Năm 2014: Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) kỳ vọng kết thúc đàm phán

VOH -  1 tin đăng lại

(VOH) - Bộ trưởng Thương mại 12 quốc gia tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (gọi tắt là TTP) vào tháng 12 vừa qua đã không có được sự thống nhất chung, chưa đi đến sự thỏa thuận cuối cùng; nên kỳ vọng kết thúc đàm phán vào cuối năm 2013 đã không đạt được.

Các chuyên gia nước ngoài nhận định, khi Việt Nam tham gia TPP, ngành công nghiệp dệt may của Việt Nam sẽ có sức cạnh tranh lớn - Ảnh: TNO

Theo ông Trần Quốc Khánh - Thứ trưởng Bộ Công Thương, Trưởng đoàn đàm phán Việt Nam: mặc dù các bên đàm phán đã rất nỗ lực nhưng có hai nguyên nhân chính dẫn đến không có sự thống nhất là vấn đề sở hữu trí tuệ, cải cách doanh nghiệp nhà nước và các vấn đề liên quan đến hàng hóa. Các cuộc đàm phán về hàng hóa luôn đóng một vai trò quan trọng trong bất kỳ cuộc đàm phán thương mại nào, đặc biệt là đối với những nước có lợi ích xuất khẩu, trong đó có Việt Nam. Nếu lợi ích xuất khẩu không được đáp ứng thỏa đáng, rất khó để thương lượng các lĩnh vực khác. Hiệp định TPP hướng đến tự do hóa toàn diện, xóa bỏ 100% thuế nhập khẩu. Trong đó, trên 90% là sẽ xóa bỏ ngay khi hiệp định có hiệu lực. Việt Nam đã đề xuất việc xử lý vấn đề thuế nhập khẩu đối với hàng đã qua sử dụng, mở cửa cho một số chủng loại hàng tân trang, các quy định về cấp phép xuất nhập khẩu, doanh nghiệp độc quyền, đặc quyền xuất nhập khẩu sẽ được quy định chặt chẽ hơn theo phương pháp chọn - bỏ. Ông Trần Quốc Khánh cho biết: "Chọn - bỏ là tư duy quản lý hiện nay của chúng ta, tức là anh được phép làm tất cả những gì mà luật pháp không cấm, luật pháp chỉ quy định 1 khu vực cấm, tất cả còn lại thì anh được làm; TPP hiện nay tiếp cận theo tư duy đó. Anh mở cửa thị trường dịch vụ và anh sẽ đưa ra quy định cấm và hạn chế một số lĩnh vực dịch vụ không cho phép nhà đầu tư nước ngoài làm, còn với tất cà anh cho làm, anh cho người ta vào để cạnh tranh với tất cả các dịch vụ của anh".

