MegaStar có “lạm dụng vị trí thống lĩnh” để “ép người”?

Báo Văn hóa - 

MegaStar co “lam dung vi tri thong linh” de “ep nguoi”?

VH- Ngày 12.5, Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương) đã vào cuộc điều tra sơ bộ vụ việc cạnh tranh theo đơn khiếu nại của 6 đơn vị phát hành phim và chiếu bóng trong nước.

Nội dung đơn khiếu nại đề cập việc Công ty MegaStar lạm dụng vị trí thống lĩnh trên thị trường ép các doanh nghiệp đối tác nâng giá vé xem phim. Vì không đạt thỏa thuận này, MegaStar đã không cung cấp nguồn phim nhập cho đối tác khiến các doanh nghiệp bị thiệt hại đáng kể.

Muốn có phim chiếu phải nâng giá vé?

Có thể nói, từ khi MegaStar tham gia vào thị trường phát hành và chiếu bóng ở VN, thị trường chiếu bóng trong nước trở nên sôi động. Với năng lực về tài chính và quan hệ, công ty này đã làm được những điều mà các doanh nghiệp khác chưa thể làm được: ký độc quyền nhập khẩu phim với 4/5 hãng phim lớn của Mỹ; phát hành phim cùng thời điểm với thế giới, thậm chí bộ phim “bom tấn” Avatar còn phát hành trước cả Mỹ (do lệch múi giờ).

Chính vì thế, số lượng phim Mỹ mà MegaStar nhập và phát hành tại VN những năm qua chiếm 60%, trong khi các công ty khác như Thiên Ngân chỉ đạt 25%; BHD: 5%; còn Công ty Fafilm VN thì từ mấy năm nay không nhập được phim nào.

Theo các đơn vị khiếu nại, trước nay doanh thu chiếu bóng được phân chia theo tỉ lệ 50-50. Nghĩa là rạp hưởng 50% doanh thu chiếu bóng và 50% còn lại thuộc về đơn vị cung cấp phim. Cơ sở của sự phân chia này là căn cứ vào thông lệ quốc tế cũng như thông lệ của VN.

Thế rồi mọi việc đảo lộn khi MegaStar thay đổi cơ chế ăn chia doanh thu bán vé và thực hiện chính sách giá thuê phim tối thiểu trên mỗi người xem (từ tháng 6.2009).

Theo đó, các rạp chiếu phải thực hiện các yêu cầu bắt buộc, như: số suất chiếu tối thiểu của mỗi phim phát hành là 70 suất trong thời gian tối thiểu 14 ngày và các rạp phải trả tối thiểu 25.000 đồng/ vé nếu muốn nhận bản phim mới chiếu cùng với các rạp chiếu của MegaStar.

Với chính sách này của MegaStar, các doanh nghiệp phát hành và chiếu bóng phim trong nước lâm vào cảnh khốn đốn. Bởi với cơ sở hạ tầng hiện có, cộng với điều kiện kinh tế chung của người dân VN các rạp chỉ có thể bán vé với giá từ 25.000 đồng- 40.000 đồng. Nếu phải trả cho MegaStar 25.000 đồng/ vé thì hoặc là lỗ nặng, hoặc chỉ đủ sức cho rạp hoạt động cầm chừng...

Không chấp nhận chính sách mới của MegaStar đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp sẽ không nhận được bản phim mới để chiếu. Nguồn phim thiếu hụt, lượng khách giảm sút, doanh thu chiếu bóng của các doanh nghiệp sụt giảm đáng kể.

Đại diện một đơn vị khiếu nại cho biết: các cụm rạp Cinebox, Tân Sơn Nhất, Galaxy, Công ty TNHH một thành viên điện ảnh Hà Nội, Công ty cổ phần Sài Gòn Điện ảnh đều sụt giảm doanh thu từ 25-50% so với các năm trước. Riêng Quý I năm 2010, hoặc hoạt động cầm chừng, hoặc đang thua lỗ nặng...

