Một số vấn đề cơ bản về công tác Dân vận của Đảng trong tình hình hiện nay

QĐND - 13/10/2010 23:17

Mot so van de co ban ve cong tac Dan van cua Dang trong tinh hinh hien nay

Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của một dân tộc anh hùng, đoàn kết, bền bỉ và kiên cường trong đấu tranh dựng nước và giữ nước đầy gian nan, quyết liệt và hào hùng, đã hun đúc nên sức mạnh và truyền thống yêu nước; đó là sức mạnh của lòng dân, của đại đoàn kết toàn dân tộc.

Phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam 80 năm qua, Đảng ta luôn xác định công tác dân vận là nhiệm vụ chiến lược, phải được tiến hành thường xuyên trong mọi hoàn cảnh, trên mọi địa bàn, đối với mọi tầng lớp nhân dân các dân tộc. Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta vượt qua bao gian nan, thử thách, tiến hành thắng lợi hai cuộc kháng chiến vĩ đại giành độc lập, tự do và thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Những thành tựu đã đạt được trong thời kỳ đổi mới từ 1986 đến nay do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo khẳng định một lần nữa sự phát triển và trưởng thành của Đảng Cộng sản Việt Nam. Những kết quả ấy không chỉ làm cho chúng ta vững tin đi tiếp chặng đường đã lựa chọn mà còn khẳng định sự phát triển mới của Đảng ta trong việc khơi dậy và phát huy tiềm năng, sức sáng tạo to lớn của nhân dân đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trong thời kỳ đổi mới, công tác dân vận của Đảng thực hiện nhiệm vụ trong bối cảnh và điều kiện công cuộc đổi mới ở nước ta từng bước đạt những thành tựu to lớn, đất nước có sự thay đổi ngày một cơ bản và toàn diện. Kinh tế - xã hội phát triển, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện rõ rệt; hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố và tăng cường … Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế chưa tương xứng với khả năng; cơ chế chính sách về văn hóa – xã hội chậm đổi mới; nhiều vấn đề xã hội bức xúc chưa được giải quyết tốt; bên cạnh đó, các thế lực thù địch luôn âm mưu “diễn biến hòa bình” với các thủ đoạn quyết liệt tranh giành quần chúng, chia rẽ mối quan hệ giữa Đảng với dân, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Trước thực tiễn yêu cầu của công cuộc đổi mới, công tác dân vận của Đảng đã có những đổi mới cơ bản, toàn diện, cả về nhận thức cũng như phương thức tiến hành, đáp ứng với đòi hỏi của tình hình mới. Những chủ trương, chính sách về công tác dân vận, về đại đoàn kết dân tộc, về xây dựng giai cấp công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân, thanh niên, phụ nữ, về tôn giáo, dân tộc, người Việt Nam ở nước ngoài... lần lượt được xác định và ngày càng được hoàn thiện. Nghị quyết Trung ương 8B (khóa VI) “về đổi mới công tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân” có ý nghĩa sâu sắc đối với công tác dân vận của Đảng thời kỳ đổi mới. Đặc biệt, gần đây, Bộ Chính trị đã có Quyết định số 290 ngày 25-2-2010 về việc ban hành Quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị, trong đó quy định rõ trách nhiệm, nội dung, phương thức công tác dân vận của toàn bộ hệ thống chính trị. Nhờ đó, công tác dân vận của cả hệ thống chính trị đã có nhiều tiến bộ, có chất lượng và hiệu quả trong đời sống xã hội, bước đầu có chuyển biến tích cực rõ nét trên một số mặt công tác như sau:

- Hệ thống dân vận, từ Trung ương đến cơ sở đã tham mưu cho Đảng, cấp ủy các cấp có nhiều chủ trương, chỉ thị, nghị quyết về công tác dân vận như: Các Nghị quyết số 23, 24, 25 Hội nghị Trung ương 7 (khóa IX) “về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, “về công tác dân tộc”, “về công tác tôn giáo”; các Nghị quyết của Hội nghị Trung ương 6 và Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam, về công tác thanh niên, về đội ngũ trí thức và về nông nghiệp, nông dân, nông thôn v.v.. Đồng thời, hệ thống dân vận đã tích cực tham mưu cho các cấp ủy tiến hành kiểm tra, sơ kết, tổng kết các nghị quyết, chỉ thị của Đảng.

- Công tác dân vận của các cơ quan nhà nước và các cấp chính quyền có nhiều chuyển biến. Đã chú trọng đến công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật cho nhân dân, chăm lo thiết thực đời sống mọi mặt của nhân dân. Sau khi Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị 30 “về xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở”, Quốc hội, Chính phủ đã thể chế hóa thành pháp luật, đưa Quy chế dân chủ vào thực hiện ở các loại hình cơ sở; cải cách thủ tục hành chính ngày càng được đẩy mạnh, những bức xúc trong nhân dân được quan tâm giải quyết; công tác dân vận của các LLVT ngày càng đi vào chiều sâu, có tác dụng tích cực trong đoàn kết quân dân.

- Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và các lực lượng làm công tác vận động quần chúng có nhiều đổi mới, sáng tạo về nội dung, phương thức hoạt động; chất lượng, hiệu quả hoạt động được nâng cao, hướng mạnh hơn về cơ sở; quan tâm, chăm lo hơn nhu cầu, lợi ích chính đáng của đoàn viên, hội viên và quần chúng; ngày càng thể hiện tốt hơn vai trò giám sát, phản biện xã hội; tập hợp ngày càng đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, qua đó đã xây dựng được nhiều điển hình “dân vận khéo” trên các lĩnh vực, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của từng địa phương, đơn vị. Công tác dân tộc, tôn giáo, công tác vận động đồng bào Việt Nam ở nước ngoài... ngày càng có hiệu quả thiết thực hơn, góp phần củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

- Tổ chức, bộ máy và cán bộ làm công tác dân vận của hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương ngày càng được củng cố về số lượng và nâng cao về chất lượng, từng bước đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Hoạt động của hệ thống dân vận ngày càng đổi mới, sáng tạo, nâng cao hiệu quả trong công tác tham mưu, đề xuất; chủ động phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, các lực lượng, cơ quan, ban, ngành triển khai thực hiện công tác dân vận ngày càng đồng bộ và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại không ít khó khăn trong công tác dân vận đó là: Nhận thức về công tác dân vận và triển khai thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng về công tác dân vận vẫn chưa thực sự được quan tâm ở một số cấp ủy, cán bộ, đảng viên; công tác triển khai, tổ chức thực hiện công tác dân vận ở một số địa phương còn lúng túng, chưa đồng bộ, chưa thường xuyên, thiếu sâu sát; vai trò, trách nhiệm tham mưu, đề xuất hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra của một số ban dân vận cấp ủy còn hạn chế. Sự phối hợp, kết hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể chưa thực sự chặt chẽ, thường xuyên.

Trong những năm tới, đất nước ta đứng trước nhiều thời cơ, vận hội nhưng cũng không ít thách thức, khó khăn. Để góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân vượt qua khó khăn, thách thức, tận dụng thời cơ, vận hội, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, công tác dân vận cần tập trung làm tốt một số nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

1. Tập trung vào quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng; các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với các tầng lớp quần chúng nhân dân như: Nghị quyết số 11 của Bộ Chính trị (khóa X) “về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước”; Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 6 và 7 (khóa X) về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước; về xây dựng đội ngũ trí thức; về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên; về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Quy chế Công tác dân vận của hệ thống chính trị, theo Quyết định số 290 ngày 25-2-2010 của Bộ Chính trị; Kết luận số 57 của Bộ Chính trị (khóa X) “Về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; về công tác dân tộc; về công tác tôn giáo”; Kết luận số 65 của Ban Bí thư (khóa X) “Về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 30 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở”...

2. Xây dựng Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XI sắp tới của Đảng về công tác dân vận; tiếp tục tham mưu cho Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các cấp ủy kiểm tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật, chương trình, dự án của Nhà nước, chủ trương của địa phương liên quan đến công tác dân vận, dân tộc, tôn giáo; thực hiện tốt chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo, xây dựng lực lượng cốt cán, tranh thủ những người có uy tín trong đồng bào dân tộc, các chức sắc, chức việc trong tôn giáo.

3. Phối hợp tham mưu cho các cấp ủy đảng, chính quyền chỉ đạo, ban hành các văn bản, chương trình nhằm cụ thể hóa nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến công tác vận động quần chúng, đồng thời, phối hợp các lực lượng làm công tác dân vận để thực hiện có hiệu quả. Coi trọng công tác dân vận của các cơ quan nhà nước, các cấp chính quyền và LLVT, thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở gắn với phòng, chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm; chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch kích động, chống đối, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; thực hiện tốt phương châm: Trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân; nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin; tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, giải quyết kịp thời, hiệu quả những vấn đề xã hội bức xúc và khiếu nại, tố cáo của nhân dân; đẩy mạnh phong trào thi đua “Dân vận khéo” và các phong trào thi đua yêu nước. Tiếp tục thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và tư tưởng về công tác dân vận của Bác Hồ, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, hiệu quả về công tác dân vận, thực sự làm cho dân tin, dân yêu và gắn bó mật thiết, bền chặt giữa Đảng với nhân dân.

4. Tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác dân vận, nâng cao hiệu quả công tác dân vận của hệ thống chính trị, theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 (khóa X) về “đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị”; thường xuyên chỉ đạo sát sao đối với Mặt trận, đoàn thể nhân dân, quan tâm chăm lo đến các điều kiện hoạt động và chính sách cán bộ. Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân không ngừng củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo Kết luận số 62 của Bộ Chính trị (khóa X) “Về tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội”; tập trung chỉ đạo sâu sát cơ sở, nắm chắc tình hình nhân dân, nhất là vùng trọng điểm, địa bàn chiến lược; tham mưu giải quyết kịp thời những kiến nghị, đề xuất chính đáng của quần chúng nhân dân, góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; đồng thời, nâng cao vai trò, trách nhiệm, chất lượng giám sát, phản biện xã hội và tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh.

5. Chủ động và tăng cường công tác ký kết và phối hợp hoạt động giữa các lực lượng làm công tác dân vận với các tổ chức trong hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng về công tác dân vận. Củng cố, kiện toàn tổ chức, bộ máy, cán bộ và nâng cao chất lượng của các cơ quan tham mưu về công tác dân vận, công tác dân tộc, công tác tôn giáo các cấp; xây dựng, củng cố khối dân vận cơ sở; quan tâm giải quyết chính sách thỏa đáng cho cán bộ dân vận và tăng cường tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, không ngừng nâng cao trách nhiệm, năng lực cán bộ đáp ứng yêu cầu về công tác dân vận trong tình hình mới.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, với 80 năm truyền thống vẻ vang của công tác dân vận, đội ngũ những người làm công tác dân vận trong hệ thống chính trị tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, đoàn kết, đổi mới, sáng tạo vì sự nghiệp dân vận của Đảng, góp phần xứng đáng vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI sắp tới đề ra, tiếp tục góp phần quan trọng đưa đất nước phát triển vững chắc trên con đường CNH-HĐH, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

HÀ THỊ KHIẾT - Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân vận Trung ương