Thông tin nội gián thường là những loại thông tin quan trọng có ảnh hưởng đến giá chứng khoán, được một số đối tượng biết trước và lạm dụng trước khi những thông tin này được công bố ra công chúng .
Theo Điều 181b, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (đã có hiệu lực từ đầu năm 2010), tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán bị phạt tiền 100 - 500 triệu đồng, phạt tù 6 tháng - 3 năm. Trong trường hợp phạm tội có tổ chức, thu lợi bất chính lớn, gây hậu quả nghiêm trọng, tái phạm nguy hiểm, có thể bị phạt tù 2 - 7 năm. Người phạm tội còn có thể bị phạt 10 - 150 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề, hoặc làm công việc nhất định trong vòng 1 - 5 năm.
Bà Vũ Thị Kim Liên, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thời gian qua, UBCKNN cũng có nhận được những thông tin phản ánh về tình trạng rò rỉ thông tin, UBCKNN cũng đã chuyển cho cơ quan công an điều tra, xác minh.
Các chuyên gia cho rằng, việc những tội liên quan đến các vi phạm thông tin nội gián đã được quy định vào Bộ luật Hình sự, thay vì chỉ có xử phạt hành chính như trước kia đã cho thấy sự nghiêm minh của pháp luật đối với những loại tội phạm mới này. Tuy nhiên, việc “bắt tận tay, day tận trán” lại đang là một bài toán quá khó đối với các nhà quản lý.
Hiện nay, những trường hợp mua bán phải công bố thông tin chỉ là những cổ đông nội bộ (thành viên HĐQT, Ban kiểm soát, Ban điều hành…) và người nhà trực tiếp (vợ, chồng, con…). Tuy nhiên, các cổ đông trong công ty còn có vô số mối quan hệ xã hội nhằng nhịt khác, như anh em họ, chú, bác, cháu, bạn bè thân… Đây đều là những đối tượng có thể có được thông tin nội bộ sớm hơn những người khác, nhưng hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan quản lý.
Trong khi đó, với cơ hội kiếm bạc tỷ nếu có được thông tin nội bộ sớm hơn những người khác để mua bán, không chỉ có thị trường chứng khoán công khai giao dịch hàng ngày, mà còn có thể tồn tại một thị trường ngầm - thị trường mua bán thông tin nội bộ.
Trong một văn bản kiến nghị gửi Bộ Tài chính, cũng như UBCKNN cách đây ít lâu, Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính (VAFI) cho biết, thực tế đã chứng kiến nhiều trường hợp, cổ phiếu của một số doanh nghiệp biến động tăng bất thường với biên độ lớn trong vài phiên, sau đó thị trường đón nhận những thông tin tốt về cổ phiếu đó được các sở giao dịch công bố (trong khi tại trang web của doanh nghiệp không đưa tin, hoặc chậm đưa tin so với sở về những thông tin tốt đó). “Trong những trường hợp này, không loại trừ khả năng, thậm chí, đã có việc kinh doanh thông tin nội gián từ một số nhân viên tại các sở giao dịch chứng khoán”, VAFI nhận định.
Để khắc phục thông tin nội gián, các chuyên gia cho rằng, cơ quan quản lý nên đưa ra các phương án “phòng bệnh” trước khi phải “chữa bệnh”. Theo đó, yêu cầu doanh nghiệp công khai thông tin càng sớm càng tốt, ngăn chặn tình trạng thông tin bị rò rỉ ra ngoài và bị một số đối tượng lợi dụng trong khoảng thời gian thông tin chưa được công bố chính thức.
Ông Nguyễn Hoàng Hải, Tổng thư ký VAFI cho biết, các công ty niêm yết cần chú trọng tầm quan trọng của việc công bố thông tin để tạo sự bình đẳng về tiếp nhận thông tin cho công chúng đầu tư. Theo ông Hải, doanh nghiệp nên chủ động công bố các loại thông tin theo quy định sớm hơn so với thời hạn quy định. “Nếu có thể, doanh nghiệp nên chủ động đưa tin lên trang web của mình trước khi gửi tin cho sở giao dịch chứng khoán và UBCKNN. Như vậy, sẽ tránh được đáng kể tình trạng thông tin nội gián”, ông Hải nói.