Mấy năm nay chổi tre được giá, mối cái chổi tre tương đương 2 kg thóc bởi thế, nhà nhà đi hái Khoang Lài dẫu có phải trèo đèo, băng rừng, lội suối hay xuống các thung sâu. Những chiếc chổi tre không giúp cho người dân nơi đây giàu có, nhưng cũng đủ cho họ bước qua mùa giáp hạt…
Vội đặt vác cây Khoang Lài trên vai xuống đất, đưa một tay lên gạt những giọt mồ hôi đang chảy đầm đìa trên má, chị Triệu Thị Múi cho biết: “Mình bắt đầu theo mẹ đi hái loại cây này từ năm 13 tuổi, đến nay đã được 10 năm trong nghề”. Theo chị Múi, nghề hái Khoang lài rất vất vả và nguy hiểm vì phải vào trong tận rừng sâu có khi bị lạc đường do sương mù hoăc trời tối không kịp ra khỏi rừng phải đối mặt với việc bị rắn, vắt cắn xảy ra như cơm bữa". Vì cái ăn, cái mặc nên vẫn phải đi thôi”, chị Múi nói.
Những người đi thu hoạch Khoang Lài phải dậy từ rất sớm. Họ phải đi bộ gần chục cây số mới tới được chỗ có cây để chặt. Nếu đi xa, họ phải mang theo cơm nắm đến chiều mới trở về nhà. Thường cứ 15-20 cây gộp lại thành một chiếc chổi tre. Người khỏe và gặp bãi có nhiều cây Khoang lài thì cũng hái được 20-25 chiếc chổi mỗi ngày. Với giá từ 10.000 đồng một chiếc, thu nhập của người dân nơi đây cũng được từ 100.000 đến 200.000 đồng mỗi ngày. Đây là số tiền không nhỏ vì thế, hễ hôm nào trời nắng mọi người ở khắp các bản lại rồng rắn nhau đi hái.
Giá chổi theo thời gian mỗi năm mỗi tăng cao nên sức hút từ nó càng kéo thêm nhiều người lên rừng. Vì vậy, không chỉ có người lớn đi hái cây làm chổi, nhiều em nhỏ cũng tham gia leo núi hái “lộc rừng”.
Dọc theo các chợ trên tuyến quốc lộ 4B như chợ: Bản Ngà, Lộc Bình… những chiếc chổi Khoang lài được người dao Mẫu Sơn đem bán la liệt. Những chiếc chổi này được những người Tày, Nùng ở dưới chân núi Mẫu Sơn mua về phục vụ mùa màng, làm chổi quét lúa, ngô… Nhờ thế, việc hái Khoang lài làm chổi cứ diễn ra từ năm này sang năm khác.
Hoàng Văn Hương