Dệt may vẫn là một trong các lợi ích cốt lõi của Việt Nam khi tham gia đàm phán hiệp định TPP. Hoa Kỳ và một số nước đã đề xuất giảm thuế xuất nhập khẩu của mặt hàng này, thực hiện theo lộ trình dài và áp dụng các biện pháp xuất xứ hàng hóa. Về lý thuyết, quy tắc xuất xứ khuyến khích sử dụng nguyên liệu trong khối TPP, sẽ góp phần thúc đẩy đầu tư vào khâu sợi, dệt, nhuộm tại Việt Nam. Với triển vọng như thế, hàng dệt may của Việt Nam xuất sang Hoa Kỳ có thể tăng trưởng từ 13 đến 20%/năm, trong giai đoạn 2013 - 2017 và có thể đạt 25 - 30 tỷ USD vào năm 2025, đưa quy mô xuất khẩu toàn ngành năm 2025 đạt khoảng 50 - 55 tỷ USD. Dự kiến ngành sẽ đạt mục tiêu tỷ lệ nội địa hóa 60% vào năm 2015 và 70% vào năm 2020. Tuy nhiên, để được hưởng lợi từ hiệp định, bản chào thuế phải cắt giảm thuế nhanh, mạnh dạn tạo động lực đủ lớn và quy tắc xuất xứ phải có tính khả thi cao để không trở thành rào cản đối với các doanh nghiệp. Ông Lê Tiến Trường, Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt - May, Phó Tổng giám đốc tập đoàn Dệt may Việt Nam kiến nghị: "Từ năm 2011 trở lại đây thì các doanh nghiệp trong ngành dệt sợi Việt Nam đã đầu tư tập trung cho ngành sản xuất sợi, sản xuất vải với tốc độ khá cao, ngành sợi được đầu tư nhanh nên trong giai đoạn 2012 - 2013 vừa rồi đã có được kim ngạch xuất khẩu sợi trực tiếp lên tới 2 tỷ đô la, Tức là về cơ bản ngành sợi VN đã đủ điều kiện, đủ số lượng, đủ chất lượng đáp ứng cho yêu cầu dệt vải, đáp ứng may xuất khẩu. Bên cạnh các doanh nghiệp trong nước, các doanh nghiệp FDI cũng hết sức quan tâm đến lĩnh vực đầu tư sản xuất vải ở VN, và cụ thể là trong thời gian vừa qua, các doanh nghiệp đến từ Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc đã có sự nghiên cứu và thực tế đã tiến hành đầu tư trong các lĩnh vực này".

Tác động tổng thể của hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) có thể rất tích cực, song không có nghĩa đúng đối với mọi ngành, mọi lĩnh vực. Việt Nam mở cửa thông thoáng, đồng nghĩa với việc cạnh tranh cũng sẽ gay gắt hơn. Những ngành trước đây vốn được bảo hộ nhiều và những doanh nghiệp thiếu năng lực sẽ bị thu hẹp, thậm chí phá sản. Do đó, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, thực thi các chương trình mục tiêu cụ thể và hoàn thiện dần hệ thống an sinh xã hội…là những giải pháp cần nhanh chóng thực hiện. Bản thân doanh nghiệp cũng phải không ngừng vận động để nắm bắt, tận dụng được thời cơ phát triển. Ông Võ Trí Thành, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương nói: "Doanh nghiệp VN cho đến nay chủ yếu vẫn dựa vào lợi thế so sánh tĩnh, để phát triển, tức là dựa vào cái mình vốn có, nhưng mà cạnh tranh này đang bị rào cản lớn; cạnh tranh phi giá như là chất lựng, cách thức chuyển giao hàng hóa, dịch vụ… là doanh nghiệp VN còn phải học. và cuối cùng đây là vấn đề của chính sách, vấn đề của cam kết, vấn đề pháp lý, vấn đề của sản xuất kinh doanh trong mạng, trong chuổi nên doanh nghiệp phải học cách kết nối".

Hiệp định TPP đặt ra không ít thách thức vì đó là một hiệp định thương mại tự do của thế kỷ 21. Cam kết và thực thi những cam kết ấy trong TPP phải tương thích với yêu cầu cải cách, cấu trúc nền kinh tế và thay đổi mô hình tăng trưởng của đất nước trong giai đoạn phát triển hiện nay.

Theo ông Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Bộ Công Thương, Trưởng đoàn đàm phán Việt Nam, tuy không kết thúc đàm phán trong năm 2013, nhưng các Bộ trưởng Thương mại đã đạt được tiến bộ đáng kể hướng tới hoàn thành TPP trong năm 2014. Đặc biệt, đại diện Thương mại các nước quyết định sẽ tổ chức cuộc đàm phán trong tháng 1/2014 và cố gắng hết sức để kết thúc Hiệp định trong thời gian sớm nhất. Năm 2014, các cuộc đàm phán sẽ tập trung giải quyết các vấn đề còn tồn tại để TPP sớm được thực thi và phát huy tác dụng của nó.


Tin mới