Còn bất đồng nhưng không phải là rào cản
Phát biểu với báo giới ngay sau khi kết thúc Hội nghị Ngoại trưởng Nga-NATO tại đảo Co-phu (Hy Lạp), Tổng thư ký NATO Hốp Sếp-phơ đã xác nhận thông tin trên và cho biết, NATO và Nga đã đạt được mục tiêu "khôi phục hoàn toàn hoạt động" của Hội đồng Nga-NATO trên cả hai lĩnh vực chính trị và quân sự. Hai bên đều đánh giá hiện nay là thời điểm thích hợp để tái khởi động các nỗ lực chung chống lực lượng phiến quân Ta-li-ban và nạn buôn lậu ma túy ở Áp-ga-ni-xtan, cướp biển Xô-ma-li, cũng như tình trạng khủng bố và phổ biến hạt nhân. Tổng thư ký NATO không loại trừ khả năng Nga có thể sẽ cho phép NATO quá cảnh các loại vũ khí qua lãnh thổ của Nga tới Áp-ga-ni-xtan, nhưng ông đã nhấn mạnh rằng hai bên vẫn còn phải thảo luận các chi tiết cụ thể trong hợp tác quân sự. Hiện nay Nga chỉ cho phép NATO quá cảnh các loại hàng hóa không gây chết người qua lãnh thổ Nga. Tổng thư ký NATO còn bày tỏ hy vọng rằng Nga có thể sẽ lại gửi tàu chiến tham gia chiến dịch hải quân của NATO bảo vệ các tuyến đường cung cấp năng lượng tại Địa Trung Hải.
Dù quan hệ giữa NATO và Nga, vốn bị đóng băng sau cuộc chiến 5 ngày hồi tháng 8 năm ngoái ở Nam Ô-xê-ti-a, đã ấm lên đáng kể trong 5 tháng qua, nhưng hai bên vẫn chưa có các cuộc tiếp xúc quân sự chính thức kể từ khi đó. Hội nghị Ngoại trưởng NATO – Nga ngày 27-6 là sự tiếp xúc chính trị cao cấp nhất giữa hai bên.
Ông Sếp-phơ cho biết tuy vẫn tồn tại những bất đồng xung quanh vấn đề Gru-di-a, song cả NATO và Nga đều nhận thức rõ "hai bên cần tới nhau" trong việc phối hợp giải quyết các vấn đề quốc tế. Ông khẳng định những bất đồng đó sẽ không là rào cản đối với quan hệ hợp tác giữa Nga và NATO. Tổng thư ký NATO đánh giá hội nghị Nga-NATO tại Co-phu diễn ra trong không khí xây dựng, mặc dù vẫn chưa thể giải quyết hết các bất đồng, nhưng mọi văn kiện dự định ký trước đó đều đã được thông qua tại hội nghị.
Lập trường về Gru-di-a là không thể đảo ngược
Các đồng minh NATO vẫn phản đối việc Nga công nhận hai khu vực ly khai của Gru-di-a - Áp-kha-di-a và Nam Ô-xê-ti-a - là các quốc gia độc lập và phản đối việc Nga phủ quyết sự có mặt của các quan sát viên quốc tế tại hai khu vực này.
Phát biểu tại hội nghị, Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp khẳng định lập trường của Nga là sẵn sàng đối thoại với Mỹ xung quanh kế hoạch của Oa-sinh-tơn muốn triển khai một phần của hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia của Mỹ (NMD) tại châu Âu. Ông La-vrốp nêu rõ vấn đề trên cần được bàn thảo giữa ba đối tác là Nga, Mỹ và các nước châu Âu liên quan. Đề cập vấn đề Gru-di-a, Ngoại trưởng Nga khẳng định "lập trường không thể đảo ngược" của Nga trong vấn đề Nam Ô-xê-ti-a và Áp-kha-di-a. Ông cho rằng "các bên cần phải chấp nhận những thực tế mới". Khi được hỏi liệu Nga có khôi phục quan hệ ngoại giao với Gru-di-a hay không, ông La-vrốp cho rằng không phải Mát-xcơ-va đã làm phức tạp quan hệ bình thường với Gru-di-a mà việc khôi phục quan hệ với Nga là phụ thuộc vào chính Gru-di-a. Ngoại trưởng Nga La-vrốp cho biết lẽ ra Hội đồng NATO-Nga không nên bị đình chỉ vì đây là cơ chế đầu tiên được tạo ra để thảo luận về cuộc khủng hoảng này. Ông La-vrốp đã đưa ra yêu cầu: các đề xuất của Tổng thống Nga Mét-vê-đép về một cấu trúc an ninh châu Âu mới phải được thảo luận tại Hội đồng.
Đề cập vấn đề an ninh châu Âu, người phát ngôn NATO Giêm A-pa-tu-rai cho biết NATO sẵn sàng thảo luận sáng kiến của Tổng thống Nga Mét-vê-đép về soạn thảo một hiệp ước an ninh mới cho châu Âu. Tuy nhiên, người phát ngôn NATO lưu ý điều đó không có nghĩa là NATO không hài lòng về hoạt động của những cơ chế hiện tại như NATO, Liên minh châu Âu (EU) hay Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE).
NGỌC HÀ