Hiệp định về thời hạn bắt đầu hủy kho vũ khí hạt nhân vào tháng 12 dự kiến được ký kết ngày 6/7 khi ông Obama gặp người đồng nhiệm Dmitry Medvedev, sẽ được cả Washington và Moscow hoan nghênh như là bước đột phá trong nỗ lực tái lập mối quan hệ giữa hai đối thủ thời chiến tranh lạnh.
Theo Telegraph, mặc dù không có con số cụ thể nào được đưa ra trước chuyến đi thăm ba ngày của Tổng thống Mỹ, các nhà quan sát nói rằng, hai bên hy vọng cắt giảm đến 50% kho vũ khí hạt nhân của họ, tức là khoảng 1.000 đến 1.500 đầu đạn đã triển khai. Hai nước tuyên bố hiện tại họ đang có khoảng 2.200 tên lửa có thể triển khai, chưa kể hàng nghìn tên lửa khác trong kho dự trữ hoặc chờ tháo dỡ.
Cắt giảm kho vũ khí hạt nhân của hai nước Nga - Mỹ là chủ đề chính trong
chuyến công du của TT Barack Obama đến Moscow từ 6 - 8/7
Điện Kremlin cần một thỏa thuận mới thay thế cho hiệp định giải trừ quân bị START thời chiến tranh lạnh hơn là người Mỹ. Với đa số vũ khí hạt nhân đã mất hiệu lực về mặt kỹ thuật, các chuyên gia quân sự tin rằng, đến năm 2020, Nga sẽ chỉ có thể duy trì 500 đầu đạn hạt nhân đã triển khai. Hiệp định mới sẽ cho phép Nga duy trì số đầu đạn tương đương với Mỹ và bảo đảm vị thế siêu cường thực sự của mình.
Đối với Tổng thống Obama, thỏa thuận này sẽ tạo điều kiện cho ông tăng cường uy tín như là một vị tổng thống thực hiện loại trừ vũ khí hủy diệt hàng loạt. Và mặc dù chuyến công du này được miêu tả bằng ngôn từ ngoại giao và hữu nghị, ông Obama có thể sẽ nhận được sự tiếp đón lạnh nhạt từ các vị chủ nhà. Sau chuyến công du vang dội ở Trung Đông, nơi ông thể hiện "quyền lực mềm" của Mỹ thông qua việc chìa bàn tay cả với những kẻ thù trong khu vực, ông Obama hy vọng lại đem thông điệp hòa giải ấy đến nước Nga. Tuy nhiên, Moscow đã hoan nghênh "khúc dạo đầu" của Obama một cách hờ hững, khi nói rằng, bầu không khí giữa hai nước còn quá nhiều độc hại và chưa thể cải thiện nhanh chóng những vấn đề chính quyền Obama chủ trương.
Bất chấp tuyên bố chung thế nào trong tuần tới, niềm hy vọng đạt được một thỏa thuận giải trừ quân bị đã bị thách thức, sau khi Thủ tướng Nga Putin đòi gắn việc này với vấn đề phòng thủ tên lửa đang gây nhiều tranh cãi. Một nhà ngoại giao phương Tây nhận xét: "Người Nga đang chơi bóng chày và có nguy cơ là sẽ không đạt được một tiến bộ có ý nghĩa nào trên mọi vấn đề trọng yếu".
Hòa Ninh