| | 
Ảnh minh họa (nguồn:M.P)
| (ĐCSVN)- Những tín hiệu tốt lành đầu năm Trong không khí đón xuân Nhâm Thìn, những đánh giá và những triển vọng về sự phát triển nhanh chóng của thị trường bán lẻ Việt Nam là những tin tốt lành báo hiệu một sự khởi động tốt đẹp của thị trường này trong năm 2012. Được biết, trong báo cáo mới nhất về thị trường bán lẻ của Việt Nam, trang mạng Research and Markets khẳng định Việt Nam là một trong năm thị trường bán lẻ sinh nhiều lời nhất trên thế giới. Báo cáo nghiên cứu "Dự báo thị trường bán lẻ của Việt Nam đến năm 2014" của mạng này viết rằng các kênh bán lẻ hiện đại sẽ đóng vai trò chủ chốt trong sự phát triển trong tương lai tại Việt Nam. Sức mua tăng, cách sống thay đổi và ảnh hưởng của nền văn hóa phương tây là một số lực đẩy chính đối với sự phát triển tại nước này. Theo ước tính của Bộ Công Thương, tổng mức bán lẻ cả năm 2011 đạt 1.994 ngàn tỉ đồng, tăng khoảng 29,3% so với năm trước. Một mức tăng trưởng khá ấn tượng trong điều kiện nền kinh tế gặp nhiều khó khăn, và việc ưu tiên kiềm chế lạm phát đã ảnh hưởng lớn đến sản xuất, kinh doanh. Đây là mức tăng đã được dự báo từ trước vì tình hình lạm phát cao - cả năm lên đến 18,13%. Như vậy kinh tế suy giảm nhưng thị trường bán lẻ năm 2011 vẫn đạt quy mô khá, xấp xỉ 90 tỉ đô la Mỹ, đóng góp 15-16% GDP của cả nước.
Lý do chính là quy mô thị trường đã được mở rộng từ những năm trước, nhu cầu tiêu dùng của 87 triệu dân không ngừng tăng trưởng. Sự phát triển mạnh nhất của thị trường bán lẻ Việt Nam nằm ở hình thức bán lẻ hiện đại, với khoảng 600 siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện ích, khiến cho người tiêu dùng hưởng dịch vụ mua sắm thuận tiện hơn.
Bên cạnh đó là sự đa dạng của khoảng 9.000 chợ truyền thống phục vụ nhiều loại đối tượng tiêu dùng. Các doanh nghiệp bán lẻ đã có bước phát triển nhanh, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Nhiều doanh nghiệp đã thiết lập được hệ thống phân phối, bán lẻ rộng khắp, đáp ứng đủ mọi nhu cầu tiêu dùng. Các mô hình quản lý chợ cũng đã chuyển biến tích cực. Trước kia, với mô hình ban quản lý chợ, việc kinh doanh chưa đạt hiệu quả cao và cũng chưa tạo được nguồn hàng cho thương nhân trong chợ. Đến nay đã có 395 doanh nghiệp, 180 hợp tác xã quản lý chợ, công tác tổ chức kinh doanh khai thác và tạo nguồn hàng cho chợ truyền thống được thực hiện tốt hơn. Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa, trong năm 2011, các doanh nghiệp phân phối bán lẻ Việt Nam đã có nhiều nỗ lực vượt qua suy thoái, làm cầu nối hữu hiệu giữa sản xuất tiêu dùng và tham gia bình ổn thị trường, tích cực đóng góp vào cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam.”
Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn những hạn chế cần phải khắc phục như thiếu chiến lược phát triển cho thị trường bán lẻ ở cả 3 cấp độ: Nhà nước, ngành công nghiệp và doanh nghiệp; tính chuyên nghiệp của lực lượng các nhà phân phối bán lẻ Việt Nam, đặc biệt là quản trị doanh nghiệp và nguồn nhân lực thích hợp chưa cao. Bên cạnh đó, đây lại là một kênh phân phối rất phức tạp và được coi là môi trường thuận lợi để gia tăng giá trị của hàng hóa. Hiệp hội bán lẻ Việt Nam cho rằng, dù sự chênh lệch giữa kênh bán lẻ hiện đại và truyền thống vẫn còn rất lớn, khó cân bằng nhanh trong thời gian tới. Nhưng hiện nay người tiêu dùng đã quan tâm hơn đến hệ thống siêu thị và các cửa hàng tiện ích. Bởi nếu như trong năm 2007 tại các đô thị có 66% người tiêu dùng thỉnh thoảng mua sắm tại siêu thị, thì đến nay con số này đã lên tới 96%.
