. Cũng giống như USD, vàng có hai giá, giá vàng trên sàn (giá ảo) được quy đổi theo tỷ giá liên NH nên thấp. Còn trên thị trường "vàng tươi - tiền thật", giá vàng quy đổi được tính theo giá USD chợ đen, nên cao hơn. Các NH thương mại lập ra sàn vàng, biết trước chuyện nâng tỷ giá liên NH, đã cầm đèn chạy trước ô tô, niêm yết ngay tỷ giá mới vào hôm sau (18.500đ/USD thay vì 17.885đ/USD) mà hầu như không thông báo với nhà đầu tư. Sáng 25/11, các sàn mở cửa giao dịch ở mức 25,2-25,3 triệu đồng/lượng, bỗng dưng tăng lên 1 triệu đồng/lượng. Các nhà đầu tư đặt lệnh bán cuối buổi sáng chỉ còn cách tự... "cắn lưỡi"!
Ngày 26/11, giá vàng SJC trên thị trường bán ra 28.640 triệu đồng/lượng. Theo các doanh nghiệp kinh doanh vàng, giá này tạm thời thấp hơn giá vàng thế giới. Bởi giá vàng thế giới ngày 26/11 tại NewYork từ đầu phiên giao dịch là 1190 USD/ounce, đã tăng lên 1193USD/ounce. Nếu quy đổi ra giá trong nước là 28.045 triệu đồng/ lượng, chưa tính thuế và chi phí, là thấp hơn giá thế giới. Nếu trong những ngày tới, giá thế giới được dự đoán vượt qua ngưỡng kỷ lục 1.200USD/ounce, thì giá vàng trong nước sẽ tăng rất cao, bất kể NHNN cho phép nhập khẩu thêm bao nhiêu tấn vàng nữa.
Giá vàng trong nước tùy thuộc theo giá USD chợ đen. Mà giá USD chợ đen đang tùy thuộc mức độ bán ra của lượng USD đang ghim giữ của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Việc NHNN nâng tỷ giá liên NH lên gần giá chợ đen hơn (tránh nạn ghim giữ, thiếu USD giả tạo), đồng thời từ 1/12 sẽ nâng lãi suất tiền gửi từ 10,5% lên lên 12% (để người gửi tiền NH không rút ra mua USD) là hai toa thuốc đặc trị bổ sung nhau. Tuy nhiên, liều thuốc này có tác dụng xấu với giá vàng trong nước là chuyện không tránh khỏi.
Mai Bá Kiếm