Bộ Lao Động cho biết, trong tháng Sáu vừa qua, các chủ doanh nghiệp đã giảm mức chi tiêu cho lương với việc cắt giảm 467,000 việc làm, nhiều hơn rất nhiều những gì các nhà dự báo tiên liệu. Tỉ lệ thất nghiệp tăng lên mức 9.5% từ 9.4%. Và tuần trước, có khoảng 614,000 người xin yêu cầu được đóng bảo hiểm trợ cấp thất nghiệp.
Lượng người mất việc làm đã giảm kể từ tháng 1 cho tới khi có dấu hiệu đảo chiều vào tháng 6. Các nhà kinh tế nghĩ rằng rất có thể tỉ lệ thất nghiệp sẽ tăng lên mức 2 con số vào cuối năm nay. Một phạm vi thất nghiệp rộng lớn hơn bao gồm cả những người làm việc bán thời gian muốn tìm được một việc làm ổn định và những người phải từ bỏ việc tìm kiếm một công việc cho mình đã tăng lên mức 16.5%. Lượng việc làm hiện nay trên cả nước bằng với con số của năm 2000. Điều này có nghĩa rằng những việc làm được tạo ra trong vòng 9 năm qua đã hoàn toàn biến mất.
Hôm qua, thị trường chứng khoán có một phiên giảm mạnh. Chỉ số cổ phiếu Standard & Poor’s 500 giảm 2.9%. Những thị trường chứng khoán Châu Âu cũng giảm rõ rệt sau khi Ngân hàng Trung ương Châu Âu giữ nguyên tỉ lệ lãi suất mục tiêu và ngài chủ tịch ngân hàng nói rằng ông hy vọng sự phục hồi sẽ bắt đầu vào giữa năm tới. Các nhà đầu tư mong muốn ngân hàng sẽ tích cực hơn nữa trong việc ngăn chặn cơn suy thoái điều mà dường như nó chưa thực sự nỗ lực.
Cho tới hôm qua, các nhà dự báo kinh tế và các quan chức chính phủ đã tỏ ra khá vui mừng và hăng hái về những tín hiệu cho thấy nền kinh tế Mỹ đang bình ổn trở lại. Rất nhiều người đã bắt đầu nghĩ đến một năm với những tiến triển tích cực, tỉ lệ nhân viên bị sa thải sẽ giảm, các công ty sẽ bắt đầu những vòng quay mới các dây chuyền sản xuất và những lo lắng cho nền kinh tế Mỹ sẽ được thay bằng sự tăng trưởng trở lại.
Trong khi đó điều đó vẫn chưa trở thành hiện thực, những tín hiệu của nền kinh tế vẫn tỏ ra chưa có gì chắc chắn. Dữ liệu ngày hôm qua cùng với những thông tin gần đây đang làm yếu dần những ý kiến cho rằng một sự hồi phục sắp đến.
Ông David Shulman, kinh tế gia cao cấp của UCLA Anderson Forecast, sử dụng một phép ẩn dụ cho những tín hiệu phục hồi của nền kinh tế mà chủ tịch Cục dự trữ Liên bang FED Ban S. Bernanke đưa ra từ đầu năm, “việc này dường như đã phủ bóng lên những tín hiệu phục hồi của nền kinh tế trong cơn khủng hoảng”
Ông Shulman nói, “nền kinh tế đang dần chạm đáy, tuy nhiên chưa hẳn là nó sẽ sớm phục hồi.”
Những dự báo tăng trưởng trong nửa cuối năm nay phụ thuộc vào mức tăng trong chi tiêu tiêu dùng, một giả định có vẻ đang ngày càng bị đặt nhiều nghi vấn. Thậm chí khi người tiêu dùng nhận được những hỗ trợ lớn hơn từ những chương trình kích cầu của chính phủ vào tháng Năm, họ có xu hướng tiết kiệm chúng hơn là dùng vào việc chi tiêu. Theo báo cáo ngày hôm qua, lương không có biến động vào tháng Sáu. Cuối cùng, sự mất việc đang tiếp tục ở một tốc độ nhanh và những người thất nghiệp đang có xu hướng tiết kiệm trong chi tiêu.