Cuộc cạnh tranh liên tục giữa các kênh bán lẻ hiện đại - truyền thống, nhất là sự tham gia của các nhà bán lẻ nước ngoài đã mang lại luồng gió mới làm thay đổi về chất và diện mạo của ngành bán lẻ nước ta. Với nhiều kênh bán lẻ mới, người tiêu dùng có thêm các lựa chọn mua sắm hơn nên đã tạo áp lực buộc kênh bán lẻ truyền thống đang dần thay đổi về chất lượng phục vụ. Với dân số hơn 87 triệu, thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội và khoảng trống để các nhà đầu tư trong và ngoài nước khai thác. Phát huy tối đa tiềm năng thị trường bán lẻ Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu đang đối mặt nhiều thách thức, triển vọng từ thị trường bán lẻ trong nước là cơ hội lớn đối với các doanh nghiệp Việt Nam trong việc giải quyết đầu ra sản phẩm. Tuy nhiên, để khai thác tốt các lợi thế tiềm năng, phát triển thị trường bán lẻ nước ta một cách căn cơ vẫn đang là một “nút thắt” đối với các nhà bán lẻ nói chung và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nói riêng. Để cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn, hoạt động lâu năm trong thị trường bán lẻ thế giới, ngành bán lẻ Việt Nam còn nhiều điểm cần khắc phục như: nâng cao tính chuyên nghiệp, vì chỉ có khoảng 4-5% nhân lực được đào tạo chuyên ngành; vẫn còn nhiều các đơn vị kinh doanh chưa sử dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực quản lý.
Ngoài ra, hậu cần cho hệ thống phân phối như kho bảo quản, các kho lạnh, xe tải chuyên dùng cũng thiếu đồng bộ, chưa đạt chuẩn khu vực và quốc tế. Việc tổ chức cung ứng hàng hóa chủ yếu có gì bán nấy, chưa xây dựng được vùng cung cấp nguồn hàng ổn định để tiêu thụ. Tính chủ động trong hợp tác liên kết, liên doanh thu mua, tiêu thụ hàng hóa còn rời rạc. Bên cạnh đó, để phát triển thị trường bán lẻ, việc nhà phân phối thực hiện tốt chức năng cầu nối giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội và khoảng trống để các nhà đầu tư trong và ngoài nước khai thác. Do đó, cộng đồng bán lẻ nước ta cần tăng cường hợp tác, mở rộng hội nhập và cạnh tranh bình đẳng trong môi trường bán lẻ đa dạng, nâng tầm thị trường bán lẻ Việt Nam trên bản đồ thế giới về dịch vụ này. Các chuyên gia cho rằng, để tăng sức thu hút cho kênh bán lẻ hiện đại cần tập trung đầu tư hơn nữa cho việc cung cấp thực phẩm tươi sống. Hiện nay thế mạnh lớn nhất của kênh bán lẻ truyền thống là cung cấp các mặt hàng thiết yếu hằng ngày, sản phẩm tươi sống, chiếm 62% tổng chi tiêu của người dân nước ta.
Bên cạnh đó, xu hướng tiêu dùng đã chuyển từ chú trọng các mặt hàng đắt tiền sang các đợt khuyến mại nên doanh nghiệp cần triển khai các hình thức khuyến mại, giảm giá. Đặc biệt, doanh nghiệp trong nước cần nhanh chóng nắm giữ thị trường bán lẻ trên internet, tivi, điện thoại di động bởi nhu cầu mua sắm qua các kênh thông tin này của nhóm người tiêu dùng trẻ tuổi đang tăng nhanh. Sự phát triển của ngành bán lẻ trong năm 2012 còn phụ thuộc vào những diễn biến của kinh tế thế giới và trong nước. Nhưng có thể thấy, sự cạnh tranh giữa kênh bán lẻ hiện đại và truyền thống đã đem lại nhiều lợi ích hơn cho người tiêu dùng. Nhiều chuyên gia cũng nhất trí cho rằng, bảo đảm lợi ích của người tiêu dùng nên là mục tiêu quan trọng nhất của sự phát triển của ngành bán lẻ nước ta. Chuỗi phân phối hàng hóa tiêu dùng ở nước ta có nhiều, hiện diện sâu rộng tại các tỉnh - thành, các khu vực dân cư nhưng rất lẻ tẻ, nặng tính đại lý, đạt lợi nhuận thấp. Chính vì thế, các tập đoàn bán lẻ nước ngoài đã tìm mọi cách vào Việt Nam khai thác cơ hội từ thị trường sơ khai, thiếu chuyên nghiệp và rất đông dân này.
Những kết quả thực tế rất ấn tượng từ doanh thu, tốc độ tăng trưởng đạt trên 40%/năm mà Metro, Big C, Parkson... đạt được khi mạnh dạn đầu tư kinh doanh tại Việt Nam cho thấy họ đã sáng suốt và chọn hướng đi đúng. Bên cạnh đó, mặc dù có sự cạnh tranh mạnh của các tập đoàn doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, song một số doanh nghiệp bán lẻ trong nước đang tích cực mở rộng thị trường. Nổi bật là Công ty Kinh doanh hàng thời trang Việt Nam với hệ thống Vinatex Mart mở rộng được 55 cửa hàng, siêu thị và trung tâm thương mại tại 22 tỉnh thành trong cả nước, chuyên kinh doanh hàng dệt may 100% sản xuất trong nước, mỗi năm tiêu thụ 3,2 vạn mã hàng và 11 triệu sản phẩm. Năm Nhâm Thìn đã đến, với tốc độ tăng trưởng 20%/năm, nhóm chi tiêu tiêu dùng lớn nhất đang ở tuổi 22 - 55, chiếm tới hơn 70% dân số Việt Nam, hứa hẹn sự vươn lên của thị trường bán lẻ. Hi vọng cùng với những nỗ lực của các nhà đầu tư, chính sách quản lý hiệu quả của Nhà nước sẽ giúp cho thị trường bán lẻ của Việt Nam giành được thắng lợi và mục tiêu đã đặt ra./. |