Cũng theo đại diện này, MegaStar hiện có 7 cụm rạp chiếu trong cả nước với 53 phòng chiếu, 7.555 ghế, chiếm thị phần không nhỏ so với hệ thống rạp của các đơn vị còn lại; cộng thêm lợi thế là doanh nghiệp có vốn nước ngoài đang ký hợp đồng độc quyền với 4/5 hãng phim lớn của Mỹ... nên có thể gọi MegaStar là “ông lớn” trong lĩnh vực nhập khẩu, phát hành và chiếu phim ở VN hiện nay.

Sau chính sách mới của MegaStar các doanh nghiệp đã nhiều lần gặp gỡ, thương thảo với đơn vị này nhưng bất thành và giọt nước tràn ly là lá đơn tập thể khiếu nại về hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh trên thị trường của MegaStar.

Không khiếu nại nhưng cũng “kêu cứu”

Cũng như 6 doanh nghiệp khác, Trung tâm Chiếu phim Quốc gia phải chọn lựa giữa một bên là tăng giá vé để có bản phim mới ; hoặc giữ nguyên giá vé và chấp nhận nguồn phim ngày càng cạn kiệt. Trong văn bản gửi Bộ VHTTDL, đơn vị này cho biết: Từ năm 2010, Trung tâm Chiếu phim Quốc gia đã và đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn phim từ các nhà cung cấp.

Nhà cung cấp lớn nhất là Công ty TNHH truyền thông MegaStar chiếm 60% phim nhập đã từ chối cung cấp phim cho Trung tâm bằng cách đặt ra những yêu cầu mà Trung tâm không thể đáp ứng.

Với phương châm hợp tác để phát triển, ban lãnh đạo Trung tâm Chiếu phim Quốc gia đã có 3 buổi trao đổi, làm việc với lãnh đạo phía Công ty MegaStar nhằm mong muốn tìm một phương án hợp lý cho công tác phát hành phim tại Trung tâm.

Ngày 7.12.2009, MegaStar đã đưa ra điều kiện về việc phát hành phim tại Trung tâm. Theo đó, Trung tâm chỉ nhận được bản phim đã qua sử dụng và phát hành sau các rạp của MegaStar từ 1-2 tuần (đối với các phim phát hành đồng thời với Mỹ) và phát hành đồng thời với các rạp của MegaStar (đối với những phim đã phát hành sau hơn 6 tuần tại Mỹ).

Để có nguồn phim phục vụ nhu cầu xem phim của công chúng, Trung tâm đã đồng ý với điều kiện này của MegaStar nhưng đã hơn 4 tháng qua MegaStar không hồi âm, cho dù phía Trung tâm đã 2 lần gửi Công văn nhắc nhở về vấn đề đã thỏa thuận (?).

Theo sự phân tích của phía Trung tâm Chiếu phim Quốc gia, những chính sách của Công ty MegaStar đang tạo ra sự độc quyền trên thị trường phát hành phim, làm ảnh hưởng tới chủ trương xã hội hóa ngành điện ảnh của Nhà nước, làm chậm lại quá trình xây dựng một thị trường phim mới manh nha.

Trước những vấn đề mà Trung tâm Chiếu phim Quốc gia “kêu cứu”, Bộ VHTTDL đã giao vụ việc cho Thanh tra và Cục Bản quyền xem xét, đề xuất hướng tháo gỡ.

Trong khi đó, Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương) đã vào cuộc để làm rõ những nội dung trong đơn khiếu nại của các doanh nghiệp là: Công ty cổ phần Truyền thông- Điện ảnh Sài Gòn; Trung tâm Phát hành phim và chiếu bóng Đồng Nai; Công ty cổ phần Sài Gòn Điện ảnh; Công ty cổ phần Điện ảnh 212 và Công ty TNHH một thành viên Điện ảnh Hà Nội. Vụ việc đang trong quá trình điều tra.

Điều 13 (Luật Cạnh tranh) về Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường bị cấm, quy định: Cấm doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường thực hiện hành vi: Áp đặt giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý, hoặc ấn định giá bán lại tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng (Khoản 2); Áp đặt điều kiện cho doanh nghiệp khác ký kết hợp đồng mua, bán hàng hóa, dịch vụ hoặc buộc doanh nghiệp khác chấp nhận các nghĩa vụ không liên quan trực tiếp đến đối tượng của hợp đồng (Khoản 5).

Chu Thu Hằng

Tin mới