Các đại biểu tham dự cuộc gặp cấp cao Trung-Mỹ.
Tại buổi bế mạc vòng Đối thoại Chiến lược và Kinh tế Trung-Mỹ đầu tiên, hai bên đã thỏa thuận duy trì gói kích thích kinh tế cho đến khi sự phục hồi kinh tế được bảo đảm, ký một bản ghi nhớ về vấn đề thay đổi khí hậu - năng lượng - môi trường và cam kết ủng hộ mậu dịch tự do.
Hai bên cũng đã đồng ý tiến hành các bước tiến tới giảm bớt tình trạng thiếu cân bằng thương mại với việc Washington cam kết tăng cường tiết kiệm cá nhân trong khi Bắc Kinh đẩy mạnh nhu cầu trong nước. Mỹ cũng đã công khai thúc giục Trung Quốc định giá đồng Nhân Dân tệ cao hơn.
“Chúng tôi đã đặt nền tảng cho mối quan hệ hợp tác tích cực và toàn diện cho thế kỷ 21”, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton nói tại cuộc họp báo sau loạt thảo luận cấp cao giữa hai nước tại Washington.
Bà Clinton và Bộ trưởng Tài chính Timothy Geithner miêu tả cuộc gặp cấp cao trong hai ngày 27 và 28/7 là diễn biến tích cực trong quan hệ Mỹ-Trung. Bà Clinton thừa nhận rằng hai nước còn bất đồng trong nhiều lĩnh vực, nhưng khẳng định các cuộc thảo luận thẳng thắn lần này rất quan trọng đối với việc xây dựng nền tảng để hai nước tiến lên phía trước. “Đặt nền tảng có thể không ngay lập tức mang lại những thành quả, nhưng mỗi bước tiến đều là sự đầu tư tốt”, bà Clinton khẳng định với báo giới.
Hai quan chức dẫn đầu đoàn Trung Quốc là phó Thủ tướng Vương Kỳ Sơn và Ủy viên Quốc vụ viện Đới Bỉnh Quốc cũng bày tỏ hài lòng với kết quả cuộc họp.
Tổng thống Mỹ Barack Obama, người dự kiến có chuyến thăm Trung Quốc trước cuối năm nay, đã gặp hai phái đoàn Mỹ-Trung tại Phòng Bầu dục trong buổi bế mạc vòng đối thoại ngày hôm qua.
Thiếu kế hoạch chi tiết
Tuy nhiên, kết thúc vòng đàm phán, Mỹ và Trung Quốc chưa đề ra được những phương cách cụ thể cần được thực thi để hoàn thành những mục tiêu trên.
Hai bên chưa đạt được kế hoạch chi tiết để cùng cùng thoát khỏi tình trạng kinh tế u ám hiện nay, để cùng tìm ra một mô hình phát triển cân bằng hơn giữa một bên là nước chủ nợ như Trung Quốc và bên kia là nước đi vay nợ như Mỹ
Về mặt chính sách đối ngoại, dường như không có đột phá nào rõ ràng dù hai nước cam kết hợp tác chặt chẽ hơn để giải quyết tham vọng hạt nhân của Triều Tiên và Iran. Bà Clinton lưu ý rằng ông Đới Bình Quốc từng tham gia chính sách của Trung Quốc với Triều Tiên và bà đã có cuộc thảo luận “hữu ích” với ông về vấn đề Triều Tiên. Nhưng vẫn chưa rõ liệu Trung Quốc có đồng ý gia tăng áp lực buộc Bình Nhưỡng trở lại bàn đàm phán 6 bên hay chấm dứt các hành động thử tên lửa và hạt nhân hay chưa. Cũng chưa rõ liệu Trung Quốc có sẵn sàng thúc giục Iran giải quyết các mối quan ngại quốc tế về chương trình hạt nhân của nước này hay không, mặc dù bà Clinton nói rằng Mỹ và Trung Quốc chia sẻ quan điểm là Iran không được phép phát triển vũ khí hạt nhân.
Đây là cuộc Đối thoại Chiến lược và Kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc đầu tiên kể từ khi Tổng thống Barack Obama nắm quyền. Lần này, chính quyền Obama mở rộng các cuộc thảo luận hai chiều đến các hồ sơ an ninh, chính sách đối ngoại của hai nước và nhiều vấn đề mang tính quốc tế khác. Tuy nhiên, khủng hoảng toàn cầu, những phương tiện để vượt qua và làm thế nào để tiến đến một mô hình phát triển cân bằng hơn vẫn là trọng tâm của cuộc họp tại Washington lần này.
Nói chung, giữa hai nước dẫn đầu về kinh tế, lại có quan hệ quyền lợi gắn bó và lệ thuộc nhau - khi Mỹ là cường quốc số một thế giới và Trung Quốc là quốc gia đang đi đầu trong số các nước đang trỗi dậy - thì đôi bên có nhiều đề tài thảo luận. Hai ngày hội họp đầu tiên chỉ mở đầu cho tiến trình đối thoại chứ chưa thể khai thông được mọi vấn đề.
Nguyễn Viết Tổng hợp