Nhanh và trực tiếp
Có lần trò chuyện với nhà báo Trần Lâm, Giám đốc đầu tiên của Đài TNVN, ông nhắc đến sự trẻ trung và năng nổ của đội ngũ các nhà báo Thời sự của Đài 65 năm về trước. Lúc ấy, họ mới ngấp nghé 30 xuân xanh. Vậy mà trong những điều kiện khó khăn nhất, hàng ngày, các bản tin tiếng Việt vẫn được sản xuất và phát vào các giờ: 7h15 đến 7h30; 11h đến 11h30; 11h45 đến 12h00; 19h đến 19h30.
Các cán bộ, phóng viên, biên tập viên (PV, BTV) và phát thanh viên của Đài TNVN đã cố gắng để có được những tin tức mới nhất, nhanh nhất về cuộc chiến đấu của quân và dân ta chống lại thực dân Pháp xâm lược. Và làn sóng Thời sự trẻ trung vẫn được phát huy trong thời kỳ chống Mỹ, thời kỳ đổi mới và đến tận hôm nay.
Hiện nay, Hệ Thời sự - Chính trị - Tổng hợp có 100 cán bộ, PV, BTV. Họ cũng trẻ trung và năng động như cha anh ngày nào. Mỗi ngày, họ đảm nhận 24h sóng với 4 chương trình thời sự chính phát vào lúc 6h0-6h30; 12h0-13h0; 18h-19h0 và 22h0-22h45. Cùng với các bản tin phát 30 phút một lần là nhiều chương trình khác phân tích sâu hơn và kỹ càng hơn các vấn đề thời sự…
Nghe Hệ VOV1 mỗi ngày, thính giả có được một bức tranh đầy đủ về tình hình thời sự và những bình luận, phân tích chuyên sâu về các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội trong nước và trên thế giới.
Một trong những tiêu chí của Hệ Thời sự - Chính trị - Tổng hợp VOV1 là Nhanh và Trực tiếp. Nói thì đơn giản như vậy, nhưng để làm được điều đó, anh chị em phải căng ra để cùng với Trung tâm Tin, các cơ quan thường trú trong và ngoài nước cập nhật tin tức. Một chuyến đi công tác của các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước; một sự kiện văn hóa - xã hội ở trong nước và quốc tế; hoặc mỗi khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh… đều được phản ánh trực tiếp trên sóng thời sự.
Phát thanh Việt Nam đã làm trực tiếp từ những chương trình đầu tiên 7/9/1945, nhưng làm trực tiếp với đầy đủ cách thức của phát thanh hiện đại thì Ban Thời sự là đơn vị mở đầu năm 1993. Chính cách thức này khiến tin tức thời sự sống động và gần gũi hơn với công chúng. Nhưng cũng từ năm 1993 đến nay, phát thanh trực tiếp đã được Hệ VOV1 nâng lên thành một hệ phát thanh mở. Ví như năm 2010 này, những ngày lễ lớn như Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đảng, 35 năm ngày Giải phóng miền Nam; kỷ niệm 120 năm ngày sinh Bác Hồ hay kỷ niệm 65 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9… Hệ VOV1 đã thực hiện mở các chương trình từ 12 - 18 tiếng mỗi ngày. Và sắp tới kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, Hệ VOV1 sẽ thực hiện một chương trình mở suốt 24h với tên gọi “24H với Hà Nội ngàn năm”.
Ở các chương trình này, vòng quay tin tức gấp gáp hơn bởi bất cứ lúc nào tin tức cũng được cập nhật; thính giả được tham gia vào chương trình và các cầu phát thanh trực tiếp được nối với nhiều phóng viên ở trong nước và quốc tế; các cuộc tọa đàm trực tiếp với khách mời tại phòng thu và hiện trường… Những đợt bão lũ lớn, Hệ VOV1 vẫn làm việc cả ngày đêm để thông tin tình hình phòng chống bão lụt tới đồng bào cả nước. Để làm được như vậy, từ lãnh đạo Hệ đến PV, BTV, kỹ thuật viên cũng “quay tít” theo guồng quay của thời gian. Phòng phát thanh trực tiếp, phòng biên tập đèn luôn đỏ, anh chị em chạy như thoi dệt. 3 chiếc điện thoại dành cho thính giả cứ trả lời xong đặt xuống chuông lại reo… Có người cho rằng, tin - bản thân đã là mới, đã tươi trẻ, bản thân phát thanh trực tiếp đã sinh động… Nhưng thực chất để có một chương trình thời sự hay một hệ mở có góc cạnh và lọt tai thính giả - cả những người khó tính nhất, thì rất cần sự trăn trở suy tính của lãnh đạo Hệ, bàn tay khéo léo của cả kíp biên tập.
