Việc cập nhật bảng giá tính thuế đối với các loại ô tô nguyên chiếc nhập khẩu, không kể mới hay cũ của Tổng cục Hải quan cách đây ít ngày đã nhận được sự chào đón nhiệt tình của các doanh nghiệp lắp ráp ô tô trong nước.
“Là nhà sản xuất ô tô và cũng là nhà nhập khẩu chính hãng tại Việt Nam, chúng tôi ủng hộ việc chống gian lận thương mại trong việc nhập khẩu xe của một số công ty thương mại, đặc biệt là vấn đề kê khai giá thấp hơn so với thực tế”, TS. Udo Loersch, Tổng giám đốc Công ty Mercedes - Benz Việt Nam nhấn mạnh.
Cũng hoan nghênh động thái tích cực và nhanh chóng của Tổng cục Hải quan, ông Michael Pease, Tổng giám đốc Công ty Ford Việt Nam cho rằng, đây là việc làm cần thiết để hạn chế các hành vi gian lận thương mại, khai giảm giá bán của một số doanh nghiệp nhập khẩu xe nguyên chiếc dẫn đến thất thu thuế cho Nhà nước và tình trạng thâm hụt thương mại do nhập siêu.
Một số công ty ô tô hiện có tại Việt Nam cũng có những đóng góp nhất định trong việc cung cấp thông tin và hỗ trợ như một nguồn tham khảo cho việc cập nhật biểu giá tính thuế nói trên của Tổng cục Hải quan như Mercedes - Benz Việt Nam hay các địa chỉ truy cập giá xe Ford ở những thị trường khác nhau.
Ông Nguyễn Đăng Thảo, Giám đốc Tiếp thị và Bán hàng Công ty Euro Auto cũng bày tỏ mong muốn Tổng cục Hải quan linh động để thực hiện việc tham vấn giá cho phù hợp với nhà nhập khẩu chính thức và không chính thức.
Tuy nhiên, các nhà sản xuất ô tô cũng cho rằng, chỉ riêng biểu giá tính thuế ô tô nhập khẩu này cũng chưa đủ ngăn chặn gian lận thương mại của các doanh nghiệp cố tình. “Muốn ngăn chặn gian lận thương mại, cần truy xét nhiều yếu tố bên cạnh việc kê khai giá”, TS. Loersch nói.
Trên thực tế, có không ít doanh nghiệp và khách hàng đã làm nhiều thủ thuật để biến xe mới 100% thành xe cũ để giảm được giá tính thuế khi nhập khẩu.
Theo các quy định hiện nay, để được coi là xe cũ nhập khẩu, ngoài yêu cầu không quá 5 năm kể từ ngày sản xuất, phải đạt điều kiện đã được lưu hành 6 tháng và đạt trên 10.000 km trở lên trên đồng hồ khi cập cảng Việt Nam. Đây là những quy định mà các nhà nhập khẩu thương mại có thể dễ dàng đạt được khi muốn biến xe mới thành xe cũ. Dĩ nhiên, đã là xe cũ, thì giá cũng giảm theo tỷ lệ khấu hao tương ứng và các loại thuế phải nộp cũng ít đi.
Ông Michael Pease cũng cho rằng, bên cạnh việc ban hành biểu giá này, quá trình thực hiện giám sát của các cơ quan chức năng cũng cần được tăng cường thường xuyên.
Nhưng e ngại về gian lận thương mại không chỉ diễn ra với xe nguyên chiếc. Gian lận thương mại trong nhập khẩu linh kiện cũng được cho là có khả năng. Ông Thảo cho hay, gian lận thương mại cũng có thể xảy ra đối với các đơn vị lắp ráp xe trong nước khi có sự dàn xếp về giá linh kiện nhập khẩu giữa đơn vị lắp ráp xe trong nước với tập đoàn mẹ ở nước ngoài. Thông thường, vốn đầu tư của các đơn vị lắp ráp tại Việt Nam đều có phần đầu tư của tập đoàn ở nước ngoài. Chính vì vậy, việc dàn xếp này rất thuận lợi để thực hiện và được sự hỗ trợ hoặc cam kết của tập đoàn mẹ.
Cũng đồng tình với quan điểm “biểu giá tính thuế mới được cập nhật sẽ góp phần làm giảm bớt nhập siêu”, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng, nhập siêu không chỉ giới hạn trong xe nhập khẩu nguyên chiếc, mà còn có thể xảy ra đối với nhập khẩu bộ linh kiện trong ngành ô tô. Trong đó, tỷ trọng bộ linh kiện nhập khẩu chiếm tỷ lệ rất cao 70%, tương ứng với số lượng xe bán ra trên thị trường vào năm 2009 là 120.000 xe trong toàn bộ thị trường khoảng 150.000 xe.
Đó là chưa kể vai trò của nhà nhập khẩu trong thị trường ô tô là điều tiết thị trường và góp phần hạn chế sự bảo hộ, tạo ra một đối trọng cần thiết để đảm bảo thị trường có môi trường cạnh tranh lành mạnh, đa dạng các sản phẩm và cuối cùng là người tiêu dùng sẽ có nhiều lựa chọn và có nhiều quyền lợi hơn.
Đối với người tiêu dùng, thiết nghĩ, bất cứ một khách hàng nào khi mua một chiếc xe đều nên tìm hiểu kỹ ngoài giá thành sản phẩm, còn có các yếu tố quan trọng về đảm bảo chất lượng, an toàn, lượng tiêu thụ nhiên liệu và hệ thống dịch vụ, bảo hành, bảo trì đi kèm để quá trình sử dụng xe được thuận lợi và kinh tế. Đó cũng chính là lý do khiến các hãng ô tô lớn đều đầu tư bài bản và dài hạn tại Việt Nam để có một mạng lưới bán hàng và dịch vụ đáp ứng tốt nhất nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng nội địa.