Alexandre Bastyrkine, Chủ tịch Ủy ban điều tra trực thuộc Viện Kiểm sát tối cao Nga vừa thông báo rằng, cuộc điều tra của ủy ban này về những nguyên nhân dẫn tới cuộc xung đột giữa Nga - Gruzia gần như đã hoàn tất.
Tham gia vào cuộc điều tra trong suốt thời gian gần một năm nay gồm hơn 100 thẩm phán, phỏng vấn 1.000 nhân chứng, thực hiện 928 cuộc giám định, phân tích 600 tài liệu bằng tiếng Gruzia, và tiếp nhận 30.000 lời cam kết, thăm viếng 1.000 địa điểm xảy ra các cuộc đụng độ và thu thập 380 báo cáo thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.
Theo báo điện tử Vzgliad của Nga thì tất cả đều cho thấy lãnh đạo Gruzia đã phạm hai tội theo Bộ luật Hình sự Nga: "Sát hại hai người hoặc nhiều hơn" và "diệt chủng". "Chúng tôi sẽ làm tất cả để có được những chứng cứ (âm thanh và chữ viết) về các lệnh của Tổng thống Gruzia Mikhail Saakachvili và các tướng chỉ huy quân đội Gruzia, đưa ra cho thuộc cấp của họ" - ông Alexandre Bastyrkine cam kết.
"Các tướng quân đội của Gruzia sẽ không thể tiến hành chiến dịch đánh Nam Ossetia và Abkhazia nếu không có binh lính. Còn nếu chính họ tiến hành theo lệnh của người đứng đầu nhà nước thì đơn giản đây là một vụ sát hại. Hơn nữa, chúng tôi đã thành lập được tội danh diệt chủng (chống lại người dân Nam Ossetia - khiến 5.600 người phải chịu đựng) và tội sát hại dân thường.
Ngay sau những giờ đầu tiên trong cuộc tấn công của Gruzia (bằng pháo hạng nặng), 36.000 người dân đã phải rời Nam Ossetia" - Chủ tịch Ủy ban điều tra Viện Kiểm sát tối cao Nga cho biết thêm. Hiện Viện Kiểm sát tối cao Nga không loại trừ khả năng thành lập một tòa án đặc biệt để xét xử những tội ác của Gruzia gây ra tại Nam Ossetia.
Cuộc chiến giữa Gruzia - Nga tháng 8/2008.
Trong đêm ngày 7, rạng sáng ngày 8/8/2008, Gruzia đã đem quân đánh Nam Ossetia, một trong hai nước cộng hòa ly khai đòi độc lập tách khỏi Gruzia. Quân đội Gruzia đã bắn đạn pháo liên hồi vào thủ phủ Tskhinvali của Nam Ossetia, phá hủy hoàn toàn thành phố và giết chết 1.492 dân thường (con số của chính quyền Nam Ossetia). Vì đây là khu vực có nhiều người gốc Nga sinh sống, do đó Moskva đã lập tức phản ứng lại bằng một chiến dịch quân sự quy mô lớn buộc Gruzia phải ngồi vào bàn đàm phán hòa bình.
Đến ngày 26/8/2008, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã ký sắc lệnh công nhận độc lập Nam Ossetia và Abkhazia. Quyết định này được đưa ra 5 ngày sau khi Abkhazia và Nam Ossetia kêu gọi Tổng thống và Quốc hội Nga công nhận tuyên bố độc lập của hai vùng đất này.
Ngay sau sắc lệnh trên, phương Tây đã có phản ứng gay gắt. Chính cuộc chiến này đã làm leo thang căng thẳng giữa Nga và các nước phương Tây, đứng đầu là Mỹ, trong suốt gần một năm qua. Thậm chí, có lúc người ta còn lo ngại xảy ra một cuộc Chiến tranh lạnh thứ hai, đặc biệt là sau hành động cắt đứt mọi đối thoại giữa Nga và Nato. (Mới đây hôm 27/6, hai bên đã đồng ý khởi động lại hợp tác song phương trong lĩnh vực chính trị và quân sự trong khuôn khổ Hội đồng NATO - Nga).
Tình hình an ninh tại vùng Kavkaz hiện đang được cải thiện. Ngày 14/7 vừa qua, một cuộc gặp giữa Gruzia- Abkhazia và Nga đã diễn ra tại Gali, Abkhazia, nhằm tìm kiếm giải pháp ngăn ngừa tái diễn xung đột Abkhazia-Gruzia. Đại diện Liên Hiệp Quốc và Liên minh châu Âu (EU) tham dự hội nghị đã đánh giá rất cao kết quả đạt được.
Tính cần thiết phải tổ chức các cuộc hội đàm thường xuyên giữa Abkhazia và Gruzia, thậm chí cả giữa Gruzia và Nam Ossetia, đã được đưa ra tại vòng 7 của những cuộc hội đàm tại Genève, Thụy Sĩ, về an ninh tại vùng Kavkaz diễn ra ngày 17 và 18/2/2009. Hệ thống các cuộc tiếp xúc thường xuyên này giữa các bên có tên gọi là "cơ chế phòng ngừa tái diễn xung đột". Gruzia và Nam Ossetia đã có hai cuộc hội đàm trong khuôn khổ cơ chế này.
Từ ngày 15/8/2008, các phái đoàn của Abkhazia, Gruzia, Nga, Mỹ, Nam Ossetia, cùng đại diện của UE, Liên Hiệp Quốc và Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) đã tham gia trên cương vị bình đẳng vào các cuộc đối thoại tại Genève về tình hình an ninh tại vùng Kavkaz sau khi cuộc xung đột tháng 8/2008 kết thúc. Các cuộc hội đàm này nhằm nhanh chóng thiết lập sự ổn định tại khu vực.
Trước tuyên bố trên của Viện Kiểm sát tối cao Nga, lãnh đạo Gruzia hiện chưa có phản ứng chính thức nào. Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông nước này cho biết hiện Gruzia cũng đang chuẩn bị một kế hoạch nhằm kết tội Nga trong cuộc chiến tháng 8/2008 như một hình thức trả đũa