Cuộc chiến quyền lực tại Honduras đang lâm vào thế bế tắc mới, bất chấp những nỗ lực hòa giải của khu vực và thế giới. Hôm 19.7, cuộc đàm phán kéo dài hai ngày giữa đại diện chính phủ lâm thời do ông Roberto Micheletti đứng đầu với đại diện của ông Zelaya thông qua các nhà trung gian do Tổng thống Oscar Arias của Costa Rica dẫn đầu đã đổ vỡ, theo hãng tin AP.
Bản đề xuất do các nhà trung gian quốc tế đưa ra có điều khoản cho phép ông Zelaya trở về và giữ ghế tổng thống trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ trước khi bầu cử được tổ chức theo đúng luật pháp. Tuy nhiên, đại diện của chính phủ lâm thời tại Honduras chỉ đồng ý một số điểm, và hoàn toàn bác bỏ khả năng trở về của ông Zelaya.
“Tôi rất tiếc, các đề xuất mà quý vị đưa ra là không thể chấp nhận được đối với chính phủ hợp hiến của Honduras”, ông Carlos Lopez, đại diện cho chính phủ lâm thời Honduras, phát biểu tại cuộc đàm phán ở Costa Rica. Đại diện của vị tổng thống bị lật đổ cũng nói rằng họ sẽ không tham gia bất cứ cuộc đàm phán nào nữa.
Đang tị nạn chính trị ở Nicaragua, ông Zelaya đã lên tiếng sau khi đàm phán đổ vỡ: “Cộng đồng quốc tế đang rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Cách đây 20 năm, họ đã yêu cầu các phong trào du kích giải giáp... Còn bây giờ những người bảo thủ trở lại và sử dụng vũ khí để đánh bật gốc những người theo cánh tả đang nỗ lực thúc đẩy cải cách”. Ông Zelaya nhấn mạnh rằng nếu cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Mỹ, không chống lại chính phủ lâm thời tại Honduras vốn đã sử dụng vũ khí để lật đổ ông thì cũng có nghĩa cộng đồng quốc tế cổ súy cho hành động đảo chính quân sự. Ông cũng tuyên bố sẽ trở về nước và trở lại nắm quyền, bất chấp sự cản trở của chính phủ lâm thời. Trước đây, vị tổng thống bị lật đổ từng cố gắng quay về Honduras nhưng quân đội và cảnh sát đã phong tỏa sân bay, không cho máy bay của ông hạ cánh.
Lập trường không nhượng bộ của chính phủ lâm thời Honduras có thể khiến nước này càng bị cô lập hơn, điều hoàn toàn bất lợi cho cải cách chính trị. Cuộc sống của người dân vì thế cũng đối mặt với nhiều nguy cơ.
LHQ, Tổ chức các nước châu Mỹ (OAS), EU và hàng loạt quốc gia đã lên án hành động đảo chính ở Honduras. Các tổ chức và quốc gia này đã liên tục gây sức ép buộc chính phủ lâm thời phục chức cho ông Zelaya. Hôm 19.7, người đứng đầu OAS Jose Miguel Insulza nói: “Đó là một cuộc đảo chính thất bại”. Ông Insulza một lần nữa nhấn mạnh cộng đồng quốc tế ủng hộ việc phục chức cho tổng thống bị lật đổ.
Không biết những người nhân danh luật pháp để thực hiện cuộc đảo chính quân sự tại Honduras có thể bất chấp dư luận quốc tế đến bao giờ.
Đỗ Hùng