Dựa trên nhiều cuộc điều tra khác nhau, người tiêu dùng cũng như các doanh nghiệp đang cảm thấy tự tin hơn rất nhiều kể từ cuối năm ngoái và thị trường chứng khoán đang tăng rõ rệt kể từ tháng Ba. Tuy nhiên chỉ số tự tin trong dân chúng tăng lên vẫn là không đủ để thúc đẩy nền kinh tế đang phải chịu đựng những điều chỉnh khó khăn, điều dẫn đến tỉ lệ thất nghiệp gia tăng. Quả thực, các nhà kinh tế nói rằng hy vọng tốt nhất vào một nền kinh tế khởi sắc là những gói kích thích kinh tế cần phải mạnh mẽ hơn nữa.
Ông John Silvia, kinh tế gia trưởng của công ty Wachovia nói, “chúng ta đang gặp trở ngại trước một viễn cảnh đáng thất vọng, khi nền kinh tế khu vực tư nhân dường như vẫn tiếp tục yếu đi hơn là những gì đã được dự báo. Trong nửa cuối năm nay, chính phủ liên bang sẽ phải tiếp tục chữa cháy cho nền kinh tế.”
Các nghị sĩ đảng Cộng hòa trong Quốc hội công kích vào những con số thảm hại, gọi đó là một minh chứng cho sự không hiệu quả của gói kích cầu kinh tế trị giá 800 tỉ đô la của chính quyền tổng thống Obama. Người đứng đầu phe thiểu số trong Hạ Viện, ông John a. Boehner nói trong một bài phát biểu, “những người dân Mỹ được hứa hẹn rằng những gói kích thích này sẽ giúp giữ một tỉ lệ thất nghiệp không vượt quá 8%, vậy thì những việc làm đang ở đâu?”
Những nhà kinh tế độc lập nhìn chung nghĩ rằng vẫn là quá sớm để phán quyết về tính hiệu quả của kế hoạch kích cầu của chính phủ bởi những gói chi tiêu này mới chỉ bắt đầu có tác động lên nền kinh tế. Phát biểu tại Rose Garden ngày hôm qua, tổng thống Obama dự đoán rằng sẽ phải mất nhiều thời gian để nền kinh tế có thể phục hồi. Ông nói, “như tôi đã nói kể từ khi đặt chân vào nhà Trắng, mớ bòng bong này là kết quả của nhiều năm sai lầm chính sách của chúng ta và có thể sẽ phải mất nhiều hơn một vài tháng để có thể đưa nền kinh tế trở lại đúng quỹ đạo của nó.”
Số lượng việc làm bị mất trong tháng Sáu bắt nguồn từ 136,000 vị trí bị thải hồi do sự cắt giảm mạnh nhất từ phía những nhà sản xuất; 26,500 việc làm từ ngành công nghiệp xe hơi và những nhà cung cấp. Tuy nhiên số lượng nhân viên văn phòng bị mất việc cũng ở một mức rất cao với việc khối dịch vụ kinh doanh và công nhân có trình độ phải cắt giảm 118,000 việc làm, con số này trong lĩnh vực thông tin là 21,000 và trong lĩnh vực các hoạt động tài chính là 27,000.
Thậm chí, bộ máy chính phủ liên bang cũng sa thải đến 49,000 công chức khi Cục điều tra dân số cắt giảm những vị trí không quan trọng và tạm thời. Y tế và giáo dục là những khu vực duy nhất tạo ra được việc làm mới với 34,000 việc làm được tạo thêm.
Tuy nhiên cũng có những dấu hiệu tích cực trong bản báo cáo mặc dù không rõ ràng bằng những con số tổng quan. Tập đoàn Bernard Baumohl of the Economic ghi nhận, sự tăng tỉ lệ thất nghiệp là thấp nhất trong vòng 1 năm, và những giờ sản xuất thêm tỏ ra khá ổn định có thể là dấu hiệu sớm của sự hồi phục. Trong một bản báo cáo riêng vào ngày hôm qua, Bộ Thương mại nói rằng những đơn đặt hàng cho các nhà máy tăng 1.2% vào tháng Năm, tỏ ra khả quan hơn mong đợi.
Ông Baumohl nhận xét, “Bức tranh của nền kinh tế đang dần trở nên rõ rệt hơn. Nền kinh tế đã phải trải qua một cơn suy thoái tồi tệ 18 tháng qua tuy nhiên giờ đây nó đang dần hồi phục.”