Theo nguồn tin của Hãng tin AFP ngày 16/7, “Ủy ban tự do tôn giáo quốc tế” hôm 15/7 cho biết, tổ chức này đặc biệt quan tâm đến “cuộc trấn áp của Trung Quốc đối với văn hóa và truyền thống tôn giáo của người Duy Ngô Nhĩ”. “Ủy ban tự do tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ này đã kêu gọi Tổng thống Obama xem xét việc hạn chế đi lại và du lịch đối với những quan chức chính phủ Trung Quốc phụ trách các sự việc tại Tân Cương.
Ủy ban tự do tôn giáo quốc tế Mỹ chịu sự quản lý của Chính phủ Liên bang Hoa Kỳ, thành lập vào năm 1998 theo Đạo luật IRFA (Luật công 105-292). Từ khi ủy ban này thành lập cho đến nay, đã từng nhiều lần công bố các báo cáo liên quan đến Trung Quốc.
Trước sự việc này, ông Dư Vạn Lý, chuyên gia các vấn đề quốc tế của Trung tâm nghiên cứu chiến lược quốc tế thuộc trường Đại học Bắc Kinh trước đó đã trả lời với giới truyền thông rằng, phương Tây vẫn luôn có cái nhìn thiên vị đối với Trung Quốc về truyền thống văn hóa. Thêm vào đó sự trỗi dậy của Trung Quốc khiến họ cảm thấy mối đe dọa, có tâm lý phòng ngừa mạnh mẽ. Do đó, việc phương Tây thể hiện thái độ không thân thiện với Trung Quốc trong sự kiện bạo loạn ở Urumqi là điều rất tự nhiên. Cục diện này khó mà thay đổi trong thời gian ngắn.
Trước đó, Hoa Kỳ cũng đã kêu gọi Trung Quốc hãy xem xét một cách cởi mở đến vụ quân đội đàn áp những người biểu tình ở Quảng trường Thiên An Môn hồi năm 1989, và phải đưa ra một bản báo cáo công khai những người bị giết hại, mất tích hay bị giam cầm. Trong một tuyên bố nhân kỷ niệm 20 năm ngày diễn ra các biến cố ở Bắc Kinh, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton nói rằng Trung Quốc nên dành mức độ ưu tiên cho vấn đề nhân quyền ngang bằng với cải cách kinh tế.
Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton
Tuyên bố kêu gọi Trung Quốc hãy ghi nhớ và suy ngẫm về điều mà tuyên bố này viết là sự thiệt mạng bi thảm của hàng trăm người vô tội trong chiến dịch đàn áp quân sự nhắm vào những người biểu tình, và nói rằng Trung Quốc nên giải quyết những gì đã diễn ra một cách cởi mở.
Một nước Trung Quốc đã đạt được tiến bộ to lớn về kinh tế và đang nổi lên để nắm giữ vị thế lãnh đạo quan trọng trên toàn cầu thì nên xem xét đến những vụ việc đen tối trong quá khứ một cách cởi mở và đưa ra một báo cáo chính thức về những người đã bị giết hại, bắt giữ hay mất tích – vừa để học hỏi vừa để hàn gắn. Lễ kỷ niệm này đem đến cho giới hữu trách Trung Quốc một cơ hội để trả tự do cho tất cả những ai còn bị cầm tù vì liên quan đến những sự kiện xung quanh ngày 4 tháng 6 năm 1989.
Tuyên bố kêu gọi Trung Quốc ngưng sách nhiễu những người tham gia biểu tình và khởi động các cuộc đối thoại với gia đình các nạn nhân. Tuyên bố nói rằng Trung Quốc nên tưởng nhớ đến ngày này bằng việc dành cho pháp trị, cho việc bảo vệ nhân quyền và phát triển dân chủ mức ưu tiên ngang với mức đã được dành cho cải cách kinh tế.
Tuy nhiên, phía Trung Quốc cũng cho rằng, cách làm của các nước phương Tây sẽ không gây áp lực với Trung Quốc, bởi vì theo nước này, hành động của chính phủ Trung Quốc là đúng đắn và không có sự nghi ngờ nào hết.