Ngay khi lên sóng, người dẫn cũng phải đau đầu để tìm được ý tứ, tìm được cách nói làm sao cho phù hợp với sự kiện, với tốc độ của vòng quay tin tức, để không lặp lại mình ngày hôm qua… Tất cả điều đó có được trước hết là do tinh thần trách nhiệm với làn sóng, với thính giả; là lòng yêu nghề và sống chết với nghề; là tính chuyên nghiệp và điều kiện làm việc, điều kiện được cọ sát, được thể hiện.
“Ngày nào cũng là hệ mở”
Tổng Giám đốc Vũ Văn Hiền, mỗi lần nói chuyện với anh chị em Hệ VOV1 đều nêu rõ: Hệ VOV1 là hệ mũi nhọn của Đài TNVN, và chương trình Thời sự là điểm nhọn nhất. Chính vì vậy, để mũi nhọn ấy có đủ sức mạnh thì chương trình Thời sự phải đổi mới hằng ngày. Hiện nay, chương trình Thời sự đang thực hiện một format năng động để người dẫn có thể chủ động đưa tin tức mới nhất vào chương trình, để các cầu phát thanh trực tiếp có thể được nối bất cứ lúc nào…
Điều đặc biệt là thời gian qua chương trình Thời sự tiếp tục duy trì mảng bình luận đấu tranh dư luận, nhưng có kế hoạch và ngày càng đi vào chiều sâu. Các bài bình luận phát trong chương trình thời sự 6h sáng do các PV, BTV trong Hệ và cả Đài đảm nhận; loạt bài do Tổng Giám đốc Vũ Văn Hiền viết đã tạo được dấu ấn trong lòng thính giả. VOV1 luôn nhận được sự khen ngợi, động viên, góp ý kịp thời, tạo nên bản sắc mới cho Hệ VOV1. Đài Tiếng nói Việt Nam nói chung và Hệ VOV1 nói riêng là cơ quan báo chí đi đầu trong tuyên truyền đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng góp phần làm lành mạnh hóa xã hội. Chương trình Thời sự đã phát nhiều phóng sự điều tra để phanh phui những vụ việc tiêu cực, phản ánh một số vấn đề chưa hợp lòng dân hoặc làm sai nguyên tắc của Đảng và Nhà nước.
Hệ VOV1 đã, đang tiếp tục gìn giữ và làm tốt hơn các chương trình đã thành thương hiệu của Đài TNVN như Nông nghiệp nông thôn, Pháp luật đời sống, Kinh tế, Theo dòng thời sự, Chính phủ với người dân, Quốc hội với cử tri, Tài nguyên và môi trường, Biển đảo Việt Nam, Đời sống tôn giáo… Các chương trình này được nâng cao hơn một bước với những thông tin nóng hổi, gần với các sự kiện thời sự, đồng thời bổ sung và làm sâu đậm hơn các sự kiện này.
65 năm đi qua và gần 10 năm thực hiện đổi mới nâng cao chất lượng nội dung lẫn hình thức, các chương trình phát thanh trên Hệ VOV1 là món ăn tinh thần không thể thiếu trong công chúng. Công nghệ thông tin đang phát triển ngày một mạnh mẽ đã và đang làm cho cách thức nghe đài của công chúng thay đổi. Định hướng trước mắt của Hệ VOV1 là dần dần thay đổi để đáp ứng những yêu cầu này. Đó là sẽ thực hiện nhiều chương trình mở và tương tác hơn, khi có điều kiện thì “ngày nào cũng là hệ mở” như chỉ đạo của Tổng Giám đốc Vũ Văn Hiền.
Các show chương trình sẽ thực sự thông tin nhanh, sắc, gần gũi, hấp dẫn, thiết thực với công chúng. Muốn như vậy, công tác đào tạo về con người và đầu tư cơ sở vật chất phải được quan tâm hàng đầu. Chỉ có đội ngũ cán bộ, PV, BTV năng động, nhiệt tình và có nghề với các trang thiết bị hiện đại thì việc xây dựng Hệ VOV1 thành hệ phát thanh mở sẽ ở trong tầm tay. Hệ VOV1 tiếp tục là mũi tên xanh trên làn sóng phát thanh./.
Thành Tuyên